Сні́зак (сні́зык) ‘кажух разам з сярмягай’ (віц., Шн. 3). Параўн. зах. і паўд.-рус.сни́зка ‘армяк і тулуп зверху’, сни́зок, сни́зки ‘кажух з каптанам, кажух з армяком, пара верхняй адзежы, для цяпла’. Да ніз (гл.), параўн. выразадзець пад ніз ‘апрануць пад верхнюю адзежыну што-небудзь’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ЖЭ́СТАЎ МО́ВА,
камунікатыўная сістэма на кінетычнай (жэстыкуляторна-мімічнай) аснове; асн. сродак зносін глухіх. Мінімальная адзінка Ж.м. — жэст — складаецца з херэм (ад грэч. hejr, hejrōs рука), якія паказваюць на месца, канфігурацыю і характар жэста. Колькасць херэм параўнальная з колькасцю фанем гукавой мовы. Ж.м. ўключае таксама позірк, выраз твару, рухі галавы і цела, функцыі якіх больш шырокія, чым у гукавых мовах. Структурна і катэгарыяльна такія Ж.м. не залежаць ад гукавых моў, іх роднасныя сувязі не вызначаюцца адпаведнымі нац. мовамі (напр., амслен, Ж.м. глухіх ЗША і большай часткі Канады, блізкі да мовы глухіх Францыі, аднак не роднасны мове глухіх Англіі).
Ж.м. называюць таксама жэставыя маніфестацыі гукавых моў. У развітых грамадствах большая частка глухіх двухмоўная (валодаюць роднай Ж.м. і нац. мовай). Ў час зносін на агульнанац. мове выкарыстоўваюць яе жэставы варыянт: захоўваецца сінтакс. структура, рэдуцыруецца марфалогія, словы замяняюцца жэстамі; безаналагавыя элементы гукавой мовы дактыліруюцца (палітарна перадаюцца пальцавай азбукай).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
зваро́тм.
1. (вяртанне) Rückkehr f -;
2. (заклік) Áufruf m -(e)s, -e, Appéll m -s, -e;
3.лінгв. (слоўны выраз) Wéndung f -, -en, Áusdruck m -(e)s, -drücke
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
amen
[,eɪˈmen]1.
interj.
1) амі́н (у канцы́ малі́твы)
2) informalвы́раз ухвале́ньня
2.
adv., Archaic
пра́вільна, запраўды́
to say “amen” to —
а) ухвалі́ць
б) зако́нчыць, ско́нчыць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
дыскрыміна́нт
(лац. discriminans, -ntis = які адрознівае)
мат.выраз, які складаецца з каэфіцыентаў ураўнення і ператвараецца ў нуль толькі ў тым выпадку, калі сярод каранёў ураўнення ёсць роўныя.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
правінцыялі́зм
(ад лац. provincialis = правінцыяльны)
1) уст. погляды і манеры, звязаныя з жыццём у глухой мясцовасці, правінцыі;
2) слова або выраз, уласцівыя абласной, а не літаратурнай мове.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
фразеало́гія
(ад гр. phrasis, -seos = выраз + -логія)
1) раздзел мовазнаўства, які вывучае ўстойлівыя моўныя звароты;
2) устойлівыя звароты ў якой-н. мове, у мове пісьменніка, асобнага твора.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
зацяга́ны, ‑ая, ‑ае.
1.Дзеепрым.зал.пр.ад зацягаць.
2.узнач.прым. Змучаны працяглай цяжкай працай. Сяляне галоднай Хеўсурэтыі.. скакалі па вуліцах Тбілісі на зацяганых плячах.Самуйлёнак.
3.узнач.прым. Пашарпаны, заношаны. Увесь потны, у зацяганым сінім плашчы і кірзавых ботах, .. [Ігнат Апанасавіч] вяртаўся з калектыўнага саду.Паслядовіч.//перан. Апошлены, збіты. Зацяганы выраз. Зацяганыя словы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
замусо́ліць, ‑лю, ‑ліш, ‑ліць; зак., што.
Разм. Забрудзіць частымі дотыкамі тлустых ці насліненых пальцаў; зашмальцаваць. Замусоліць кнігу. Замусоліць фартух.//перан. Доўга і часта ўжываючы, апошліць, зацягаць (пра слова, выраз і пад.). — Чым, інжынер чалавечых душ, думаеш парадаваць у бліжэйшы час? — Кірыла не любіў ні гэтага звароту, які замусолілі да агіднасці, ні гэтага шаблоннага пытання.Шамякін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
bezmyślny
1. бяссэнсавы; недарэчны, бязглузды;
2. бяздумны; няўцямны; неасэнсаваны;
bezmyślny chłopak — бяздумны хлапец;
bezmyślny wyraz twarzy — бяздумны выраз твару
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)