Verbum

ІВАНО́Ў (Аляксандр Аскольдавіч) (н. 12.2.1957, г. Алматы, Казахстан),

бел. спартсмен (стралковы спорт). Скончыў БДУ (1986). Майстар спорту СССР міжнар. класа (1977). Чэмпіён Еўропы ў камандным і бронз. прызёр у асабістым першынстве (1977, Бухарэст), чэмпіён СССР у камандным першынстве (1979). З 1986 малодшы навук. супрацоўнік Ін-та фіз.-арган. хіміі АН Беларусі. З 1996 — трэнер нац. каманды Беларусі па спарт. стральбе.

В.​Л.​Працкайла.

т. 7, с. 150

ІГНАЦІ́ШЧАЎ (Руслан Міхайлавіч) (н. 25.4.1939, Кіеў),

бел. вучоны ў галіне машыназнаўства. Д-р тэхн. н. (1991), праф. (1991). Скончыў Харкаўскі горны ін-т (1962). З 1970 у Магілёўскім маш.-буд. ін-це, адначасова з 1996 старшыня падкамісіі па навуцы і навук.-тэхн. прагрэсе Палаты прадстаўнікоў Рэспублікі Беларусь. Навук. працы па тэорыі механізмаў і машын, геліяэлектрычнасці.

Тв.:

Синусошариковые редукторы. Мн., 1983.

т. 7, с. 163

МАКАРЭ́ЎСКІ (Аляксей Мікалаевіч) (29.3.1863, Смаленская вобл., Расія — 15.10.1942),

бел. вучоны ў галіне ветэрынарыі. Магістр вет. н. (1916), праф. (1920). Скончыў Харкаўскі вет. ін-т (1904). У 1925—29 заг. кафедры ў Віцебскім вет. ін-це. Навук. працы па ўнутр. хваробах свойскай рагатай жывёлы, эпізааталогіі, гельмінталогіі.

Тв.:

Запаленне лёгкіх у рагатай жывёлы. Мн., 1930;

Сухоты свойскае жывёлы: (Пераважна ў быдла). Мн., 1930.

т. 9, с. 531

НІКАЛА́ЕЎ (Міхаіл Яўменавіч) (н. 15.2.1936, в. Дзянісаўка Манастыршчынскага р-на Смаленскай вобл., Расія),

бел. вучоны ў галіне раслінаводства. Канд. с.-г. н. (1969), праф. (1993). Скончыў БСГА (1963), з 1969 працуе ў ёй (з 1986 заг. кафедры). Навук. працы па фарміраванні высокапрадукцыйных фітацэнозаў палявых культур.

Тв.:

Основы полевой фитоценологии. Горки, 1982;

Арендные отношения в подразделениях растениеводства. Мн., 1993 (у сааўт.).

т. 11, с. 334

ЛУКАШЭ́ВІЧ (Ніна Пятроўна) (н. 21.6. 1951, в. Пятрова-Гута Бранскай вобл., Расія),

бел.вучоны ў галіне раслінаводства. Д-р с.-г. н. (1995). Скончыла БСГА (1972). З 1972 у Бел. НДІ земляробства і кармоў. Навук. працы па селекцыі і тэхналогіі вырошчвання збожжавых і зернебабовых культур.

Тв.:

Зернобобовые культуры. Мн., 1992 (разам з Л.​В.​Кукрашам);

Горох: Биология, агротехника, использование. Мн., 1997 (з ім жа).

т. 9, с. 363

ЛЯЎДА́НСКІ (Валерый Уладзіміравіч) (н. 17.5.1946, Мінск),

бел. вучоны ў галіне цеплафізікі. Д-р фіз.-матэм. н. (1993). Сын У.А.Ляўданскага. Скончыў БДУ (1968). З 1968 у Акад. навук. комплексе «Ін-т цепла- і масаабмену» Hau. АН Беларусі. Навук. працы па кінетычнай тэорыі працэсаў цепла- і масапераносу ў гетэрагенных сістэмах.

Тв.:

Физическая кинетика и процессы переноса при фазовых превращениях. Мн., 1980 (у сааўт.).

т. 9, с. 433

ПАДПІ́СКА АБ НЯВЫ́ЕЗДЗЕ,

адна з мер стрымання ў бел. крымінальным працэсе. Заключаецца ў адабранні ад падазронага або абвінавачанага абавязацельства не адлучацца з месца пражывання або часовага знаходжання без дазволу адпаведнай службовай асобы, якая праводзіць дазнанне, следчага, пракурора, суда. У выпадку парушэння гэтай меры да таго, хто даваў абавязацельства, можа быць ужыта больш строгая мера стрымання — пра што ён і папярэджваецца (арышт, зняволенне).

т. 11, с. 504

МІ́НСКІ ПЕДАГАГІ́ЧНЫ КАЛЕ́ДЖ.

Засн. ў 1983 у Мінску як Мінскае пед. вучылішча № 2. З 1993 сучасная назва. Спецыяльнасці (1999/2000 навуч. г.): выкладанне ў пач. класах; пазакласная і пазашкольная выхаваўчая работа (для навучэнцаў з недахопамі слыху); выкладанне бел. мовы і л-ры ў базавай школе, выкладанне замежнай мовы (ням. і англ.) у базавай школе. Прымаюцца асобы з базавай і сярэдняй адукацыяй. Навучанне дзённае.

т. 10, с. 448

«МИ́НСКИЙ МЕРИДИА́Н»,

штотыднёвая гарадская грамадска-інфарм. газета. Выходзіць з ліп. 1991 у Мінску на рус. мове. Асвятляе пытанні паліт., эканам. і культ. жыцця бел. сталіцы і Кастрычніцкага р-на г. Мінска. Матэрыялы змяшчаюцца пад рубрыкамі: «За словам — справа!», «На скрыжаванні», «Зорны праспект», «Культурная хроніка», «Маленькая краіна», «Урач дае параду» і інш. Пры рэдакцыі створаны клуб «Чарадзей і К°».

М.​І.​Барысенка.

т. 10, с. 455

МІРЗА́ (ад перс. амір-задэ — сын эміра, прынц),

1) у Іране тытул членаў манаршага дома (ставіцца пасля імя) або чыноўнік, сакратар (ставіцца перад імем).

2) У цюркскіх мусульманскіх народаў з 13 ст. М. (часцей варыянт мурза) наз. буйныя феадалы, кіраўнікі асобных ордаў і родаў. У бел. татар М. — прадстаўнік шляхецкага саслоўя. У некат. выпадках слова «М.» стала часткай прозвішча, напр., Мурзы-Мурзічы.

т. 10, с. 464