Ро́спаркі, ро́споркы — частка кроснаў (Сл. Брэс.), ро́спыркі, роспіркі, распо́ры ’гарызантальныя папярочныя планкі, што змацоўваюць раму ткацкага станка’, ’пругі пры тканні’ (Уладз.). Да распіра́ць (гл.). Аналагічна рус.распорка, польск.rozporka, rozpora, rozpornica, чэш.rozpora, rozpěra, rozporek ’перакладзіна’, ’распорка’, ’распорная бэлька’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
*Пахаткі́1, похоткі́ ’частка пчалінай сям’і, якая выконвае разведвальную функцыю’ (Анох.). Да паход, ход < хадзі́ць (гл.). Параўн. іван.ходкы́ ’работа пчол па разведцы’.
Пахаткі́2 ’зручны для работы’ (паст., Сл. ПЗБ). У выніку кантамінацыі хваткі і пахватны ’тс’ (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Перано́сіца ’пераноссе’ (навагр., ЖНС), пірано́сіца ’верхняя частка носа між вачэй’ (Варл.). Лексема з суф. ‑іц‑а (як у балг. і серб.-харв. мовах) — пад уплывам рус. ці ц.-слав. мовы, параўн. яшчэ ст.-рус.переносица ’тс’ (з 1682 г.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Мястэчка, мясце́чка ’пасёлак гарадскога тыпу’, ’цэнтральная частка сяла’, ’сяло з некаторымі прыкметамі горада’ (ТСБМ, Мядзв., Нас., Яруш., Грыг., Бяльк., Сл. ПЗБ; КЭС, лаг.), ст.-бел.мястечко (XVII ст.) запазычана са ст.-польск.miasteczko (Кохман, Kontakty, 86; Булыка, Запазыч., 212).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Лы́біцца ’ухмыляцца’ (мін., Сл. ПЗБ), ’усміхацца’ (шчуч., Нар. лекс.). Відавочна, запазычанне з рус.лы́биться, якое Трубачоў звязвае роднаснымі лоб, ст.-рус.лъбъ ’лоб’, наўг.лы́бонь ’верхняя частка галавы жывёлы’, дзе назіраецца падаўжэнне вакалізму ъ > ы (гл. Фасмер, 2, 539).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
тало́н
(фр. talon, ад лац. talus = пята)
1) кантрольны лісток, які дае права атрымаць што-н., карыстацца чым-н.;
2) частка дакумента, якая аддзяляецца ад яго.
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
эшало́н, ‑а, м.
1.Спец.Частка баявога парадку войск, калі размяшчэнне падраздзяленняў зроблена ў глыбіню ці ўступамі, а не па фронту. На світанні наша разведка данесла, што старыя нямецкія франтавыя ўмацаванні, першага і другога эшалона, пустыя.Машара.
2. Пры паходным перамяшчэнні войска — асобная частка агульнай калоны, якая рухаецца на пэўнай адлегласці ад другой. Калі ў 6 гадзін 30 мінут пачаць адвал ад левага берага першай хвалі дэсанта, то штурмавыя батальёны дывізій першага эшалона прычаляць да таго берага ў 7 гадзін 30 мінут.«Звязда».
3. Чыгуначны састаў, аўтакалона, група самалётаў для масавых перавозак спецыяльнага прызначэння. Эшалон з вугалем. □ Цяпер усе станцыі і пуці забіты ваеннымі эшалонамі, што так паспешліва гналіся на ўсход.Няхай.[Страмілін:] Мы адпраўляем першы эшалон нашых самазвалаў на Волга-Дон.Крапіва.
[Фр. échelon.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
reserved
[rɪˈzɜ:rvd]
adj.
1) замо́ўлены, зарэзэрвава́ны
reserved seats — зарэзэрвава́ныя ме́сцы (у тэа́тры, рэстара́не)
2) аддзе́лены
a reserved section of the stadium — аддзе́леная ча́стка стадыёну
3) стры́маны ў сло́вах і ўчы́нках
4) замкнёны ў сабе́, нетава́рыскі
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
terminal
[ˈtɜ:rmɪnəl]1.
adj.
1) канцавы́
2) канча́льны
terminal illness — невыле́чная хваро́ба
3) паграні́чны
2.
n.
1) кане́ц -ца́m., канчатко́вая ча́стка
2) канцава́я ста́нцыя (чыгу́начная, аўто́бусная)
3) тэрміна́л -а m.
4) Electr. кле́ма f.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
lip
[lɪp]1.
n.
1) губа́f.
2) край -ю m. (збанка́, зво́на, ра́ны)
3) мушту́к -а́, амбушу́р -а m. (ча́стка духаво́га інструмэ́нта)
2.
adj.
губны́
•
- hang on the lips of
- read my lips
- lips
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)