spotężnieć
зак. узмацніцца, стаць магутным
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
spowszednieć
зак. стаць (зрабіцца) штодзённым
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
uniezależnić się
зак. стаць незалежным
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
МІ́НХ (Бурхард Крыстоф) (Хрыстафор Антонавіч; 9.5.1683, г. Ольдэнбург, Германія — 27.10.1767),
расійскі ваен. і дзярж. дзеяч. Ген.-фельдмаршал (1732), граф (1728). Да 1721 інжынер у арміях шэрагу краін Зах. Еўропы, у т. л. ў польска-саксонскай арміі. З 1721 на рас. службе, інж.-генерал. Па даручэнні Пятра I кіраваў буд-вам шлюза на р. Тосна, Абводнага і Ладажскага каналаў. З 1728 ген.-губернатар Інгерманландыі, Карэліі і Фінляндыі. У час біронаўшчыны прэзідэнт (з 1732) Ваен. калегіі. У 1734 кіраваў аблогай і ўзяццем Гданьска, дзе знаходзіўся прэтэндэнт на прастол Рэчы Паспалітай Станіслаў Ляшчынскі. У рус.-тур. вайну 1735—39 камандаваў рас. войскамі ў Крыме і Бесарабіі. Дамагаўся адмены аўтаноміі Левабярэжнай Украіны (меў там буйныя маёнткі), імкнуўся стаць «кіраўніком Маларосіі». Дапамог фаварыту імператрыцы Ганны Іванаўны герцагу Э.І.Бірону стаць рэгентам (да ліст. 1740). Аднак у ліст. 1740 М. са згоды «правіцельніцы» Рас. імперыі Ганны Леапольдаўны арыштаваў Бірона і саслаў у Пялым (Зах. Сібір). У 1742 адпраўлены імператрыцай Лізаветай Пятроўнай у ссылку, дзе правёў 20 гадоў.
Літ.:
Анисимов Е.В. Россия в середине XVIII в.: Борьба за наследие Петра. М., 1986.
т. 10, с. 388
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
стачы́цца 1, сточыцца; зак.
Стаць тонкім у выніку тачэння.
стачы́цца 2, сточыцца; зак.
Стаць прагрызеным, паточаным.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ссе́сціся, 1 і 2 ас. не ўжыв., сся́дзецца; зак.
1. Выпасці ў выглядзе асадку з раствору.
2. Пра тканіну, матэрыял: стаць карацейшым, збегчыся.
3. Стаць больш шчыльным, цвёрдым.
Снег ссеўся.
4. Вылучыць дробныя цвёрдыя часткі, камкі (пра малако).
Малако сселася.
|| незак. ссяда́цца, -а́ецца.
|| наз. ссяда́нне, -я, н. (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ушчыльні́цца, -ыльню́ся, -ы́льнішся, -ы́льніцца; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Стаць больш шчыльным (у 1 знач.).
2. Пачаць жыць цясней, пасяліўшы да сябе каго-н.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв.), перан. Стаць цалкам запоўненым (пра рабочы час).
|| незак. ушчыльня́цца, -я́юся, -я́ешся, -я́ецца.
|| наз. ушчыльне́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ацвярдзе́ць, 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв., -е́е; зак.
Стаць цвёрдым.
Глеба ацвярдзела.
|| незак. ацвердзява́ць, -а́е.
|| наз. ацвярдзе́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ачамярэ́ць, 1 і 2 ас. не ўжыв., -э́е; зак. (разм.).
Стаць горкім, як чэмер; надакучыць, абрыдзець.
Ачамярэла мне гэта балаганная музыка.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́рысавацца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -суецца; зак.
Пра бачнае: абазначыцца, стаць выяўным, выразным.
Удалечыні вырысаваліся горы.
|| незак. вырысо́ўвацца, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)