ствол, ствала, м.
1. Надземная частка дрэва ад каранёў да верхавіны, якая трымае на сабе галіны і лісты. Люблю сівых дубоў калоны, І соснаў стромкія ствалы. Грахоўскі. Чырвоныя ствалы соснаў высока, высока ўзнесліся ў глыбокую і нерухомую сіняву неба. Лынькоў.
2. У архітэктуры — асноўная частка калоны паміж базай і капітэллю.
3. Частка агнястрэльнай зброі ў выглядзе трубы, праз якую праходзіць, атрымаўшы напрамак палёту, куля або снарад. Намерыўся [Бычок] ціскануць на спуск, ды ўсё ж успомніў, што карабін выпадаў з рук, глянуў у ствол: канал і нават мушка былі залеплены зямлёю. Кулакоўскі. На сценах вісяць старажытныя арабскія стрэльбы з даўжэзнымі стваламі і перламутравымі інкрустацыямі на прыкладах. В. Вольскі. // Спец. Гармата (ужываецца як адзінка падліку).
4. Назва розных прадметаў, прыстасаванняў, якія маюць форму трубы. Ствол пажарнага рукава.
5. Назва некаторых органаў або тканкавых утварэнняў у арганізме, якія маюць выгляд трубкі. Ствол соннай артэрыі.
•••
Пайсці ў ствол — вырасці ў кветканоснае сцябло (пра караняплоды).
Шахтавы ствол — вертыкальная або нахіленая горная выпрацоўка, якая мае выхад на паверхню зямлі і прызначана для абслугоўвання падземных работ.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
аксі-
(гр. oksys = кіслы)
першая састаўная частка складаных слоў, якая абазначае прысутнасць кіслароду ў злучэннях або сумесях.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
антрапа-, -антрап
(ад гр. anthropos = чалавек)
першая або другая састаўная частка складаных слоў, якая выражае паняцце «чалавек».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
а́рыя
(іт. агіа = песня)
вакальны твор для голасу ў суправаджэнні аркестра (звычайна частка оперы, араторыі ці кантаты).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
аўта-
(гр. autos = сам)
першая састаўная частка складаных слоў, якая адпавядае паняццям «аўтаматычны», «аўтамабільны», «свой, уласны, сама-».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
бакенба́рды
(ням. Backenbart, ад Backe = шчака + Bart = барада)
частка барады ад скроняў уздоўж шчок пры выгаленым падбародку.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
вібра-
(лац. vibro = дрыжу, вагаюся)
першая састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на сувязь з паняццем «вібрацыя».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
гаво́т
(фр. gavotte)
1) старадаўні французскі танец, а таксама музыка да гэтага танца;
2) частка інструментальнай сюіты.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
гекта-
(ад гр. hekaton = сто)
першая састаўная частка складаных слоў, якая выражае паняцці «сто», «у сто разоў».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
-генія
(гр. genos = паходжанне)
другая састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на сувязь з паняццямі «паходжанне», «утварэнне».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)