2. Невялікія дзверы ў варотах, агароджы; веснічкі.
3. Вольны прамежак часу ў раскладзе заняткаў педагога (разм.).
Расклад без фортак.
|| памянш.фо́ртачка, -і, ДМ -чцы, мн. -і, -чак, ж.
|| прым.фо́ртачны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
член-карэспандэ́нт, чле́на-карэспандэ́нта, мн. чле́ны-карэспандэ́нты, чле́наў-карэспандэ́нтаў, м.
Акадэмічнае вучонае званне, ніжэйшае за акадэміка (правадзейнага члена), якое носяць прызнаныя вучоныя або дзеячы мастацтваў, выбраныя агульным сходам якой-н. акадэміі ў яе склад без права рашаючага голасу (у адрозненне ад правадзейных членаў акадэміі).
|| прым.член-карэспандэ́нцкі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Пустацве́т ’кветка без завязі’ (ТСБМ, Варл., Бяльк., Цых., Сл. ПЗБ), пустоцве́т ’тс’ (ТС), параўн. рус.пустоцве́т, дыял.пустокве́т ’тс’, укр.пусто́цвіт ’тс’. Ад пусты́ ’бясплодны’ і цвет (квет) (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
◎ Плу́стаць ’бадзяцца невядома дзе, марма хадзіць’ (рагач., Рам. 3), рус.бранск.плу́стать ’бадзяцца без справы’. Узнікла ў выніку кантамінацыі лексем плутщъ/плутатъ і плусшпь ’блудзіць, ехаць не той дарогай’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
*Моўзаць, лельч., ельск.моўзать ’кусаць без зубоў, дзяснамі’, укр.моўзатʼ (Бел.-укр. ізал.). Да прасл.melzti ’ссаць’, ’даіць’ (рус.ц.-слав.мълсти, рус.цвяр., уладз., ярасл.молсать ’смактаць, абгрызаць’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ut fructus florem, sequitur dulcendo laborem
Як кветка не бывае без плода, так праца не бывае без асалоды.
Как цветок не бывает без плода, так труд не бывает без наслаждения.
бел. Работа міла, ды дзень малы. Горка часам праца, ды хлеб ад яе салодкі. Працуеш і смак чуеш.
рус. Любовь и труд счастье дают. Работа веселит сердце человека. Каждое дело любовью освещается.
фр. Le travail abrège des heures (Работа сокращает часы/время).
англ. What we do willingly is easy (Что делаем с желанием ‒ легко).
нем. Arbeit ist der Ehre Mutter (Труд ‒ мать чести).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
Aids, AIDS = Acquired Immunal Deficit Syndrome
n (часцей без артыкля) мед. СНІД (сіндром набытага імунадэфіцыту)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Betrácht:
außer ~ lássen* пакіда́ць без ува́гі;
in ~ kómmen* быць улі́чаным;
in ~ zíehen* браць пад ува́гу
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
fránkoadvкамерц. фра́нка; без дале́йшай апла́ты;
~ Grénze апла́чана да мяжы́ [грані́цы];
~ gegen ~ узае́мная апла́та выда́ткаў
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
h. c. =
1. honoris causa – за заслугі (без абароны дысертацыі)
2. hoc est – гэта значыць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)