То́пкі1 ’балоцісты, гразкі, багністы; пра сыпучы грунт’ (ТСБМ, Сцяшк.), ’ужываецца са словамі луг, сенажаць, балота, бераг (вадаёма), дно (вадаёма); такі, у якім не загразнеш’ (Янк. 2), ’гразкі, багністы’ (ТС), ’цвёрды (дзе не загразнеш)’ (узд., Сл. ПЗБ), то́пкій ’гразкі (бераг і пад.)’ (Бяльк.), ст.-бел.топкий ’гразкі, багністы’ (КГС). Вытворнае ад тапі́ць1, гл.
То́пкі2 ’тлусты, які дае многа тлушчу пры тапленні’ (Скарбы; стаўб., З нар. сл.), ’плаўкі’ (ТС), ’плаўкі, цвёрды’ (Ласт., Байк. і Некр.). Ад тапі́ць2, гл.
То́пкі3 ’здатны хутка загарацца’ (Нас.). Ад тапі́ць3, гл.
То́пкі4 ’тапачкі’ (Мат. Гом.). Параўн. рус.смален.то́пки ’абцасы’ (выспяткі?): ножными топками топтали немлстівно (з помніка 1745 г., Барысава, Лекс. Смолен. края, 142), звязанае з то́пкаць ’штурхаць, біць’ (Мат. Гом.), укр.палес.то́пкати, та́пкати ’таптаць’, што да топаць, гл. Параўн. топці, гл.
I was stiff with cold/terror. Я адубеў ад холаду/застыў ад жаху;
I feel stiff around the neck. Я не магу павярнуць галаву.
3. густы́, тугі́; накрухма́лены;
stiff dough круто́е це́ста;
Beat the egg whites until stiff. Узбівай бялкі ў густую пену.
4.цвёрды, рашу́чы;
stiff to the back рашу́чы (чалавек)
5. жо́рсткі, упа́рты;
a stiff fight лю́тая барацьба́
6. хало́дны, чапуры́сты;
a stiff smile вы́мучаная ўсме́шка
7. мо́цны (пра алкагольныя напоі)
8. ця́жкі;
The book is stiff readind. Чытаць гэтую кнігу нялёгка.
♦
as stiff as a poker чапуры́сты, цырымо́нны;
that’s a bit stiff! гэ́та ўжо́ зана́дта!
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ваго́н ваго́н, -на м.;
това́рный ваго́н тава́рны ваго́н;
бага́жный ваго́н бага́жны ваго́н;
пассажи́рский ваго́н пасажы́рскі ваго́н;
ваго́н-рестора́н ваго́н-рэстара́н;
мя́гкий ваго́н мя́ккі ваго́н;
жёсткий ваго́нцвёрды ваго́н;
трамва́йный ваго́н трамва́йны ваго́н;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ска́лкаЦвёрды камень, крэмень, які ідзе на выраб млынавых камянёў, а раней скарыстоўваўся для здабывання агню; залежы крэменю (БРС). Тое ж скалі́ца (Віц.).
Беларускія геаграфічныя назвы. Тапаграфія. Гідралогія. (І. Яшкін, 1971, правапіс да 2008 г.)
2. (незгаворлівы) éigensinnig; náchdrücklich, dríngend, ínständig (прапросьбуі г. д.);
упа́рта чалаве́кéigensinniger Mensch, Stárrkopf m -(e)s, -köpfe, Díckkopf m
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
мінералакера́міка
(ад мінерал + кераміка)
цвёрды і зносаўстойлівы, гарачатрывалы і гарачаўстойлівы матэрыял з крышталітаў хімічных злучэнняў; выкарыстоўваецца на выраб рэзальнага інструменту, зносаўстойлівых дэталяў машын і інш.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
рэзарцы́н
(фр. résorcine, англ. resorcin)
арганічнае злучэнне, двухатамны фенол, цвёрды бясколерны крышталічны прадукт, выкарыстоўваецца ў медыцыне як сродак дэзінфекцыі, пры вырабе фарбавальнікаў, палімераў і інш.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
сты́льбен
(ад гр. stilbo = ззяю)
арганічнае злучэнне, вуглевадарод араматычнага рада, цвёрды бясколерны крышталічны прадукт, які выкарыстоўваецца ў сцынтыляцыйных лічыльніках як люмінафор для рэгістрацыі іанізуючых выпрамяненняў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Жу́шчэрыць ’жаваць’ (Мат. Гом.). Рус.дыял.разан., пенз., сімб., сарат., уладз., казан., алан., урал., куйбыш., ніжнегар.жу́щерить ’есці, жаваць’, разан., цвяр., маск., уладз.жу́стерить, арл.жу́старить, наўг., валаг.жу́шкорить, цвяр., наўг.жухто́рить ’тс’. Няясна, магчыма, вынік злажэння двух кораняў жу‑ (< *gi̯eu‑, гл. жаваць) і *(s)ker‑ ’рэзаць’ ці ’жорсткі, сухі, худы’ альбо *(s)ter‑ ’цвёрды’. Покарны, 1, 933, 938–939, 1022.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
stern2[stɜ:n]adj.
1. стро́гі, суро́вы;
a stern face пану́ры твар;
a stern battle жо́рсткая бі́тва
2.цвёрды, няўмо́льны, упа́рты, сто́йкі;
a stern follower перакана́ны паслядо́ўнік
♦
be made of sterner stuff быць мацне́йшым (чым іншыя), мець мо́цную во́лю
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)