Раско́л ’збойца, разбойнік’, ’гарэза, свавольнік’, ’вісус, шыбенік’ (Бяльк., Мат. Гом.; дзярж., Нар. сл.; Жд. 3, ТС, Янк. Мат.), ’злы, нялітасцівы чалавек’ (Сцяшк. Сл.), раско́ла ’хуліган’ (Сл. Брэс.), роско́л, роско́льнік ’шыбенік, свавольнік’ (ТС). Як здаецца, няма падстаў ідэнтыфікаваць з рус.роско́л, раско́льник, якія Фасмер (3, 444) выводзіць ад рас- і колоть у значэнні ’разбіваць, ламаць’; мяркуецца, што яны ўвайшлі ў мову пасля расколу ў праваслаўі пры патрыярху Нікане ў 1654 г., адсюль маглі набыць значэнне ’разбойнік’. Параўн. накольнік, гл.; развіццё семантыкі аналагічна да сэнсава блізкіх вісус, шыбенік (гл.), і, відавочна, азначала злачынцу, што павінен быў быць пасаджаны на кол (гл.), але змог застацца непакараным. Раско́л у значэнні ’сектант’ (Сержп. Казкі), відаць, запазычана з рускай мовы.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Сабрацца ў нейкай колькасці.
Набралася поўная хата людзей.
2.чаго. Знайсці ў сабе ўнутраныя сілы, магчымасці.
Н. смеласці.
3. звычайна безас. Напоўніцца чым-н.
Набралася вады.
4.чаго. Нацярпецца, перажыць, адчуць.
Н. гора.
5.чаго. Набыць, атрымаць нешта (звычайна непрыемнае).
Н. хваробы.
6.чаго. Пераняць, навучыцца чаму-н.
Н. вопыту.
7.чаго. Запасціся, назапасіць (іншы раз з адмоўем; разм.).
Грошай не н.
8.чаго і без дап. Напіцца гарэлкі, віна (разм.).
Ды ты ўжо недзе набраўся.
|| незак.набіра́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца (да 1—4, 6 і 8 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адзе́цца, адзенуся, адзенешся, адзенецца; зак.
1. Надзець на сябе вопратку. [Лабановіч] кінуў скрыпку на стол.. і, момант падумаўшы, адзеўся, узяў палку і пайшоў.Колас.Гушка прыйшоў у хату, сеў, радасна адчуваючы спачын, пасля вымыўся, адзеўся ў лепшую адзежыну.Чорны.// Апрануцца кім‑н. Адзецца дзедам-марозам.
2.Набыць сабе неабходнае адзенне. Хто ж адзецца, пракарміцца Паможа? Дзе падзецца, прытуліцца, Мой божа?Купала.
3.перан. Пакрыцца чым‑н. (звычайна — лісцем, травой і пад.). Лес з раніцы адзеўся ў казачную квецень інею.Шамякін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
zúlegen
1.vt
1) даклада́ць, дадава́ць, прыбаўля́ць
2):
sich (D) etw. ~набы́цьшто-н., абзаве́сціся чым-н.; прысво́іць што-н.
2.vi:
der Läufer hat (an Témpo) zúgelegt бягу́н паско́рыў тэмп
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
secure
[sɪˈkjʊr]1.
adj.
1) бясьпе́чны; пэ́ўны; надзе́йны
a secure hiding place — бясьпе́чнае схо́вішча
a secure investment — пэ́ўнае капіта́лаўклада́ньне
2) спако́йны, забясьпе́чаны
He hoped for a secure old age — Ён спадзява́ўся на забясьпе́чаную ста́расьць
3) мо́цны, надзе́йны
2.
v.t.
1) забясьпе́чваць; гарантава́ць (пазы́ку)
2) умацо́ўваць, замацо́ўваць
3) дастава́ць, набыва́ць
to secure tickets for a play — набы́ць біле́ты на спэкта́кль
3.
v.i.
забясьпе́чвацца
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
кошт (род. ко́шту) м.
1. сто́имость ж.;
к. вытво́рчасці — сто́имость произво́дства;
2. сре́дство, счёт;
пабудава́ць кватэ́ру за свой к. — постро́ить кварти́ру за свои́ сре́дства;
набы́ць пуцёўку за свой к. — приобрести́ путёвку за свой счёт;
◊ на (чый) к. — на (чей) счёт;
на чужы́ к. — на чужо́й счёт
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
значэ́ннен.
1. (сэнс, змест) Bedéutung f -, -en, Sinn m -(e)s;
2. (важнасць) Bedéutung f -, -en, Bedéutsamkeit f -; Wíchtigkeit f; Wert m -(e)s, -e;
сусве́тнае значэ́нне Wéltbedeutung f;
набы́ць значэ́нне an Bedéutung gewínnen*;
гэ́та ма́е вялі́кае значэ́нне das ist von gróßer Bedéutung
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
абсталява́ць, ‑люю, ‑люеш, ‑люе; зак., што.
Забяспечыць патрэбным абсталяваннем — інструментамі, прыладамі, механізмамі; прыстасаваць для чаго‑н., пад што‑н. Школа абсталявала майстэрні, фізічны і хімічны кабінет. □ Моладзь абсталявала залу для спектакляў. Самі зрабілі сцэну, прыбудавалі касірскую будку.Чарнышэвіч.//Набыць абстаноўку; мэбляваць. Нарэшце працавіты гаспадар абсталяваў сваю кватэру, Набыў карціны, дываны, парцьеры.Корбан.// Арганізаваць, зрабіць што‑н. Друкарню абсталявалі ў невялічкім драўляным аднапавярховым доме ў кватэры Міхала Воранава.Гурскі.Але калі зайшла гаворка, дзе абсталяваць радыёпункты ў трактарных брыгадах, прыйшлося задумацца.Хадкевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пані́зіцца, ‑ніжуся, ‑нізішся, ‑нізіцца; зак.
1. Стаць, зрабіцца больш нізкім, меншым па вышыні або размясціцца нізка ад паверхні чаго‑н. [Ліда:] — Расліны заняпалі тут таму, што панізіўся ўзровень вады ў глебе.Паслядовіч.// Пагоршыцца, аслабець. Паспяховасць панізілася.
2.(1і2ас.неўжыв.). Паменшыцца (пра ўзровень, ступень, сілу, інтэнсіўнасць чаго‑н.). [Вера:] — Падкормка канчаецца, трэба ж нешта рабіць. А то надоі панізяцца...Асіпенка.
3.(1і2ас.неўжыв.). Стаць цішэйшым (пра голас, гук і пад.). Голас панізіўся да шэпту.//Набыць больш нізкае гучанне.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
verscháffenvt дастава́ць, здабыва́ць, набыва́ць;
j-méine Stélle [Árbeit] ~ устро́іць на рабо́ту каго́-н.;
sich (D) Gewíssheit ~ упэўніцца ў чым-н.;
sich (D) etw. ~ дабі́цца [дасягну́ць] чаго́-н.;
sich (D) éinen Námen ~набы́ць вядо́масць [папуля́рнасць]
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)