Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
рэ́верс
(англ. reverse, ад лац. reversus = адваротны)
1) прыстасаванне, пры дапамозе якога можна мяняць напрамак руху машыны ў процілеглы бок;
2) адваротны бок манеты або медаля;
3) пісьмовае абавязацельства, якое гарантуе што-н.;
4) удар над галавою злева пры гульні ў тэніс.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Ляп! — у значэнні ’ляпнуць’ (ТСБМ), выклічнік, які перадае ’стук, удар’ (Нас.), ляп‑ляп (зубамі) ’тс’ (в.-дзв., Сл. ПЗБ). Укр.ляп! ’шлёп! хлоп!’, рус.смал., цвяр.ляп! — у значэнні ’ўдарыць, ударыцца’, ’трашчаць (аб марозе)’. Ст.-рус.ляпь, ст.-чэш.lap ’хутка, не думаючы’, польск.lapie ’тс’. Гукапераймальнае, як і незалежна ўтвораныя гукапераймальныя: літ.lap(t)! — аб цяжкім ступанні, аб гуку пры падзенні, аб хуткім хватанні, алб.lʼap ’хлябтаць’, арм.lapʼem ’лізаць’, ням.lappen ’тс’, ’хлябтаць’, франц.laper ’тс’ (Бернекер, 1, 690; Праабражэнскі, 1, 499; Фасмер, 2, 552; Махэк₂, 320).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Жу́хаць1 ’рэзка кідаць’ (Юрч., Нар. вытв. сл.). Рус.перм.жу́хнуть ’моцна ўдарыць’, укр.жухну́ти ’моцна кінуць’ (Жэлях.), чэш.žuchati ’выдаваць глухі гук’, славац.žuchnút ’упасці, бухнуць’. Махэк₂ (731) тлумачыць як утварэнне з ‑s‑ дляабазначэння інтэнсіва ад гукапераймальнага žu‑ (гл. жук). Пераход ад гуку да штуршка не выключаны, хаця і не вельмі пэўны. Параўн. яшчэ жах (у знач. ’удар’), шугаць.
*Жуха́ць2, жуха́ты ’мыць, праць, церці’ (Клім.). Рус.бранск.жу́хаться ’цяжка і многа працаваць’. Відаць, адлюстроўвае корань *geu‑ са знач. ’згінаць’ (Покарны, 1, 393–398). ‑х‑ мае экспрэсіўны характар. Няясна.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Засе́к ’месца для захавання збожжа, мукі ў свірне, клеці’. Рус.дыял.за́се́к ’тс’, укр.за́сі́к ’тс’, польск.zasiek ’тс’, ’засека’, чэш., славац.zásek ’засека’, чэш. таксама ’ўдар тапаром; надрэз, зроблены такім чынам’, славен.zasèk ’засека’, ’удар тапаром’, серб.-харв.за́сек ’надрэз’, макед.засек ’тс’, ’хвароба хатняй жывёлы’. Ст.-рус.засѣкъ ’засек’ (XV ст.), ст.-бел.засѣкъ ’тс’ (XVI ст.). Утворана ў прасл. ад zasěkati, zasěkti (< za‑sěk‑ti, гл. сячы) са спецыялізацыяй значэння, першапачаткова, відаць, ’тое, што засякаецца’ > ’агароджа’; параўн. асек. Параўн. XII научно-методич. конф. северо-западной зоны. Л., 1970, с. 91.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Трык ‘некастрыраваны баран’ (Бес.). Параўн. польск.tryk, trykacz ‘баран-вытворнік’, trykać ‘басціся, бароцца’, ст.-польск.trykać, tryksać ‘тс’, tryks ‘штуршок’, ‘баданне’, чэш.trkat ‘басці, бадацца’, славац.strkať ‘штурхнуць’, славен.tŕk ‘удар’ і інш., што ўзыходзяць да прасл.*tъrkati ‘штурхаць, удараць’, роднаснага літ.tùrkterėti ‘штурхнуць’. Больш падрабязна гл. торкаць (Буга, Rinkt., 1, 490; Бязлай, 4, 226; Брукнер, 578; Сной₂, 784; Махэк₂, 651; Скок, 3, 504; ЕСУМ, 5, 604–605). Трубачоў (Происх., 81), Осіпава (Этимология–1988–1990, 70) выводзяць з *terti (гл. церці). Магчыма, сюды ж семантычна аддаленае рус.ярасл., валаг.трык ‘франт, фарсун, моднік; легкадумны чалавек’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
рэ́верс
(англ. reverse, ад лац. reversus = адваротны)
1) прыстасаванне, пры дапамозе якога можна мяняць напрамак руху машыны ў процілеглы бок;
2) адваротны бок манеты, медаля (параўн.аверс);
3) пісьмовае абавязацельства, якое гарантуе што-н.;
4) удар над галавой злева пры гульні ў тэніс.
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
прийти́сьсов.
1.(оказаться подходящим) падысці́;
о́бувь пришла́сь мне впо́ру абу́так падышо́ў мне якра́з;
2.(об ударе) тра́піць (па чым);
уда́р пришёлся по ноге́уда́р тра́піў па назе́;
3.(совпасть) прыпа́сці (на што);
пра́здник пришёлся на пя́тницу свя́та прыпа́ла на пя́тніцу;