1. Які адносіцца да чаго‑н., робіць што‑н. з увагай (у 1 знач.). Уважлівы вучань. Уважлівы слухач. □ [Валік] быў уважлівы на ўроках, добра вучыўся, вызначаўся надзвычайнай акуратнасцю.Ваданосаў.[Мацей:] — Рыбак, браце, павінен быць кемлівы, уважлівы да ўсяго.Ляўданскі.// Які выказвае ўвагу (у 1 знач.); пільны. Уважлівыя вочы. □ Пакуль Ніна Пятроўна гаварыла,.. [Казімір] міжвольна акінуў яе ўсю ўважлівым позіркам.Краўчанка.// Які робіцца, выконваецца з увагай; старанны. Уважлівае вывучэнне матэрыялаў з’езда. Уважлівае назіранне за ростам раслін.
2. Які праяўляе ўвагу (у 2 знач.); чулы, клапатлівы. Трэба быць больш уважлівым да чалавека, хто б ён ні быў.Колас.Надзя была вельмі ўважлівая да брата, заўсёды адчувала і разумела яго перажыванні, супярэчнасці ў думках і імкненнях.Кулакоўскі.Цяпер Ніна ўжо не адыходзіла больш ад Алеся, была ўважлівай і ласкавай.Шыцік.
3. Які можа быць прыняты пад увагу; дастатковы для апраўдання. Уважлівыя прычыны. Уважлівы довад.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
угна́цца, уганюся, угонішся, угоніцца; пр. угнаўся, угналася; зак., закім-чым.
1. Пабегчы так, каб дагнаць. Гаспадыня з крыкам выбягала на двор, каб угнацца за хлапчукамі.Лобан.— Угналася [суседава карова] за пашай Лыскай, а яна, ратуючыся, скочыла цераз плот і ўшчаміла нагу.Сабаленка.
2.(звычайназадмоўем). Не адстаючы, ісці, бегчы за кім‑, чым‑н. або побач з кім‑, чым‑н. — За вамі не ўгнацца, — раптам прамовіў Уладзік, і толькі цяпер Андрыян Цітавіч заўважыў, што сапраўды ён ідзе вельмі шпарка.Марціновіч.Ні адзін конь не мог угнацца за рысаком.Сіняўскі.— Не ляці так. Мне за табою не ўгнацца. — Жонка гаварыла гэта ўжо недзе ззаду.Ваданосаў.//перан. Паспець за кім‑, чым‑н., зраўняцца з кім‑, чым‑н. — Гм! Глядзі, Саўка, ужо [хлопцы] носяць. За імі нідзе не ўгонішся, — заўважыў Шайдоб.Федасеенка.[Максім:] — Чорт яго ведае, як ляціць жыццё. Проста не ўгонішся...Шамякін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
узя́цца
1.:
узя́цца за ру́кі einánder [sich] an den Händen fássen;
2. (абавязацца) übernéhmen*vt, auf sich néhmen*;
узя́цца напіса́ць арты́кул sich verpflíchten, éinen Artíkel zu schréiben;
3. (прыступіць) an éine Árbeit [Beschäftigung] géhen*;
я ўзя́ўся за пра́цу ich machte mich [ging] an die Árbeit, ich ging ans Werk;
узя́цца за спра́ву ins Zeug géhen*;
узя́цца за спра́ву іна́чайéine Sáche ánders ánpacken [ángreifen*];
◊
адку́ль у іх гэ́та ўзяло́ся wo háben sie das her?;
узя́цца за ро́зумразм. zur Besínnung kómmen*;
узя́цца закаго-н.разм. sich (D) j-n vórnehmen*;
адку́ль ні вазьмі́ся plötzlich, von úngefähr, únerwartet
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
воўкм. Wolf -es, Wölfe;
марскі́ воўк Séebär m -en, -en;
◊
глядзе́ць воўкамразм. fínster dréinschauen;
выць воўкамразм. ein Klágelied ánstimmen, sich bítter beklágen;
хоць воўкам выйразм. das ist zum Héulen;
воўк у аве́чай шку́ры ein Wolf im Scháfspelz;
ваўко́ў бая́цца – у лес не хадзі́ць (nur) wer wagt, gewínnt;
як во́ўка ні кармі́, ён усё ў лес глядзі́ць die Kátze lässt das Máusen nicht;
з ваўка́мі жыць – па во́ўчы выць man muss mit den Wölfen héulen;
воўка но́гі ко́рмяць es sind die Béine, die den Wolf ernähren
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
3) крупі́нка, пясчы́нка f., драбі́нка f. (пяску́); драбо́к -ка́m. (со́лі)
not a grain of truth — ні драбі́нкі пра́ўды
4) гран -а m. (стара́я адзі́нка аптэка́рскай вагі́)
5) валакно́n.; жы́лка, ні́тка f.
6) хара́ктар ад прыро́ды
7) крышталі́чны стан
2.
v.t.
1) гранулява́ць (цу́кар)
2) малява́ць пад дрэ́ва або́ ма́рмур
3) надава́ць зярні́стую паве́рхню чаму́
4) ачышча́ць ску́ру ад шэ́рсьці
5) фарбава́ць у пра́жы, мо́цна насыча́ць фа́рбай
6) кармі́ць каня́ аўсо́м
3.
v.i.
гранулява́цца; крышталізава́цца
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
hang
[hæŋ]1.
v.t.
1) ве́шаць (паліто́); падве́шваць (каўба́сы)
2) ве́шаць
а) чалаве́ка
б) фіра́нкі, абразы́
3) наве́шваць дзьве́ры (на крукі́)
4) to hang wallpaper — кле́іць шпале́ры
5) апуска́ць, схіля́ць (галаву́ ад со́раму)
6) адклада́ць, адтэрміно́ўваць
2.
v.i.
1) вісе́ць, ві́снуць
2) зьвіса́ць (до́лу); зьве́швацца
3.
n.
1) informal сэнс -у m., у чым спра́ва
to get the hang of — зразуме́ць сэнс чаго́, зразуме́ць у чым спра́ва
2) кры́ха, кры́шачка f.
to not care a hang — ня дбаць ні кры́шачкі
3) запаво́леньне або́ спыне́ньне ру́ху
•
- hang about
- hang around
- Hang in there!
- hang on
- hang out
- hang together
- hang up
- hang back
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Каладзе́й, колодзей ’стальмах’ (стол., Маслен.). Адсутнасць іншых фіксацый гэтага слова ў бел. мове і наяўнасць яго на тэрыторыі, пагранічнай да зах.-палес. арэалу, не выключаюць магчымасці таго, што гэта ўкраінскае слова. Укр.колодій ’стальмах’, рус.колодей ’майстар, які робіць колы; стальмах’ (у Даля; паметы «паўдн.» і «зах.» указваюць, відаць, на ўкр. і бел. тэрыторыю), польск.kołodziej ’майстар, які вырабляе колы і вазы; стальмах’ (з XV ст.), славін.kolódei ’стальмах’, в.-луж.kołodźej, kołodźij, н.-луж.kołoźej ’тс’, ст.-чэш.koloděj ’тс’. Слаўскі (2, 370) далучае да традыцыйных паралелей рус.колодей ’вялікі кухонны нож’ (так у Фасмера, 2, 293, які прыводзіць у адным артыкуле колодей ’той, хто працуе для сябе, у вольны час’ і ’кухонны нож’) і ўкр.колодій ’вялікі нож’. Нельга пагадзіцца з гэтым: рус. і ўкр., як ні тлумачыць частку ‑ій у слове, суадносяцца з укр.колодач, бел. жур. колодан ’вялікі кухонны нож’ (’нож з калодкамі’). Адносна разглядаемага слова неабходна заўважыць, што, магчыма, гэта архаізм. На карысць такой думкі сведчыць структура злучэння kolo‑dějь, дзе другая частка — Nomen agentis ад děti, dějati. Слаўскі (2, 370) мяркуе пра царк.-слав.*kolo‑dějь з першасным значэннем ’які вырабляе колы, вазы’, аналагічна ў Махэка₂, 270: ’які вырабляе вазы’. Структурныя адпаведнікі: бел.ліхадзей, укр.добродій. Не выключана, аднак, што kolodějь — культурны тэрмін, які (і аб гэтым сведчыць лінгвагеаграфія) з’яўляецца вынікам калькі з іншамоўнага слова, для якога такая структура з’яўляецца натуральнай. Відавочна, што калька магла быць і даўняй, хоць нельга выключыць магчымасці пазнейшай экспансіі лексемы. З літаратуры параўн. яшчэ Шустэр–Шэўц, 8, 596.