1.союз; при переводах всегда опускается и соответствующий оттенок фразы компенсируется прибавлением к первому слову част. ж (после гласной) или жа (после согласной);
веди́ нас, ведь ты зна́ешь доро́гу вядзі́ нас, ты ж ве́даеш даро́гу;
а ведь я вам говори́л! а я ж вам каза́ў!;
2.част.; переводится словамигэ́та, дык, также с част. ж (жа);
ведь я и не спо́рю! дык я і не спрача́юся!;
ведь вот как интере́сно!гэ́та ж вунь як ціка́ва!.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
печь поглоща́ет мно́го то́плива печ паглына́е шмат па́ліва;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
some
[sʌm]1.
adj.
1) некато́ры
Some people sleep more than others — Некато́рыя лю́дзі сьпяць больш за і́ншых
2) не́калькі, ко́лькі
some years ago — ко́лькі гадо́ў таму́
3) не́йкі, які́сьці; які́
some boys have taken it — не́йкія хлапцы́ забра́лі гэ́та
4) каля́
Some twenty people saw it — Каля́ дваццацёх чалаве́к ба́чыла гэ́та
2.
pron., adv.
1) некато́ры
Some think so — Некато́рыя ду́маюць так
2) крыху́
He ate some and threw the rest away — Ён зьеў крыху́, а рэ́шту вы́кінуў
She is some better today — Ёй крыху́ лепш сёньня
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
not[nɒt]adv.
1. не, ні (у спалучэнні з да паможнымі і мадальнымі дзеясловамі);
I don’t know. Я не ведаю;
You mustn’t do that. Ты не павінен гэта рабіць.
2. не (у адказах);
probably not напэ́ўна/ма́быць не;
Will he be there? – I fear not. Ён там будзе? – Баюся, што не.
3. не (у эмфатычных канструкцыях);
why not! чаму́ не!;
certainly not! кане́шне не!;
not at all! няма́за што! (у адказ на падзяку);
Not too loud, please! Цішэй, калі ласка!;
How much did it cost? – Not a penny. Колькі гэта каштавала? – Ні пені.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Бувальні́ца ’палатно з прымессю або поўнасцю з куплёных ці баваўняных нітак’ (Касп.), бува́льніца ’баваўняныя ніткі ў матках’ (Жд.). Праз «стадыю» *бовальніца метатэзай з *бавольніца, а гэта да ба́волна, ба́ваўна, баво́ўна (гл.). Краўчук, БЛ, 1975, 7, 66.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Біто́н. Рус.бидо́н, укр.бідо́н. Запазычанне з франц.bidon ’тс’ (а гэта з сканд.bida ’ваза’ або грэч.*bithôn ’бочка’; Шанскі, 1, Б, 116; БЕР, 1, 46, прыводзіць і візант.πίθον як магчымую крыніцу франц. слова).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ве́ба ’бавоўна’ (Сцяшк. МГ). Бясспрэчна, запазычанне з польск.weba ’вельмі тонкае ільняное палатно; галандскае палатно’ (а гэта з ням.Webe ’тканіна, кусок палатна’, да weben ’ткаць’). Параўн. і чэш.véba ’гатунак тонкага палатна’ (< ням.; Махэк₂, 680).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Весяле́ць ’станавіцца вясёлым’ (КТС, БРС), укр.веселі́ти, рус.веселе́ть, польск.weseleć, уст.wiesielić ’станавіцца вясёлым’; (паэт.) ’праслаўляць’, славен.veselẹ́ti > veselíti ’радаваць’. У значэнні ’станавіцца вясёлым’ — гэта ўсходне-славянскі адпрыметнікавы дзеяслоў з суф. ‑ěti ад вясёлы (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ганбузава́ць ’ганьбаваць’ (Шатал.). Відавочна, гібрыднае слова, кантамінацыя слоў тыпу га́ніць, га́ньбіць + бузава́ць. Але параўн. форму без г‑ (анбузава́ць ’перабіраць, капрызіць’, Шатал.). З прыкладаў, якія прыводзіць Шаталава, відаць, што гэта па значэнню адно і тое ж слова.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Гартэ́нзія ’гартэнзія’ (БРС). Рус.горте́нзия, укр.горте́нзія. У бел. і ўкр. мовах запазычанне з рус. У рус. мове гэта новае (XIX ст.) запазычанне з вучонай латыні (утварэнне ад жаночага імя Hortense). Гл. Шанскі, 1, Г, 143.