РАМАЗА́Н, рамадан,
дзевяты месяц мусульманскага месяцавага календара (хіджры). Паводле догмы ісламу, у гэтым месяцы быў дараваны людзям Каран. У Р. мусульмане павінны прытрымлівацца посту (гл. Ураза).
т. 13, с. 288
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
духаве́нства, -а, н., зб.
Служыцелі рэлігійнага культу.
Праваслаўнае д.
Каталіцкае д.
Мусульманскае д.
○
Белае духавенства — частка праваслаўнага духавенства, якая не дае зароку строга прытрымлівацца бясшлюбнасці.
Чорнае духавенства — частка праваслаўнага духавенства, якая строга прытрымліваецца манаскага зароку не ўступаць у шлюб.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прытры́мліванне ср.
1. приде́рживание;
2. перен. приде́рживание, сле́дование, соблюде́ние;
1, 2 см. прытры́млівацца 1, 3
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ПРАМЫСЛО́ВЫЯ РЭСУ́РСЫ,
сукупнасць прамысловых запасаў узнаўляльных прыродных рэсурсаў, якія мае асобная краіна ці рэгіён. Для рацыянальнага выкарыстання П.р. неабходна прытрымлівацца пэўных аб’ёмаў эксплуатацыі, якія не перавышаюць здольнасць папуляцый да самаўзнаўлення, выкарыстоўваць метады экстэнсіўнага, штучнага ўзнаўлення (напр. з дапамогай рыбагадоўчых гаспадарак і інш.). Звесткі аб П.р. заносяць у прамысловы кадастр.
П.І.Лабанок.
т. 13, с. 10
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ДО́КАЗ у логіцы.
спосаб абгрунтавання (вызначэння) ісціннасці выказвання, меркавання, тэорыі з дапамогай лагічных вывадаў і практычных сродкаў (назіранне, эксперымент). Д. не стварае ісціннасці выказвання, яна аб’ектыўная і выяўляецца з дапамогай Д. У лагічнай структуры Д. вызначаюць: тэзіс — сцвярджэнне, якое трэба даказаць, аснову (аргументы) — сцвярджэнні, з дапамогай якіх даказваецца тэзіс, і дэманстрацыю — выснову ці ланцуг высноў, з дапамогай якіх тэзіс выводзіцца з аргументаў. Паводле спосабу вядзення Д. падзяляюць на прамыя і ўскосныя. а па форме вывадаў — на дэдуктыўныя і індуктыўныя. У прамым Д. тэзіс лагічна выцякае з асновы, ва ўскосным — даказваецца памылковасць антытэзіса (суджэння, што супярэчыць тэзісу) і па выключанага трэцяга прынцыпу тэзіс прымаецца ў якасці ісціннага. Пры Д. тэзіса ці антытэзіса абавязкова трэба прытрымлівацца правіла Д., а каб Д. быў паспяховым, неабходна прытрымлівацца правіл, што прад’яўляюцца да тэзіса і аргументаў. Але не ўсе выказванні падлягаюць Д. Са стараж. часоў Д. быў у цэнтры ўвагі логікаў і філосафаў, ён выкарыстоўваецца ва ўсіх навуках і ў паўсядзённых зносінах людзей.
В.М.Пешкаў.
т. 6, с. 177
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
выко́нваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.
1. Незак. да выканаць.
2. Строга прытрымлівацца чаго‑н. Выконваць законы. Выконваць санаторны рэжым.
3. Здзяйсняць, несці грамадзянскія абавязкі. Выконваць службу.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шанава́ць, -ну́ю, -ну́еш, -ну́е; -ну́й; -нава́ны; незак., каго-што.
1. Беражліва адносіцца, не расходаваць што-н. дарэмна.
Ш. сваё здароўе.
Ш. грошы.
2. Адносіцца з пашанай, павагай да каго-, чаго-н., цаніць што-н., прытрымлівацца чаго-н.
Ш. народныя традыцыі.
Ш. свой аўтарытэт.
Ш. парадак.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
adhere [ədˈhɪə] v. fml (to)
1. прытры́млівацца, цвёрда трыма́цца, быць ве́рным (справе, прынцыпам);
adhere to the rules прытры́млівацца пра́вілаў;
adhere to a political party быць прыхі́льнікам яко́й-н. па́ртыі
2. прыліпа́ць, прыкле́йвацца, бра́цца
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Абсерва́цыя ’назіранне’ < лац. observatio праз польскае пасрэдніцтва. Польск. obserwacja пранікла ў беларускую мову ў XV–XVII стст. Не выключаны таксама непасрэдны лацінскі ўплыў. Параўн. ст.-бел. обсервовати ’захоўваць, прытрымлівацца’ (Булыка, Запазыч.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
іканагра́фія, -і, ж. (спец.).
1. Вывучэнне, апісанне вобразаў якіх-н. асоб або сюжэтаў у творах жывапісу або скульптуры.
І.
Якуба Коласа.
2. зб. Сукупнасць такіх мастацкіх адлюстраванняў.
3. Сукупнасць правіл, якіх павінен прытрымлівацца мастак пры адлюстраванні рэлігійных або міфалагічных сюжэтаў і асоб.
|| прым. іканаграфі́чны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)