АБО́Л (грэч. obolos),

1) у Стараж. Грэцыі вагавая адзінка серабра, сярэбраная, потым медная манета (складала ​1/6 драхмы).

2) У Зах. Еўропе ў 2-й пал. 8—10 ст. вагавая адзінка серабра і сярэбраная манета (​1/2 дэнарыя), у 12—15 ст. сярэбраная, у 16—18 ст. білонная або медная манета (​1/2 дэнарыя).

3) У ВКЛ намінал у ​1/2 дэнарыя, чаканены Віленскім манетным дваром у 1545—47, 1554.

Сярэбраны абол 1546 Жыгімонта II Аўгуста (ВКЛ).

т. 1, с. 32

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

амія́чна-ме́дны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. амія́чна-ме́дны амія́чна-ме́дная амія́чна-ме́днае амія́чна-ме́дныя
Р. амія́чна-ме́днага амія́чна-ме́днай
амія́чна-ме́днае		 амія́чна-ме́днага амія́чна-ме́дных
Д. амія́чна-ме́днаму амія́чна-ме́днай амія́чна-ме́днаму амія́чна-ме́дным
В. амія́чна-ме́дны (неадуш.)
амія́чна-ме́днага (адуш.)		 амія́чна-ме́дную амія́чна-ме́днае амія́чна-ме́дныя (неадуш.)
амія́чна-ме́дных (адуш.)
Т. амія́чна-ме́дным амія́чна-ме́днай
амія́чна-ме́днаю		 амія́чна-ме́дным амія́чна-ме́днымі
М. амія́чна-ме́дным амія́чна-ме́днай амія́чна-ме́дным амія́чна-ме́дных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

свінцо́ва-ме́дны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. свінцо́ва-ме́дны свінцо́ва-ме́дная свінцо́ва-ме́днае свінцо́ва-ме́дныя
Р. свінцо́ва-ме́днага свінцо́ва-ме́днай
свінцо́ва-ме́днае		 свінцо́ва-ме́днага свінцо́ва-ме́дных
Д. свінцо́ва-ме́днаму свінцо́ва-ме́днай свінцо́ва-ме́днаму свінцо́ва-ме́дным
В. свінцо́ва-ме́дны (неадуш.)
свінцо́ва-ме́днага (адуш.)		 свінцо́ва-ме́дную свінцо́ва-ме́днае свінцо́ва-ме́дныя (неадуш.)
свінцо́ва-ме́дных (адуш.)
Т. свінцо́ва-ме́дным свінцо́ва-ме́днай
свінцо́ва-ме́днаю		 свінцо́ва-ме́дным свінцо́ва-ме́днымі
М. свінцо́ва-ме́дным свінцо́ва-ме́днай свінцо́ва-ме́дным свінцо́ва-ме́дных

Крыніцы: piskunou2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

сярэ́брана-ме́дны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. сярэ́брана-ме́дны сярэ́брана-ме́дная сярэ́брана-ме́днае сярэ́брана-ме́дныя
Р. сярэ́брана-ме́днага сярэ́брана-ме́днай
сярэ́брана-ме́днае		 сярэ́брана-ме́днага сярэ́брана-ме́дных
Д. сярэ́брана-ме́днаму сярэ́брана-ме́днай сярэ́брана-ме́днаму сярэ́брана-ме́дным
В. сярэ́брана-ме́дны (неадуш.)
сярэ́брана-ме́днага (адуш.)		 сярэ́брана-ме́дную сярэ́брана-ме́днае сярэ́брана-ме́дныя (неадуш.)
сярэ́брана-ме́дных (адуш.)
Т. сярэ́брана-ме́дным сярэ́брана-ме́днай
сярэ́брана-ме́днаю		 сярэ́брана-ме́дным сярэ́брана-ме́днымі
М. сярэ́брана-ме́дным сярэ́брана-ме́днай сярэ́брана-ме́дным сярэ́брана-ме́дных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

вы́раб, -у, мн. -ы, -аў, м.

1. гл. вырабіць.

2. Якасны бок апрацоўкі чаго-н.

Медная ручка адмысловага вырабу.

3. Спосаб, від вытворчасці прадукцыі.

Ручны в. скур.

Рэчы хатняга вырабу.

4. пераважна мн. Вырабленыя рэчы, прадукт працы.

Металічныя вырабы.

◊

Аўчынка вырабу не варта (прымаўка) — справа, не вартая турбот.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

прэнт, ‑а, М ‑нце, м.

Металічны прут. [Брамка] была з тоўстых жалезных прэнтаў, а клямка — медная. Карпюк. [Матросы] зачапілі за краты, але ледзь клетка кранулася — некалькі прэнтаў выламалася. Маўр.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

эклекты́чны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да эклектызму; прасякнуты эклектызмам. Эклектычная філасофія. □ [Тарас] адчуваў, што гэта нават не перакананні, а проста так — медная гульня. Эклектычны набор чужых думак. Шамякін.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ЛЕ́ПТА (ад грэч. lepton дробны, тонкі),

1) старажытнагрэчаская дробная медная манета.

2) Сучасная грэч. дробная манета, роўная ​1/100 драхмы. У абарачэнні знаходзяцца манеты ў 50, 20, 10 і 5 Л. 3) У пераносным сэнсе — уклад у якую-небудзь агульную справу.

т. 9, с. 209

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Капарва́с ’купарвас’ (Федар., 6). З польск. koperwas ’тс’ < с.-в.-ням. kupfer‑waʒʒer ’медная вада’ (Слаўскі, 2, 459).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

◎ Кандзе́йка ’невялікая гліняная міска з ручкай’ (Растарг.) прымыкае да рускамоўнага арэалу (паўсюдна), дзе кандея, кандейка ’яндоўка, коўш’, ’гаршчэчак’, ’місачка’, ’глячок’, ’медная міска замест званка (у кляштарах)’, укр. кандшка. кондійка ’сасуд для асвячэння вады ў царкве’, ст.-рус. кандия. З с.-грэч. κοντίον ’медная міска, якая выкарыстоўваецца манахамі ў манастырах’ (Фасмер, 2, 179). Іншыя, малаімаверныя версіі, там жа.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)