адчуба́сіць

‘падраць за хахол каго-небудзь’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. адчуба́шу адчуба́сім
2-я ас. адчуба́сіш адчуба́сіце
3-я ас. адчуба́сіць адчуба́сяць
Прошлы час
м. адчуба́сіў адчуба́сілі
ж. адчуба́сіла
н. адчуба́сіла
Загадны лад
2-я ас. адчуба́сь адчуба́сьце
Дзеепрыслоўе
прош. час адчуба́сіўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

засто́йваць

‘заступацца за каго-небудзь’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. засто́йваю засто́йваем
2-я ас. засто́йваеш засто́йваеце
3-я ас. засто́йвае засто́йваюць
Прошлы час
м. засто́йваў засто́йвалі
ж. засто́йвала
н. засто́йвала
Загадны лад
2-я ас. засто́йвай засто́йвайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час засто́йваючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

заюры́ць

‘страсна ўзяцца за што-небудзь, прыйсці ў моцны рух’

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. заюру́ заюры́м
2-я ас. заюры́ш заюрыце́
3-я ас. заюры́ць заюра́ць
Прошлы час
м. заюры́ў заюры́лі
ж. заюры́ла
н. заюры́ла
Дзеепрыслоўе
прош. час заюры́ўшы

Іншыя варыянты: заю́рыць.

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

начуба́сіць

‘падраць каго-небудзь за чуб’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. начуба́шу начуба́сім
2-я ас. начуба́сіш начуба́сіце
3-я ас. начуба́сіць начуба́сяць
Прошлы час
м. начуба́сіў начуба́сілі
ж. начуба́сіла
н. начуба́сіла
Загадны лад
2-я ас. начуба́сь начуба́сьце
Дзеепрыслоўе
прош. час начуба́сіўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

пакавале́рыць

‘пакавалерыць за кім-небудзь’

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. пакавале́ру пакавале́рым
2-я ас. пакавале́рыш пакавале́рыце
3-я ас. пакавале́рыць пакавале́раць
Прошлы час
м. пакавале́рыў пакавале́рылі
ж. пакавале́рыла
н. пакавале́рыла
Загадны лад
2-я ас. пакавале́р пакавале́рце
Дзеепрыслоўе
прош. час пакавале́рыўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

паталаска́ць

‘пацягаць каго-небудзь за валасы’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. паталаска́ю паталаска́ем
2-я ас. паталаска́еш паталаска́еце
3-я ас. паталаска́е паталаска́юць
Прошлы час
м. паталаска́ў паталаска́лі
ж. паталаска́ла
н. паталаска́ла
Загадны лад
2-я ас. паталаска́й паталаска́йце
Дзеепрыслоўе
прош. час паталаска́ўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

чуба́сіць

‘драць каго-небудзь за хахол’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. чуба́шу чуба́сім
2-я ас. чуба́сіш чуба́сіце
3-я ас. чуба́сіць чуба́сяць
Прошлы час
м. чуба́сіў чуба́сілі
ж. чуба́сіла
н. чуба́сіла
Загадны лад
2-я ас. чуба́сь чуба́сьце
Дзеепрыслоўе
цяп. час чуба́сячы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ухапі́цца, ухаплю́ся, ухо́пішся, ухо́піцца; зак.

1. за каго-што. Схапіцца, узяцца.

У. за крысо.

У. за поручань.

2. перан., за што. Узяцца старанна за якую-н. справу; выкарыстаць што-н. у сваіх інтарэсах.

У. за работу.

У. за цікавую думку, за каштоўную прапанову.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

хапа́цца несов., прям., перен. хвата́ться;

х. рука́мі за сцяну́ — хвата́ться рука́ми за сте́ну;

х. за рабо́ту — хвата́ться за рабо́ту;

х. за ду́мку — хвата́ться за мысль;

◊ х. за бакі́ (бо́кі, жыво́т) — хвата́ться за животы́ (живо́тики)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

па-за предлог с твор. за, позади́ (кого, чего); вне (чего);

па-за гара́мі — за гора́ми;

па-за го́радам — за го́родом;

◊ па-за ча́сам і прасто́рай — вне вре́мени и простра́нства

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)