панора́ма в разн. знач. панара́ма, -мы ж.;
панора́ма го́рода панара́ма го́рада;
Севасто́польская панора́ма Севасто́пальская панара́ма;
установи́ть у́ровень на панора́ме устанаві́ць грунтва́гу на панара́ме;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ЛІ́ВІЙ (Ціт) (Titus Livius; 59 да н.э., Патавія, цяпер г. Падуя, Італія — 17 н.э.),
старажытнарымскі гісторык. Вывучаў рыторыку і філасофію. Жыў і працаваў у Рыме, карыстаўся апекай імператара Аўгуста. Пісаў дыялогі філас. зместу. Аўтар «Рымскай гісторыі ад заснавання горада» ў 142 кнігах (захаваліся 35), у якой пагадова апісана гісторыя Рыма ад заснавання да 9 г. да н.э. Ідэалізаваў Рым і, выкарыстоўваючы матэрыялы ранейшых рым. аўтараў, пераносіў у старажытнасць рысы сучаснага яму рым. ладу. Сучасиікі і наступныя пакаленні лічылі яго гіст. працу ўзорнай, а самога аўтара — «рымскім Герадотам».
Тв.:
Рус. пер. — История Рима от основания города. Т. 1—3. М., 1989—93.
т. 9, с. 241
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
абазна́чыць сов., в разн. знач. обозна́чить;
а. гарады́ на ка́рце — обозна́чить города́ на ка́рте;
худзі́зна рэ́зка ~чыла ску́лы — худоба́ ре́зко обозна́чила ску́лы
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
отсю́да нареч., в разн. знач. адгэ́туль, адсю́ль;
отсю́да недалеко́ до го́рода адгэ́туль (адсю́ль) недалёка да го́рада;
отсю́да мо́жно заключи́ть, что… адгэ́туль мо́жна зрабі́ць вы́вад, што…
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дакаці́ць сов.
1. (катя, приблизить) докати́ть;
д. бо́чку да скле́па — докати́ть бо́чку до по́греба;
2. разг. (доехать) докати́ть;
д. да го́рада — докати́ть до го́рода
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
змы́чка ж.
1. прям., перен. смы́чка; смык м.;
з. труб — смы́чка (смык) труб;
2. перен. смы́чка;
з. го́рада з вёскай — смы́чка го́рода с дере́вней
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Fortes fortuna adjuvat (Terentius)
Храбрым лес дапамагае.
Храбрым судьба помогает.
бел. Думка п’е ваду, а адвага — мёд. Бог не без міласці, казак не без долі. Бог шэльму меціць.
рус. Где отвага, там и счастье. Смелому Бог помогает. Смелость города берёт. На смелого собака лает, а трусливого рвёт.
фр. A cœur vaillant rien d’impossible (Нет ничего невозможного для храброго сердца).
англ. Fortune helps the brave (Судьба помогает смелым).
нем. Dem Mutigen hilft Gott (Храброму помогает Бог).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
ЛЫСЕ́НКА (Пётр Фёдаравіч) (н. 16.9.1931, в. Зарачаны Полацкага р-на Віцебскай вобл.),
бел. археолаг. Д-р гіст. н. (1988), праф. (1993). Брат А.Ф.Лысенка. Скончыў Мінскі пед. ін-т (1953). З 1964 у Ін-це гісторыі Hau. АН Беларусі: навук. супрацоўнік, заг. сектара, з 1988 заг. аддзела сярэдневяковай археалогіі. Даследаваў курганы 11—12 ст., стараж. гарады Тураў, Брэст, Пінск, Слуцк, Давыд-Гарадок, Клецк, Рагачоў, Мазыр. Вывучае абарончыя ўмацаванні, планіроўку, забудову, рамёствы, гандаль, структуру гаспадаркі, культ. сувязі стараж. гарадоў Беларусі. Рэканструяваў даследаваныя часткі стараж. Турава, Брэста 13 ст., Пінска 15 ст. Вынікам шматгадовых доследаў у Брэсце стала стварэнне археал. музея «Бярэсце».
Тв.:
Города Туровской земли. Мн., 1974;
Берестье. Мн., 1985;
Открытие Берестья. Мн., 1989;
Дреговичи, Мн., 1991;
Древний Пинск, XI—XIII вв. Мн., 1997;
Туровская земля XI—XIII вв. Мн., 1999.
т. 9, с. 384
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
карці́на ж., в разн. знач. карти́на;
вы́стаўка карці́н — вы́ставка карти́н;
к. абаро́ны го́рада — карти́на оборо́ны го́рода;
у кінатэа́тры ідзе́ но́вая к. — в кинотеа́тре идёт но́вая карти́на
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адгэ́туль нареч., в разн. знач. отсю́да;
ён пае́хаў а. — он уе́хал отсю́да;
а. недалёка да го́рада — отсю́да недалеко́ до го́рода;
а. выніка́е, што... — отсю́да вытека́ет, что...
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)