2) Афіц. пісьмовы акт, які сведчыць пра якое-н.міжнар. пагадненне ці вызначае пэўныя прававыя адносіны (даверчая грамата, адзыўная грамата, ратыфікацыйная і інш.).
3) Афіц.заканад. акт Стараж.-рус. дзяржавы, у ВКЛ, Рэчы Паспалітай. Граматай замацоўваўся дзярж. лад, правы і прывілеі землеўладальнікаў, афармлялася прававое становішча асобных тэр. адзінак і розных груп насельніцтва, прызначаліся службоўцы на дзярж. і службовыя пасады, афармляліся наданні зямель, маёнткаў і інш. маёмасці, ганаровых званняў і чыноў. У ВКЛназ. таксама лістамі гаспадарскімі, прывілеямі. Падзяляліся на даравальныя граматы, устаўныя граматы, ільготныя, ахоўныя, купчыя і інш. 4) Форма ўзнагароды ў былым СССР, у Рэспубліцы Беларусь і некаторых краінах СНД дзярж. органамі, грамадскімі арг-цыямі, адміністрацыяй прадпрыемстваў, устаноў, спарт.т-вамі за поспехі ў якой-н. справе (напр., Граматы Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь, пахвальныя, ганаровыя граматы і інш.) 5) Стараж. назва ўсякага дакумента, пісьма.
6) У пераносным сэнсе: фількава грамата (непісьменны дакумент, які не мае юрыд. сілы), кітайская грамата (незразумелы дакумент, незнаёмая справа).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
стихI
1.(стихотворная речь) верш, род. ве́рша м.;
разме́р стиха́ паме́р ве́рша;
2.мн.стихи́ ве́ршы, -шаў;
чита́ть стихи́чыта́ць ве́ршы;
3.(строка стихотворения) радо́к, -дка́м.;
4.(в библии) сціх, род. сціха́м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
про́пускм.
1.род. про́пуску в разн. знач. про́пуск;
прыпыні́ць п. — приостанови́ть про́пуск;
чыта́ць з ~камі — чита́ть с про́пусками;
наве́дваць ле́кцыі без ~каў — посеща́ть ле́кции без про́пусков;
2.род. про́пуска (документ) про́пуск;
прад’яві́ць п. — предъяви́ть про́пуск
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гра́матны, ‑ая, ‑ае.
Які ўмее чытаць і пісаць; пісьменны. Прыедуць, бывала, сяляне з рынку, пачнуць выбіраць з воза пакункі і знойдуць вузенькія, доўгенькія лісточкі. Няграматны селянін паглядзіць на .. [лістоўкі] ды схавае ў кішэню, каб пры здарэнні паказаць чалавеку граматнаму.Колас.// Які ўмее граматычна правільна пісаць. Граматны вучань.// Граматычна правільна напісаны. Граматнае пісьмо.//перан. Які мае неабходныя веды ў якой‑н. галіне. Граматны інжынер. □ У паэзію ідзе таленавітае, літаратурна граматнае, знаёмае з тэхнікай справы пакаленне.Лужанін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
чы́тка, ‑і, ДМ ‑тцы, ж.
1.Дзеяннепаводлезнач.дзеясл.чытаць (у 1, 2 знач.).
2. Чытанне ўголас чаго‑н. Даклад аб жыцці і творчасці Сяргея Ясеніна зрабіў адзін з крытыкаў.. Пасля даклада пачалася чытка вершаў.Хведаровіч.Аграном прыступіў да чыткі і абмеркавання прыкладнага статута сельгасарцелі.Брыль.
3. Чытанне акцёрамі п’есы па ролях (від рэпетыцыі). Чытка п’есы. □ Чыткі ў нас часта ператвараліся ў практыкаванні па акцёрскай распрацоўцы характараў герояў рамана ці аповесці.Рамановіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
pacierz
м. малітва, пацеры;
mówić pacierz — чытаць малітву;
umieć (znać) jak pacierz — ведаць на памяць;
jak amen w ~u — без усялякага сумнення
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
éinmaladv
1) (адзі́н) раз
2) адно́йчы, калі́сьці, аднаго́ ра́зу;
auf ~ ра́птам;
nicht ~ на́ват не;
er kann nicht ~ lésen ён на́ват чыта́ць не ўме́е
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
chant
[tʃænt]1.
n.
1) пе́сьня f.; мэлёдыя f., сьпеў -ву m.
2) праця́жнае пяя́ньне або́ чыта́ньне (у царкве́), песнапе́ньне n
3) сьпе́ўная інтана́цыя (у гу́тарцы)
2.
v.
1) пяя́ць; праця́жна пяя́ць
2) чыта́ць, гавары́ць нарасьпе́ў
3) Poet. апява́ць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
бры́нкаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.
Разм.
1. Адзывацца пры ўдары гукам, падобным да лёгкага звону; дзвынкаць. Брынкае шыба.// Выклікаць ударам такі гук. Нехта доўга брынкаў на кухні пасудай.
2.начым. Няўмела або ляніва іграць на якім‑н. музычным інструменце. Андрэй Шыбянкоў, як зазвычай, сядзеў, фарсіста закінуўшы нагу за нагу, і брынкаў на вечнай сваёй гітары.Зарэцкі.Я ўжо ўмеў чытаць ноты, сяк-так брынкаў на раялі, і таму вучоба музыцы не была для мяне вялікім цяжарам.Хомчанка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вучы́цца lérnen vi, studíeren vi;
вучы́цца чыта́ць lésen lérnen;
вучы́цца ў пя́тым кла́се in die fünfte Klásse gehen*;
ён вучы́цца на пе́ршым ку́рсе er ist im érsten Stúdi¦enjahr;
◊
век жыві́, век вучы́ся man kann nie genúg lérnen; man lernt nie aus
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)