Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ліхадзе́й, ‑я, м.
Той, хто чыніць ліха, зло, бяду, гора; вораг. [Карп:] — Эх, дзеці, каб вы ведалі, як я рады, што ўсе мы тут, усе ваюем супроціў ліхадзеяў.Шамякін.Спяшаўся Даніла, бо вось-вось на конях могуць наляцець ліхадзеі з шаблямі.Пестрак.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дасу́жы, ‑ая, ‑ае; дасуж, ‑а.
Здольны ўсюды паспець, да ўсяго дайсці; спрытны, дзейны. Бальшавік дасужы Гаспадарку творыць, А так дружна, удала, Што не будзе гора.Купала.// Здатны на што‑н. Ён любіць жыць сваім адумам, А сам на выдумкі дасуж.Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
блаславёны, ‑ая, ‑ае.
1.Дзеепрым.зал.пр.ад блаславіць.
2.узнач.прым. Тое, што і благаславенны. О, мне знаёмы гэтыя радасныя і блаславёныя хвіліны шчасця пачынаючага творцы!Ракітны.Хай загінуць сум і гора. Весяліся, не журыся, Блаславёная зямля!Панчанка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
непазнава́льны, ‑ая, ‑ае.
1. Які змяніўся настолькі, што яго цяжка пазнаць. Цяжка было паверыць, што гора можа за суткі зрабіць чалавека непазнавальным.Ваданосаў.Міне некалькі дзесяткаў гадоў, і пустыні стануць непазнавальнымі.Гавеман.
2. Недаступны пазнанню. У свеце няма нічога непазнавальнага.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
нядо́ля, ‑і, ж.
Нешчаслівая, цяжкая доля; цяжкі лёс, гора. Хацеў бы, каб доля У хатцы жыла, Каб з бурлівай рэчкай Нядоля сплыла.Купала.У дні, калі Кастрычнік гулкім словам Сказаў зямлі: — Нядолі путы скінь!.. — Прыжмураныя вочы Ільічовы Уважліва глядзелі ўдалячынь.Кірэенка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
напла́каць, ‑плачу, ‑плачаш, ‑плача; зак.
1.што і чаго. Разм. Праліць нейкую колькасць слёз. Ад прыгону-гора, ад паноў, ад катаў слёз стаяла мора, што мужык наплакаў.Машара.
2.што. Плачучы, давесці да чырвані, прыпухласці (вочы).
•••
(Як) кот наплакаўгл. кот.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
гарава́цьнесов.
1. (жить в нищете, в нужде) бе́дствовать; терпе́ть нужду́;
2. (быть в сильном горе) горева́ть, убива́ться;
◊ го́ра г. — го́ре горева́ть (мы́кать)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
wring one’s hands
а) лама́ць ру́кі (ад ро́спачы, го́ра)
б) мо́цна паціска́ць
He wrung his old friend’s hand — Ён мо́цна паці́снуў руку́ свайму́ старо́му ся́бру
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
го́рькийпрям., перен. го́ркі;
◊
го́ре го́рькоего́ра го́ркае;
ху́же го́рькой ре́дьки горш за го́ркую рэ́дзьку;
го́рький о́пыт го́ркі во́пыт;
го́рькая пилю́ля го́ркая пілю́ля.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)