юдо́ль, ‑і, ж.

Кніжн. уст. Пра месца, дзе пакутуюць, церпяць мукі. О зямля, святая калодніца, Гора, мужнасці, смерці юдоль! Караткевіч. // Жыццё з яго нягодамі і смуткам. [Сімеон-столпнік] забіраўся на слуп, каб быць падалей ад зямной юдолі. «ЛіМ».

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Пінькучы́ ’лапці, падплеценыя вяроўкамі’ (Бяльк.). Да пянька ’канаплянае валакно’ (гл.). Параўн. краснап. пянькучышчамесца, дзе мочаць каноплю’ (Бяльк.) (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Пла́ўе ’зыбкае балота’ (бяроз., ЛА, 5). Рус. пск. плавье, плавьё ’тс’, ’заліўны луг, забалочанае месца з купінамі’. Гл. плаў1.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Лягорычча, ля́гарре, лягары́чышча, лягорремесца каля гары’ (слаўг., Яшк.). Да ля1 і гара з суфіксамі ‑ьje і ‑išče.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Мача́жына ’мокрае месца’ (слуц., Яшк.). З ⁺мача́га, параўн. рус. наўг. моча́га, моча́жка, мочажина. Утворана ад прасл. moča > мача́ (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Відоліца ’віднае з усіх бакоў, адкрытае, высокае месца’ (стол., Яшк.). Утворана ў выніку узаемадзеяння лексем від і аколіца (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Га́рля ’пажарышча; месца, дзе калісьці быў пажар’ (Яшкін). Магчыма, з *garьje (да *garь < *gorěti) з дыялектнай зменай ʼj > ʼl.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Лагоўе ’логава, месца, дзе знаходзіцца воўчы вывадак’ (Сцяшк.), лагоуя ’лежыва’ (Сл. паўн.-зах.). Да логава (гл.), трансфармаванае суфіксам ‑ьje.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Капаві́шчамесца старажытнага суда’ (Гарб.). Ад капішча (гл.). Відавочна, суды, рашэнні прымаліся каля культавага храма, дзе збіралася большасць жыхароў.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Капёлак, капёлыкмесца на печы кал я каптура’ (Бяльк.) — у выніку перастаноўкі зычных /с., n < п., к < пяколак (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)