адукава́ ны , ‑ая, ‑ае.
1. Дзеепрым. зал. пр. ад адукаваць.
2. у знач. прым. Які атрымаў шырокую адукацыю, мае рознабаковыя веды. [Янка] вучыўся ў беларускай гімназіі, і здаваўся нам тады вельмі адукаваным і разумным чалавекам. Брыль . // Інтэлігентны, культурны, выхаваны. Каб Раманчык быў паэт, ён цяпер злажыў бы самую жаласную элегію самому сабе, але ён — толькі проста адукаваны чалавек, здольны глыбока адчуваць . Колас .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пра́ гнуць , ‑ну, ‑неш, ‑не; незак.
Адчуваць моцную прагу да чаго‑н.; моцна жадаць чаго‑н. Нізкія дрэўцы, нядаўна пасаджаныя на набярэжнай, пажаўцелыя, чахлыя. І яны прагнуць свежага паветра і чыстай вады. Лынькоў . [Валодзю] як бы хацелася аддаліць той момант, якога ён даўно прагнуў, момант спаткання з маці. Чорны .
прагну́ ць , ‑гну́ , ‑гне́ ш, ‑гне́ ; ‑гнём, ‑гняце́ ; зак. , што .
Пры дапамозе чаго‑н. цяжкага зрабіць прагіб, выгіб.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
brzydzić się
незак. kim гадзіцца; гідзіцца; брыдзіцца каго ; адчуваць агіду да каго ; грэбаваць кім
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
gó ttsjämmerlich
1. a ва́ рты жа́ лю, убо́ гі
2. adv стра́ шна, жахлі́ ва;
sich ~ fühlen адчува́ ць сябе́ зусі́ м дрэ́ нна
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Groll m -(e)s злосць, непрыя́ знасць;
é inen ~ gé gen j-n hé gen адчува́ ць [мець] зло́ бу на каго́ -н.
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
verá bscheuen vt адчува́ ць агі́ ду (да каго-н. , да чаго-н. ), га́ дзіцца (каго-н. , чаго-н. ), ненаві́ дзець
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
prickle
[ˈprɪkəl]
1.
n.
1) шып -а m. , калю́ чка f.
2) пако́ лваньне, калацьцё n. , сьверб -у m.
2.
v.i.
адчува́ ць пако́ лваньне
3.
v.t.
спрычыня́ ць во́ стры калю́ чы боль
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
ды́ хаць , ды́ хаю, ды́ хаеш, ды́ хае; незак.
1. Паглынаць кісларод і выдзяляць вуглякіслы газ.
Хворы цяжка дыхае.
Расліны дыхаюць лісцем.
2. перан. , чым . Быць захопленым чым-н. , жыць якой-н. ідэяй.
Ён жыў і дыхаў кансерваторыяй.
3. перан. , чым . Вылучаць, распаўсюджваць што-н. ; быць прасякнутым чым-н. , выказваць што-н.
Ноч дыхала пахамі траў.
Яго творы дыхаюць вайной.
Твар спартсмена дыхаў здароўем.
◊
Дыхаць свабодна (вольна) — адчуваць палёгку, вызваліўшыся ад чаго-н.
|| аднакр. дыхну́ ць , -ну́ , -не́ ш, -не́ ; -нём, -няце́ , -ну́ ць; -ні́ (да 1 знач. ; разм. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
чу́ цца , чу́ юся, чу́ ешся, чу́ ецца; незак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Быць чутным, успрымацца на слых.
Чулася музыка.
Чуўся смех.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Успрымацца органамі пачуццяў; адчувацца.
Чуецца пах кветак.
У песні чуўся смутак і жальба.
3. у знач. пабочн. сл. чу́ ецца , чу́ лася . Адчувацца, думацца.
Яна ківала галавой, але, чулася, была занята сваімі думкамі.
4. як або якім чынам . Адчуваць сябе, быць у пэўным стане.
Добра чулася нам у лесе.
|| зак. пачу́ цца , -чу́ ецца (да 1 і 2 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шкадава́ ць , -ду́ ю, -ду́ еш, -ду́ е; -ду́ й; незак.
1. каго (што ). Адчуваць жаль, спагаду да каго-н.
Ш. бежанцаў.
2. каго-што і чаго . Берагчы, ашчаджаць, скупіцца, не даваць.
Людзі не шкадавалі жыцця для абароны айчыны.
Ш. грошы або грошай.
3. аб чым і з дадан. Смуткаваць, бедаваць з прычыны чаго-н.
Ш. аб зробленых памылках.
Шкадую, што не пайшоў у тэатр.
4. з інф. Не адважвацца што-н. зрабіць.
Я шкадую зразаць гэта дрэва.
|| зак. пашкадава́ ць , -ду́ ю, -ду́ еш, -ду́ е; -ду́ й; -дава́ ны.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)