пераве́сці, ‑вяду, ‑вядзеш, ‑вядзе; ‑вядзём, ‑ведзяце;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Verbum
анлайнавы слоўніксвяты́, ‑ая, ‑ое.
1. Паводле рэлігійных вераванняў — надзелены абсалютнай дасканаласцю і чыстатой, боскай сілай.
2. У хрысціянскім кульце — чалавек, які ўсё жыццё служыў богу ў царкве, а пасля смерці прызнаны нябесным заступнікам веруючых.
3.
4. Высакародны, чысты, узвышаны.
5. Паважаны, дарагі, любімы.
6.
7. Непахісны, непарушны.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сысці́ся, сыдуся, сыдзешся, сыдзецца;
1. Ідучы з розных бакоў, сустрэцца, сутыкнуцца з кім‑н.
2. Прыйсці з розных бакоў у адно месца; сабрацца — пра ўсіх, многіх.
3. Сустрэцца для паядынку, спаборніцтва, бітвы.
4. Уступіць у блізкія, сяброўскія адносіны; пасябраваць.
5.
6.
7.
8.
9.
10. Наблізіцца адзін да аднаго, даткнуцца, дакрануцца.
11. Прымкнуўшы шчыльна адно да аднаго, злучыцца.
12. Аказацца, сканцэнтравацца ў адным
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
уле́зці, улезу, улезеш, улезе;
1. Пранікнуць, праціснуцца, забрацца ўнутр чаго‑н.
2. Залезці ў шкоду.
3. Умясціцца, размясціцца ўнутры чаго‑н.
4. Уваткнуцца, увайсці ў глыб чаго‑н.
5.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
стая́ць, стаю́, стаі́ш, стаі́ць; стаі́м, стаіце́;
1. Знаходзіцца на нагах у вертыкальным становішчы, не рухаючыся з месца (пра чалавека, жывёлу).
2. Выконваць якую‑н. работу, займацца якой‑н. справай, звязанай са знаходжаннем на нагах.
3. Быць нерухомым, не рухацца з месца (пра чалавека, жывёлу).
4. Не працаваць (пра завод, фабрыку або механізмы і пад.).
5. Быць устаноўленым, умацаваным на чым‑н., на якой‑н. апоры; трымацца, знаходзіцца на чым‑н.
6. Мець часовае месцазнаходжанне, размяшчацца дзе‑н. (на адпачынку, пастоі, стаянцы).
7. Займаць баявую пазіцыю, размяшчацца на якім‑н. участку мясцовасці для вядзення баявых аперацый.
8. Мужна і стойка трымацца ў баі, не адступаць, вытрымліваць націск.
9.
10. Знаходзіцца, размяшчацца дзе‑н.
11. Існаваць, быць на свеце.
12. Мець патрэбу ў разглядзе, вырашэнні, пераадоленні.
13. Трымацца, панаваць, быць (пра стан чаго‑н.).
14. Пастаянна быць у памяці, перад вачамі (пра якія‑н. думкі, уяўленні і пад.).
15. Трымацца на якім‑н. узроўні, займаць якое‑н. становішча.
16. У прыназоўнікавых спалучэннях з некаторымі назоўнікамі ўжываецца ў значэнні: займаць тое або іншае становішча ў грамадстве, мець грамадскую значнасць (сярод каго‑, чаго‑н. або ў адносінах да каго‑, чаго‑н.).
17.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
МІ́НСКАЕ ПАТРЫЯТЫ́ЧНАЕ ПАДПО́ЛЛЕ
Дзейнічала з
Гарком і ВСПР сваю дзейнасць накіроўвалі ў адпаведнасці з падзеямі на фронце: у
Літ.:
О партийном подполье в Минске в годы Великой Отечественной войны (июнь 1941 — июль 1944
Савицкая Я.М. Бойцы подпольного фронта.
В непокоренном Минске: Док. и материалы о подпол. борьбе сов. патриотов в годы Великой Отечественной войны (июнь 1941 — июль 1944).
Лещеня С.К. С паролем горкома. 2 изд.
Доморад К.И. Партийное подполье и партизанское движение в Минской области, 1941—1944.
Мінскае антыфашысцкае падполле.
Я.І.Бараноўскі, І.М.Ігнаценка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПАЎНО́ЧНАЯ АМЕ́РЫКА,
мацярык у
Рэльеф. Сярэдняя вышыня П.А. над
Геалагічная будова. Аснова
Карысныя выкапні.
Клімат. П.А. размешчана ва ўсіх кліматычных паясах
Вылучаюць 6 кліматычных паясоў: арктычны займае
Гідраграфія. Каля 55%
Глебы і расліннасць.
Жывёльны свет.
Насельніцтва. У П.А. жыве каля 470
Палітычны падзел. На
А.Я.Яротаў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
сядзе́ць, сяджу, сядзіш, сядзіць; сядзім, седзіце, сядзяць;
1. Займаць такое становішча, пры якім тулава апіраецца на што‑н. ніжняй сваёй часткай.
2. Знаходзіцца, быць дзе‑н.; праводзіць час дзе‑н., у каго‑н. доўга, пастаянна.
3. Знаходзіцца ў стане бяздзейнасці, нічога не рабіць.
4.
5. Быць у зняволенні; быць пазбаўленым свабоды.
6.
7.
8. Хавацца ў засадзе, тайна размяшчацца дзе‑н.
9.
10.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
стая́ць
◊ с. на сваі́м — стоя́ть на своём;
с. на
с. грудзьмі́ — стоя́ть гру́дью;
с. насме́рць — стоя́ть на́смерть;
с. на чале́ — (чаго) стоя́ть во главе́ (чего);
с. за пляча́мі — (у каго) стоя́ть за спино́й (у кого);
с. над душо́й — стоя́ть над душо́й;
с. як слуп — стоя́ть столбо́м;
с. як пень — стоя́ть как пень;
на чым свет стаі́ць — на чём свет стои́т;
с. гаро́й — стоя́ть горо́й;
с. у вача́х — стоя́ть в глаза́х;
с. убаку́ — стоя́ть в стороне́;
на нага́х не с. — на нога́х не стоя́ть;
с. на сваі́х нага́х — стоя́ть на свои́х нога́х;
с. адно́й наго́й у магі́ле — стоя́ть одно́й ного́й в моги́ле;
с. на чарзе́ — стоя́ть на о́череди;
с. на цвёрдай гле́бе (на цвёрдым гру́нце) — стоя́ть на твёрдой по́чве;
с. на пра́вільным (няпра́вільным) шляху́ — стоя́ть на ве́рном (ло́жном) пути́;
с. пад ружжо́м — стоя́ть под ружьём;
с. на за́дніх ла́пках — (перад кім) стоя́ть на за́дних ла́пках (перед кем)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
разысці́ся, разыдуся, разыдзешся, разыдзецца;
1.
2. Прайсці па розных дарогах, не сустрэўшыся, не заўважыўшы адзін другога.
3. Спыніць якія‑н. сувязі, знаёмства з кім‑н., парваць адносіны з кім‑н.
4. Раздзяліцца на некалькі частак, ліній, напрамкаў, што выходзяць з аднаго месца.
5. Раз’ехацца, рассунуцца ў бакі, утварыўшы прамежак.
6. Аказацца распраданым, раскупленым.
7. Распаўсюдзіцца, расплыцца па паверхні чаго‑н., у чым‑н.
8. Паступова рассеяцца, знікнуць.
9.
10. Прывыкнуць да хады; перастаць адчуваць стому ад хады.
11.
12.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)