ло́пнуць 1, ‑ну, ‑неш, ‑не;
1. Даць трэшчыну; трэснуўшы, разламацца, разадрацца.
2.
•••
ло́пнуць 2, ‑ну, ‑неш, ‑не;
Залапатаць крыламі (пра птушак).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ло́пнуць 1, ‑ну, ‑неш, ‑не;
1. Даць трэшчыну; трэснуўшы, разламацца, разадрацца.
2.
•••
ло́пнуць 2, ‑ну, ‑неш, ‑не;
Залапатаць крыламі (пра птушак).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
закры́ць, ‑крыю, ‑крыеш, ‑крые;
1. Накрыць, прыкрыць чым‑н.
2. Засланіць сабой, зрабіць нябачным.
3. Скласці што‑н. раскрытае, разгорнутае.
4. Загарадзіць, перагарадзіць (уваход, выхад і пад.).
5. Спыніць работу, дзейнасць, існаванне (установы, прадпрыемства і пад.).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
БА́ЗЕЛЬ (Basel),
горад на
Упершыню ўпамінаецца як
Рэйн падзяляе Базель на Вялікі (на левым, узвышаным, беразе, дзе знаходзяцца
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
БРНО (Brno),
горад на
Упершыню ўпамінаецца як замак у 1091. З канца 11
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
АДЫ́С-АБЕ́БА (па-амхарску новая кветка),
горад, сталіца Эфіопіі,
Першыя
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГЕН (ад
спадчынны фактар, структурна-функцыянальная адзінка генетычнага матэрыялу, адказная за фарміраванне якой-небудзь элементарнай прыкметы. З дапамогай гена адбываецца запіс, захаванне і перадача генетычнай інфармацыі. Умоўна ген можна ўявіць як адрэзак малекулы ДНК (у некаторых вірусаў і фагаў — малекулы РНК), які ўключае нуклеапратэідную паслядоўнасць з закадзіраванай у ёй першаснай структурай поліпептыду (бялку) або малекулы транспартнай ці рыбасомнай РНК, сінтэз якіх кантралюецца гэтым генам. У вышэйшых арганізмаў (эўкарыёт) ген знаходзіцца ў храмасомах і ў арганелах цытаплазмы (мітахондрыях, хларапластах і
Дыскрэтныя спадчынныя задаткі адкрыў у 1865 Г.Мендэль, у 1909 В.Іагансен назваў іх генам. У 1911 Т.Морган і яго супрацоўнікі даказалі, што ген з’яўляецца ўчасткам храмасомы, склалі першыя храмасомныя карты, на якіх пазначылі размяшчэнне асобных генаў на храмасомах (
А.Г.Купцова.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
press2
1. ці́снуць; прыціска́ць;
press the button націска́ць на кно́пку;
press juice out of a lemon выціска́ць сок з лімо́на
2. прасава́ць
3. насто́йваць, патрабава́ць, прымуша́ць; дамага́цца;
time presses/is pressing час не чака́е
4. навя́зваць, ста́віць у ця́жкае стано́вішча;
♦
press
press down
press forward
press in
1. уціска́ць; прапі́хваць
2. уціска́цца; праціска́цца; прапіха́цца
press on
press up
1. адціска́ць, цясні́ць
2. то́ўпіцца
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
це́раз предлог с
1.
2. (выше, более чего-л.) сверх (чего), че́рез;
3. (по причине, по вине кого-, чего-л.) из-за, че́рез;
4.
◊ ц. галаву́ — (чыю) че́рез го́лову (чью);
валі́ць ц. пень кало́ду — вали́ть че́рез пень коло́ду;
ц. го́рла — сверх ме́ры;
ц. хлеб ды хле́ба шука́ць —
пя́тае ц. дзяся́тае — пя́тое че́рез деся́тое
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адкры́ць, ‑крыю, ‑крыеш, ‑крые;
1. Тое, што і адчыніць.
2. Даць шырокія магчымасці для развіцця чаго‑н.
3. Арганізаваць, стварыць што‑н. і абвясціць пра пачатак дзейнасці яго.
4. Паслужыць пачаткам чаго‑н.; пачаць што‑н.
5. Абвясціць пра пачатак пасяджэння, вечара і пад.
6. Заўважыць, знайсці ў выніку экспедыцыі або навуковага даследавання нешта зусім новае або даўно забытае.
7. Зрабіць вядомым тое, што доўгі час скрывалася, утойвалася, было невядомым; раскрыць.
8. Заўважыць у кім‑, чым‑н. невядомыя да гэтага здольнасці, якасці.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
БУЭ́НАС-А́ЙРЭС (Buenos Aires),
горад, сталіца Аргенціны. Размешчаны на раўніне, на
Побач з сучаснымі шматпавярховымі будынкамі,
У Буэнас-Айрэсе 9 ун-таў (старэйшы з 1821), кансерваторыя і
Ф.С.Фешчанка (гаспадарка).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)