сіфіліты́чны
(н.-лац. syphiliticus)
1) які мае адносіны да сіфілісу, уласцівы сіфілісу (напр. с-ая высыпка);
2) які хварэе на сіфіліс.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
тампа́к
(ням. Tompak, ад малайск. tambaga = медзь)
сплаў медзі і цынку, які мае залацісты колер і выкарыстоўваецца для вырабу танных упрыгожанняў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
цыстыцэ́рк
(ад гр. kystis = пузыр + kerkos = хвост)
лічынка саліцёраў што мае форму круглага пузыра і паразітуе ў арганізме жывёл і чалавека.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Лаўшэ́нь ’ляўша’ (віл., Сл. паўн.-зах.). Да ле́вы (гл.). Утвораны ад назоўніка лявуш або ляўшня. Пачатковае ацвярдзенне л‑ мае нерэгулярны характар. Аб суф. ‑энь гл. Сцяцко., Афікс. наз., 152. Параўн. таксама ляўшэнь.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Гвор ’хваля, якая, б’ючыся аб бераг, стварае працяжны шум’ (Яшкін). Няясна. Магчыма, звязана са слав. *gvorъ, якое мае розныя значэнні (у тым ліку ’бурбалка на вадзе’; параўн. Трубачоў, Эт. сл., 7, 184).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пералажы́ць ’заперці (дзверы)’ (лід., Сл. ПЗБ). Фармальна да пера- і лажы́ць (гл.), аднак семантычна падобна да літ. užkélti ’замкнуць, зачыніць (вароты)’, у якім kélti мае (побач з іншымі) значэнне ’перамяшчаць; пераводзіць, пераносіць’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пе́трах ’вантробы’ (Янк. 1), ’страва са свіных трыбухоў’ (рэч., Мат. Гом.). Да палірахі (гл.). Адз. л. у лексемы пад уплывам рус. лотрах ’унутранасці жывата’. Гук ‑ė‑ мае, відаць, экспрэсны характар (параўн. петлах).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
аметы́ставы, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да аметысту. Аметыставыя прыіскі. // Які зроблены з аметысту або ўтрымлівае аметыст. Аметыставы пярсцёнак. // Які мае колер аметысту.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кальцавы́, ‑ая, ‑ое.
1. Які мае адносіны да кальца (у 1 знач.). Кальцавая форма.
2. Які мае выгляд кальца; кругавы. Кальцавая магістраль горада.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зямля́нкі, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да земляка, зямлячкі. Зямляцкія адносіны.
2. Які мае адносіны да зямляцтва (у 2 знач.). Зямляцкі сход.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)