экано́міць, -млю, -міш, -міць; незак.

1. што. Эканомна расходаваць.

Э. грошы.

2. на чым і без дап. Максімальна скарачаць выдаткі.

Э. на будматэрыялах.

Усё дарагое, даводзіцца э.

|| зак. зэкано́міць, -млю, -міш, -міць; -млены (да 2 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

я́вачны, -ая, -ае.

1. Які мае адносіны да яўкі (у 1 знач.).

Явачныя дні.

2. Які мае адносіны да яўкі (у 2 знач.).

Явачная кватэра.

◊

Явачным парадкам — без папярэдняй згоды, дазволу.

Усяліцца ў дом явачным парадкам.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

збан, жбан / без ручкі: гладыш; гарлач (абл.)

Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)

kwadrans

м. чвэрць гадзіны; пятнаццаць хвілін;

kwadrans na drugą — чвэрць другой;

za kwadrans druga — без чвэрці дзве;

trzy ~e na trzecią — два сорак пяць; без пятнаццаці тры

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

half-cock [ˌhɑ:fˈkɒk] n. :

♦ go off at half-cock BrE, infml пача́ць (што-н.) без дастатко́вай падрыхто́ўкі; сказа́ць ці зрабі́ць неабду́мана/неразва́жліва

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

race​3 [reɪs] n.

1. ра́са;

without distinction as to race без ра́савых адро́зненняў

2. род; пле́мя; э́тнас;

the human race род чалаве́чы

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

twenty [ˈtwenti] num., n. два́ццаць, двацца́тка

♦

twenty and twenty times ты́сячу разо́ў; без канца́, бяско́нца;

in the twenties ва ўзро́сце пасля́ дваццаці́

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

míssen vt абыхо́дзіцца без чаго́-н., не мець чаго́-н.; адчува́ць адсу́тнасць чаго́-н.;

j-n [etw.] leicht ~ лёгка абысці́ся без каго́-н., чаго́-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Ра́цыя ’падстава, сэнс, аснова, слушнасць’ (ТСБМ, Нас., ТС), ’прычына, прэтэнзія’ (Нас., Шат.), ра́ца ў выразе без дай рацы ’без прычыны, адвольна’ (Шат.), ст.-бел. рация ’аргумент, довад’ (Ст.-бел. лексікон). Праз польск. racja ’тс’, што з лац. ratiō ’разлічаная пазіцыя; доказ, довад, меркаванне’ (Булыка, Лекс. запазыч., 192).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Рукапа́шны ’які ажыццяўляецца без зброі або халоднай зброяй (пра бой, сутычку)’, рукапа́шная ’бой, сутычка без прымянення зброі або з халоднай зброяй’ (ТСБМ), рукапа́шны ’ручной работы, самаробны’, руко́паш ’уручную’ (ТС). Ц.-слав. і стараж.-рус. рукопашь. Ад *rǫka (гл. рука) і *paxati (гл. пахаць) (Фасмер, 3, 220, 515).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)