1. Стаць вельмі балючым ад працяглага болю. Палец набалеў ад нарыву.//перан. Стаць вельмі адчувальным ад доўгіх пакут, змучыцца (аб сэрцы, душы). Мімаволі горкі ўсхліп Ускалыхнуў яе ўсё цела, Бо сэрца дужа набалела.Колас.
2.перан. Сабрацца, накапіцца (пра што‑н. пакутлівае, цяжкае, нясцерпнае). [Аграном:] — Калі ў чалавека што набалела, то ён скажа: знойдуцца і словы і голас.Кулакоўскі.З лёгкай Косцевай рукі студэнты пачалі горача гаварыць аб тым, што ім набалела.Карпюк.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
няшча́сце, ‑я, н.
1. Бяда, гора; няшчасны выпадак. Мяне сустрэла першае вялікае няшчасце ў маім жыцці. На лаве пад абразамі ляжыць мой бацька — жоўты, як воск, з заплюшчанымі вачыма.Бядуля.Аднойчы здарылася няшчасце. Студэнту Падацюку шасцернямі сеялкі раструшчыла палец.Дуброўскі.
2. Няўдача, адсутнасць поспеху. Вадзік з усіх сіл шмаргануў вудзільна.. Вось няшчасце — зачапіўся кручок!Гамолка.Паўстанцы таксама любілі гэту дзікую, чарнавокую дзяўчынку, якая парою выручала іх ад голаду і іншага няшчасця.Чарот.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прана́цыя
(ад лац. pronatus = нахілены ўперад)
1) анат. рух перадплечча і кісці рукі, пры якім далонь паварочваецца назад і ўніз, а вялікі палец да сярэдняй плоскасці цела (параўн.супінацыя 1);
2) пазіцыя ў фехтаванні, калі ўзброеная рука павернута далонню ўніз (параўн.супінацыя 2).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
kciuk
м. вялікі палец рукі;
trzymać ~i za kogo/co — скрыжаваць пальцы за каго/што; маліць Бога за каго/што
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
1.што. Правяраць стан або якасць чаго‑н. [Кампазітар] прабуе інструмент моцнымі і чулымі пальцамі.Бядуля.Да самага вечара ён цацкаўся з .. [гармонікам] — разглядаў, прабаваў галасы.Чорны.Там, у нізіне, прабуе голас кулік.Навуменка.
2.зінф. Рабіць спробу чаго‑н. Але .. [Жэнька] яшчэ не ўмее жаць, — раз прабавала ды палец абрэзала — яшчэ знак ёсць.Крапіва.Андрэй прабаваў перавесці гаворку на іншае.Чарнышэвіч.Дзяўчаты звіняць смехам, а хлопцы пробуюць спяваць.Чорны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
finger[ˈfɪŋgə]n.па́лец (на руцэ)
♦
have a finger in every pieinfml быць заме́шаным у чым-н., мець дачыне́нне да ро́зных падзе́й;
have/keep one’s fingers in the tillBrE, infml кра́сці (казённыя) гро́шы, запуска́ць руку́ ў ка́су;
have/keep one’s fingers on the pulse трыма́ць руку́ на пу́льсе (падзей, змен і да т.п.);
keep one’s fingers crossedinfml спадзява́цца на ле́пшае;
not to lift/raise a fingerпа́лец аб па́лец не ўда́рыць, па́льцам не павару́шыць; сало́мку не перало́міць;
work one’s fingers to the bone працава́ць ве́льмі стара́нна/не паклада́ючы рук;
be all fingers and thumbs быць няспры́тным, няўме́лым;
His all fingers are thumbs. У яго рукі не адтуль растуць;
not lay a finger on smb. па́льцам не крану́ць/не зачапі́ць каго́-н.;
put one’s finger on smth. пра́вільна разуме́ць што-н.; папа́сці ў са́мую кро́пку;
not put one’s finger on smth. не магчы́/быць не ў ста́не разабра́цца ў яко́й-н. сітуа́цыі
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)