Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НЕГАТО́РНЫ ІСК (ад лац. actio negotoria іск адмовы) у цывільным праве і працэсе, патрабаванне ўласніка маёмасці да асобы, якая сваімі проціпраўнымі дзеяннямі перашкаджае яму ажыццявіць права карыстання ці распараджэння гэтай маёмасцю. Напр., пад’езд да гаража ўласніка загрувашчаны буд. матэрыяламі суседа. што стварае перашкоду нармальнаму ажыццяўленню правоў уласніка. Зместам Н.і. з’яўляецца: спыненне дзеянняў адказчыка, устараненне парушальнікам сваімі сіламі і сродкамі створаных ім перашкод і забарона іх учынення на будучае. Н.і. можа быць задаволены толькі да таго часу, пакуль працягваецца правапарушэнне або не ліквідаваны яго вынікі; уласнік таксама мае права патрабаваць кампенсацыі нанесеных страт.
А.П.Марыкаў.
т. 11, с. 265
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
иск юр. іск, род. і́ску м.;
возбужда́ть, возбуди́ть иск про́тив (кого) узбуджа́ць, узбудзі́ць іск су́праць (каго);
предъявля́ть иск (кому) прад’яўля́ць іск (каму);
отказа́ть в иске адмо́віць у і́ску;
удовлетвори́ть иск задаво́ліць іск;
встре́чный иск сустрэ́чны іск.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ісце́ц, істца́, мн. істцы́, істцо́ў, м.
Асоба або арганізацыя, якія прад’яўляюць іск; проціл. адказчык.
|| ж. ісці́ца, -ы, мн. -ы, -ці́ц.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ісце́ц, істца, м.
Асоба, якая прад’яўляе іск; проціл. адказчык.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кля́ўза, ‑ы, ж.
1. Уст. Прыдзірлівы дробны судовы іск.
2. Разм. Ілжывая дробязная скарга; нагавор, паклёп.
[Ад лац. clausula — агаворка, дадатковы артыкул.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кля́ўза, -ы, мн. -ы, кляўз і -аў, ж.
1. Дробязная прыдзірлівая скарга; нагавор, паклёп (разм.).
Сорамна займацца кляўзамі.
2. Прыдзірлівы дробны судовы іск (уст.).
|| прым. кля́ўзны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
suit2 [s(j)u:t] n. law іск, судо́вая спра́ва;
bring/fill a suit against smb. прад’яўля́ць іск каму́-н.;
a criminal suit крыміна́льная спра́ва
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
lawsuit [ˈlɔ:s(j)u:t] n. судо́вы працэ́с;
bring in a lawsuit прад’яўля́ць іск
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ПАДСУ́ДНАСЦЬ,
размежаванне кампетэнцыі паміж судамі па разглядзе спраў па 1-й інстанцыі. У суд. працэсе Рэспублікі Беларусь адрозніваюць 2 віды П.: прадметную (радавую — па віду злачынства або прадмета і характару цывільнай справы); тэрытарыяльную (па месцы ўчынення злачынства або месцы жыхарства адказчыка). Калі месца ўчынення злачынства ўстанавіць немагчыма, П. устанаўліваецца па месцы заканчэння следства або дазнання. Па цывільных справах іск звычайна прад’яўляецца па месцы жыхарства адказчыка, іск да юрыд. асобы — па месцы знаходжання яго органа або маёмасці. Гл. таксама Судаўладкаванне ў Рэспубліцы Беларусь.
Э.І.Кузьмянкова.
т. 11, с. 507
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)