АРЛЕКІ́ Н (італьян. Arlecchino). традыцыйны персанаж італьянскай камедыі дэль артэ ; слуга-прастак, нязграбны цяльпук , які сваімі недарэчнымі паводзінамі заблытваў інтрыгу камедыі. У сярэдзіне 17 ст. ў Францыі — вобраз хітрага, дасціпнага плеткара, які актыўна ўдзельнічаў у развіцці дзеяння. Далейшая змена маскі арлекіна адбывалася па-за камедыяй дэль артэ. У 18 — пач. 19 ст. ў Францыі арлекін — вытанчаны любоўнік, шчаслівы сапернік персанажа нар. т-ра П’еро.
Да арт. Арлекін . П.Сезан. П’еро і Арлекін. 1888.
т. 1, с. 482
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
у́ валень м. , разг. цяльпу́ к , род. цельпука́ м. , мя́ ла, -ла ср.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
niezgrabiasz
м. разм. цяльпук ; мяла
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
тюле́ нь
1. цюле́ нь, -ня м. ;
2. перен. цяльпу́ к , род. цельпука́ м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Валюх ’пузан, цяльпук , мяла’ (Клім. ), валюхла ’капун, павольны ў хадзьбе чалавек’ (З нар. сл. ), валюх‑валюх ’выклічнік (пра хаду)’ (КСП ). Да валяць з экспрэсіўнай суфіксацыяй; параўн. валёх‑валёх ’выклічнік’, рус. валях , валяха , валяшка , валява , валюга , валюшка ’цяльпук ’, увалень , бесар. валюхаваты ’цяльпук ’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
cielak
м. разм. перан. цяльпук ; цялё
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
ciemięga
ж. разм. цяльпук ; мяла; няўклюда
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
lout
[laʊt]
n.
1) нехлямя́ жы чалаве́ к; цяльпу́ к -а́ m.
2) прасьця́ к -а́ m. , абмежава́ ны чалаве́ к
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
пе́ нтюх прост. , бран. цюхця́ й, -цяя́ м. ; цяльпу́ к , род. цельпука́ м. ; кіжла́ й, -лая́ м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Пінцю́ х ’бесхарактарны, непаваротлівы чалавек, цяльпук ’ (Скарбы ). Да пенцюхтша (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)