zażyły

zażył|y

сяброўскі; прыяцельскі; блізкі;

~е stosunki — сяброўскія (блізкія) адносіны (стасункі)

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

obcowanie

obcowani|e

н. адносіны, зносіны, стасункі;

miły w ~u — мілы ў адносінах (з кім)

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

komitywa

komityw|a

ж. кніжн. добрыя стасункі (адносіны);

być w ~ie — быць у добрых стасунках

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Стасава́ць, стасава́цца ‘быць, знаходзіцца ў адпаведнасці з кім-небудзь, чым-небудзь’ (ТСБМ, Нас., Байк. і Некр., Гарэц., Др.-Падб., Яруш., Сержп. Прык., Сл. ПЗБ), стосова́цца ‘адносіцца’ (ТС). Запазычанне з польск. stosować (się) у розных значэннях, якое з с.-в.-ням. stôʒen ‘удараць; прыстаўляць; распасціраць’ і г. д., ням. stossen ‘тс’; гл. Карскі, Белорусы, 163; Кюнэ, Poln., 119 з літ-рай. Ст.-бел. стосоватися (XVI ст.), ‘складваць у стосы; прыстасоўваць’ з ст.-польск. stosować ‘тс’, гл. Булыка, Лекс. запазыч., 93. Сюды ж стасу́нкі ‘адносіны’, дыял. стасу́нак ‘згода’, якія таксама паходзяць з польскай; параўн. stosunek ‘адносіны’, гл. Карскі 2-3, 36; Брукнер, 517; Борысь, 578; ЕСУМ, 5, 425.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

nawiązać

зак.

1. прывязаць; панапрывязваць;

2. завязаць; наладзіць;

nawiązać stosunki — завязаць адносіны (стасункі);

2. do czego звярнуцца да чаго; спаслацца на што

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

stosunek, ~ku

stosun|ek

м.

1. адносіны; стаўленне;

2. ~ki мн. адносіны; сувязі; знаёмствы; зносіны; стасункі;

~ki dyplomatyczne — дыпламатычныя адносіны (стасункі);

zerwać ~ki — парваць адносіны;

utrzymywać ~ki — падтрымліваць адносіны;

~ki handlowe — гандлёвыя сувязі;

3. адносіна; прапорцыя;

~ek geometryczny — геаметрычная прапорцыя;

w ~ku 3 do 2 — у прапорцыі 3 да 2

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

dyplomatyczny

dyplomatyczn|y

1. дыпламатычны;

korpus ~y — дыпламатычны корпус;

stosunki ~e — дыпламатычныя адносіны (стасункі);

placówka ~a — дыпламатычнае прадстаўніцтва;

2. дыпламатычны; тактоўны; уніклівы;

~a odpowiedź — уніклівы адказ

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

БОСХ, Бос (Bosch) Хіеранімус [сапр. Акен (Aken) Еранімус ван; каля 1450—53, г. Хертагенбас, Нідэрланды — 1516),

нідэрландскі жывапісец; прадстаўнік ранняга нідэрландскага Адраджэння. Спалучаў вытанчаную сярэдневяковую фантастыку з фальклорна-сатырычнымі тэндэнцыямі і яскравымі рэаліст. навацыямі, смела пашыраў кола незвычайных, часам вычварна-мудрагелістых тэм і вобразаў, крыніцай для якіх служылі фальклор, нар. прытчы і забабоны. У ранніх працах карыстаўся з’едлівай крытычнай метафарай, выяўляючы заганныя бакі тагачаснага грамадства («Лячэнне глупства», «Галоўныя грахі», 1470—80). У 1480—85 напісаў метафарычныя і выкрывальныя карціны «Карабель дурняў», «Шарлатан», «Смерць скупога». У 1485—1510 стварыў вял. этапныя палотны «Спакушэнне Святога Антонія», «Аперацыя галавы», «Нясенне крыжа», трыптыхі «Воз сена», «Сад уцех», «Пакланенне вешчуноў», у якіх рэальнасць пераплятаецца з фантастычнымі ўяўленнямі мастака і быццам прыадкрываюцца стасункі чалавецтва з высокім і ганебным, дабром і злом. У створанай ім мадэлі Сусвету вобразныя асацыяцыі значна апераджаюць яго час, хоць і народжаны светапоглядным крызісам той эпохі. Больш познія яго творы (1510—16) набылі заспакоенасць, філас. паглыбленасць і засведчылі прыняцце ім асн. канцэпцый рэнесансавага мастацтва («Паклон трох каралёў» і інш.). Працы Босха, выкананыя стракатымі лакальнымі фарбамі і прасякнутыя жыццесцвярджальным духам нар. творчасці, даюць у гратэскава-сатыр. форме шырокую карціну нар. жыцця. Смелыя жыццёвыя назіранні, трапныя і каларытныя нар. тыпы і быт. матывы, уражвальныя пейзажныя фоны яго палотнаў зрабілі вял. ўплыў на развіццё рэаліст. тэндэнцый у нідэрл. жывапісе 16 ст. і падрыхтавалі глебу для фарміравання быт. жанру і пейзажа. Творчасць Б. значна паўплывала і на многія кірункі сучаснага выяўл. мастацтва.

Літ.:

[Фомин Г.И.] И.Босх. М., 1974;

Unverfehrt G. H.Bosch. Berlin, 1980.

Я.Ф.Шунейка.

т. 3, с. 222

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

звяза́цца

1. (устанавіць сувязь) sich in Verbndung stzen; in Verbndung trten*; Verbndung ufnehmen*;

з ім мо́жна звяза́цца праз тэлефо́н er ist telefnisch zu errichen;

2. разм. (уступіць у пэўныя стасункі з кім-н.) sich inlassen* (mit D);

3. разм. (з чым-н.) sich (D) etw. ufhalsen, sich (D) etw. auf den Hals lden*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

luźny

luźn|y

1. свабодны, прасторны;

~e ubranie — прасторная (гаматная) вопратка;

2. разрозны; асобны;

~y szyk — вайск.. разамкнуты строй;

~e uwagi — асобныя заўвагі (нататкі);

luźny kontakt — несістэматычныя кантакты (стасункі)

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)