вось I ж., в разн. знач. ось;
пярэ́дняя в. — пере́дняя ось;
в. вярчэ́ння — ось враще́ния;
в. прае́кцыі — ось прое́кции;
в. паліты́чнага жыцця́ — ось полити́ческой жи́зни
вось II частица
1. указ. вот;
в. і ха́та — вот и дом;
ён хво́ры — в. чаму́ яго́ не віда́ць — он бо́лен — вот почему́ (поэ́тому) его́ не ви́дно;
2. усил. вот, -то;
гэ́тага в. я і хаце́ў — э́того вот (-то) я и хоте́л;
3. (при восклицании чаще в сочетании с дык) то́-то; вот так;
в. дык дзі́ва! — вот так чу́до!;
◊ в. табе́ і на! — вот тебе́ и на!;
в. табе́ раз! — вот тебе́ (те) раз!;
в. табе́ і... — вот тебе́ и...;
в. табе́ і ма́еш! — вот тебе́ и на!;
в. яно́ што! — вот оно́ что!
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
РАЗМО́ЎНЫ ВЕРШ, гутарковы верш,
верш, пабудаваны на інтанацыйнай аснове. Для яго характэрна размоўная інтанацыя, пэўная адвольнасць у суаднесенасці інтанацыйна-сінтакс. і метрычнай структур. Сказы неаднолькавай даўжыні і будовы спалучаюцца ў Р.в. без якой-н. папярэдне вызначанай сістэмы.
От і свята, от каляды,
На марозе скрыпяць санкі...
Ўсе на свеце святку рады,
Ўсюды песні і гулянкі.
Скачуць хлопцы і дзяўчаты,
А гарэлкі п’юць чы мала?!
Адно слова — ўсюды свята...
Ну! кабыла, чаго стала?!
Чаго стала?!.. скажаш — цяжка,
Дый не надта ж ты і сыта,
А мне ж лёгка?.. глядзь, сярмяжка
Стара... рвана... ветрам шыта...
Стаў крапчэй мароз ка святу.
Ось і зорка забліскала.
Хоць скарэй бы мне ў хату...
Ну! кабыла! чаго стала?!
(Я.Лучына. «Што думае Янка, везучы дровы ў горад»)
Асаблівую ролю ў Р.в. адыгрываюць паўзы, паўторы, умаўчанні, пропускі, анакалуф, часта выкарыстоўваецца анжамбеман (пачатак сінтаксічна цэласнага словазлучэння знаходзіцца ў адным вершаваным радку, а канец у наступным). Р.в. зрэдку падзяляецца на строфы, часта мае амебейную кампазіцыю. У сучаснай бел. паэзіі пашыраны ў медытатыўнай лірыцы і звязаны з выяўленнем філас. зместу («Эстафета агню» М.Танка, «Мысль і слова» С.Дзяргая і інш).
А.А.Майсейчык.
т. 13, с. 262
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
нагру́зка ж., в разн. знач. нагру́зка;
н. бярве́ння — нагру́зка брёвен;
грама́дская н. — обще́ственная нагру́зка;
кары́сная н. — поле́зная нагру́зка;
н. на вось — нагру́зка на ось
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
падла́дзіць сов.
1. в разн. знач. подла́дить;
п. вось да калёс — подла́дить ось к теле́ге;
2. почини́ть;
п. бо́ты — почини́ть сапоги́;
3. разг. подла́дить, угоди́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Вунь прысл. (БРС, Гарэц., Байк. і Некр., Касп., Шат.). Звязана з дыял. вун, рус. вонь, вон, дыял. вωн, укр. он, онь, што ў сваю чаргу звязваюць з асабовым займеннікам ён (он, вон) (Сабалеўскі, Лекции, 96; Праабражэнскі, 1, 133; Фасмер, 2, 348). Змена галоснай у выніку лабіялізацыі пачатковага націскнога о (параўн. навагр. вонь ’вунь’, З нар. сл.); параўн. унь ’вунь’ як пераходны этап ад палес. онь да вунь. У сваю чаргу палес. онь з указ. часціцы о (літаратурнае во) і дэйктычнай часціцы -нь; параўн. іншую форму для ўказання на блізкі прадмет вось (ось < о + сь).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
нагру́зка в разн. знач. нагру́зка, -кі ж.;
обще́ственная нагру́зка грама́дская нагру́зка;
поле́зная нагру́зка кары́сная нагру́зка;
нагру́зка на ось техн. нагру́зка на вось;
поста́вить агрега́т под нагру́зку техн., эл. паста́віць агрэга́т пад нагру́зку;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зма́зацца сов.
1. в разн. знач. сма́заться;
з. вазелі́нам — сма́заться вазели́ном;
штрыхі́ малю́нка ~заліся — штрихи́ рису́нка сма́зались;
вось до́бра ~залася — ось хорошо́ сма́залась;
уся́ фа́рба ~залася — вся кра́ска сма́залась;
2. (израсходоваться) изма́заться;
3. разг. изма́заться, испа́чкаться, измара́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)