разда́ ць ², -да́ м , -дасі́ , -да́ сць; -дадзі́ м, -дасце́ , -даду́ ць; -да́ ў, -дала́ , -ло́ ; -да́ й; -да́ дзены; зак. , што.
1. Расшырыць, расцягнуць, зрабіць прасторным.
Р. абутак.
2. безас.
Зрабіць поўным, тоўстым.
Хлопца за лета раздало.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прые́ зд м. е́ зд; прибы́ тие ср.
◊ з ~дам ! е́ здом!
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
перапрада́ ць , -да́ м , -дасі́ , -да́ сць; -дадзі́ м, -дасце́ , -даду́ ць; -да́ ў, -дала́ , -ло́ ; -да́ й; -да́ дзены; зак. , каго-што.
Прадаць раней купленае (звычайна даражэй).
П. пярсцёнак.
|| незак. перапрадава́ ць , -даю́ , -дае́ ш, -дае́ ; -даём, -даяце́ , -даю́ ць.
|| наз. перапро́ даж , -у, м.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
запрада́ ць ¹, -да́ м , -дасі́ , -да́ сць; -дадзі́ м, -дасце́ , -даду́ ць; -да́ й; -да́ дзены; зак. , штоспец. ).
Папярэдне дамовіцца аб продажы чаго-н.
|| незак. запрадава́ ць , -даю́ , -дае́ ш, -дае́ ; -даём, -даяце́ , -даю́ ць; -дава́ й.
|| наз. запро́ даж , -у, м.
|| прым. запро́ дажны , -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спрада́ ць ¹, -да́ м , -дасі́ , -да́ сць; -дадзі́ м, -дасце́ , -даду́ ць; спрада́ ў, -дала́ , -ло́ ; зак. , каго-што.
Прадаць усю маёмасць (звычайна па частках).
Вымушаны быў с. усё, каб разлічыцца за пазыкі.
|| незак. спрадава́ ць , -даю́ , -дае́ ш, -дае́ ; -даём, -даяце́ , -даю́ ць.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кампаньёнка
(фр. compagnonne)
жанчына, якую наймалі ў панскі дом для ўвесялення весялення і суправаджэння дам або дзяўчат.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
дазда́ ць , ‑дам , ‑дасі, ‑дасць; ‑дадзім, ‑дасца, ‑дадуць; зак. , што .
Здаць тое, што заставалася не здадзеным. Даздаць экзамены.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ЛУКО́ МСКАЕ РАДО́ ВІШЧА ГЛІН .
У Чашніцкім р-не Віцебскай вобл. , паміж вёскамі Лукомль, Зара, Ротна, Стражэвічы, Багатыр, пас. Асавец. Пластавы паклад звязаны з лімнагляцыяльнымі адкладамі часу адступання паазерскага ледавіка. Гліны шчыльныя, тлустыя, вязкія, пластычныя і высокапластычныя, месцамі з тонкімі праслойкамі пылаватага пяску і супеску. Разведаныя запасы 27,1 млн. м³ , перспектыўныя 67 млн. м³ . Магутнасць карыснай тоўшчы 14,1—29,9 м , ускрышы (торф, пяскі) 0,2—6,9 м . Гліны прыдатныя на выраб цэглы, дрэнажных труб, цэменту і керамзітавага жвіру. Распрацоўваецца Новалукомскім з-дам керамзітавага жвіру і Мінскім з-дам будматэрыялаў.
А.П.Шчураў .
т. 9, с. 365
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
verklá psen :
ich lá sse mich nicht ~ разм. дам сябе́ абдуры́ ць [ашука́ ць]
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
распрада́ ць , -да́ м , -дасі́ , -да́ сць; -дадзі́ м, -дасце́ , -даду́ ць; -да́ дзены; зак. , каго-што.
Прадаць па частках, паступова ўсё дарэшты.
Р. маёмасць.
|| незак. распрадава́ ць , -даю́ , -дае́ ш, -дае́ ; -даём, -даяце́ , -даю́ ць; -дава́ й.
|| наз. распрада́ жа , -ы, ж. і распро́ даж , -у, м.
|| прым. распрада́ жны , -ая, -ае (спец. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)