bear out[ˌbeərˈaʊt]phr. v. падтры́мліваць, падмацо́ўваць;
bear up[ˌbeərˈʌp]phr. v. трыма́цца сто́йка, не злама́цца, вы́трымаць
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
twist
[twɪst]1.
v.t.
1) пакру́чваць, паваро́чваць
She twisted the ring on her finger — Яна́ пакру́чвала пярсьцёнак на па́льцы
2) скру́чваць (вяро́ўку); пле́сьці
She twisted flowers into a wreath — Яна́ спляла́ з кве́так вяно́к
3) перако́шваць, крыві́ць
Her face was twisted with pain — Ейны твар перакасі́ўся ад бо́лю
4) Figur. наўмы́сна перакру́чваць (сэнс)
5) зьвіхну́ць (нагу́)
2.
v.i.
1) павяро́чвацца, круці́цца
The child twisted in her seat — Дзіцё круці́лася на сядзе́ньні
2) ві́цца
The path twists in and out among the rocks — Сьце́жка пакруча́ста віе́цца паміж ска́лаў
3) выгіна́цца, згіна́цца
4) танцава́ць твіст, твістава́ць
3.
n.
1) паваро́т, вы́гін -у m.
2) скру́чваньне, ссука́ньне n.
3) перакру́чваньне n. (сэ́нсу, значэ́ньня)
4) зьвіх, вы́віх -у m.
a twist of the elbow — зьвіх ло́кця
5) твіст -у m.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
wear
[wer]1.
v.t. wore, worn, wearing
1) насі́ць
She often wears that blue dress — Яна́ ча́ста но́сіць гэ́тую блакі́тную суке́нку
to wear a beard — насі́ць бараду́
2) зно́шваць
These shoes are badly worn — Гэ́тыя чараві́кі мо́цна зно́шаныя
All that walking wore a hole in my shoe — Ад усяе́ гэ́тае хадзьбы́ пратапта́ліся мае́ чараві́кі
3) выму́чваць; змо́рваць; зьнясі́льваць
She was worn with toil and care — Яна́ была́ змо́раная цяжко́й пра́цай і турбо́тамі
2.
v.i.
1) насі́цца, зно́швацца
This coat has worn well — Гэ́тае паліто́ насі́лася до́бра
His coat has worn to shreds — Яго́нае паліто́ знасі́лася да ні́ткі
2) Figur. трыва́ць
a friendship that did not wear — сябро́ўства, яко́е ня вы́трывала
3) Figur. міна́ць, цягну́цца (пра час)
it became hotter as the day wore on — Ця́гам дня рабі́лася гарачэ́й
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
БУ́ЛЬБА,
шматгадовыя клубняносныя расліны роду паслён сям. паслёнавых. Больш як 170 дзікарослых і культ. відаў. Радзіма — Паўд. Амерыка. Вырошчваюць бульбу андыйскую (Solanum andigenum; у Паўд. Амерыцы) і бульбу еўрапейскую, ці чылійскую (S. tuberosum; як аднагадовая расліна ў краінах з умераным кліматам). У Еўропу завезены ў сярэдзіне 16 ст.; у палявой культуры (у т. л. на Беларусі) з 18 ст. Палавіна пасяўной плошчы бульбы ў Еўропе, чвэрць — у Азіі. На Беларусі бульба лічыцца нац. культурай, «другім хлебам», пасяўныя плошчы займаюць 749,3 тыс.га (1993). З бульбы атрымліваюць крухмал, спірт, патаку, гатуюць сотні відаў страў, яна ідзе на корм жывёле.
Шматсцябловая расліна выш. 50—100 см, сцёблы прамыя, зялёныя або афарбаваныя антацыянам. На падземных сцябловых парастках (сталонах) фарміруюцца патаўшчэнні — клубні круглай, падоўжанай, рэпападобнай формы, белага, жоўтага, чырвона-фіялетавага, сіняга колеру. На паверхні клубня — вочкі з 3—4 пупышкамі. Лісце няпарнаперыстарассечанае, гладкае ці маршчакаватае. Кветкі двухполыя, белыя, чырвона-фіялетавыя, сіне-фіялетавыя. Суквецце складаецца з 2—3 і больш завіткоў. Плод — шматнасенная ягада. Цвіце ў чэрв.—жніўні. Размнажаецца клубнямі і іх часткамі (у селекцыі — насеннем). Добра расце на ўгноеных супясчаных і пясчаных мінер. глебах, на сярэднякіслых тарфяна-балотных. Сарты, раянаваныя на Беларусі: раннія і сярэдняраннія — Бел. ранняя, Прыгожая 2, Аксаміт, Аноста, Адрэта, Дзецкасельская, Сантэ, Явар; сярэдняспелыя — Агеньчык, Расінка; сярэдняпознія і познія — Лошыцкая, Ласунак, Прынёманская, Беларуская 3, Тэмп, Арбіта.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ВАРЫЯЦЫ́ЙНАЯ ФО́РМА,
варыяцыі, музычная форма, якая складаецца з тэмы (зрэдку дзвюх, трох тэм) і яе відазмененых паўтораў (варыяцый). Асн. тэма можа быць арыгінальная ці запазычаная. У варыяцыйнай форме можа быць напісаны самаст. твор, частка цыкла або раздзел буйнога муз. твора (сімфоніі, канцэрта, сюіты, санаты, квартэта), а таксама оперы, балета.
Вытокі варыяцыйнай формы ў нар. песеннай і танц. творчасці. У прафес. музыцы яна выпрацоўвалася ў розных поліфанічных жанрах (І.С.Бах, Г.Ф.Гендэль, Г.Ф.Тэлеман). У 17 ст. ў зах.-еўрап. музыцы ўзнікла варыяцыйная форма на баса астыната. У 2-й пал. 18 ст. склалася строгая (класічная) варыяцыйная форма з захаваннем у варыяцыях памераў, гармоніі, танальнасці, тэмпу, метра, тэмы (І.Гайдн, В.А.Моцарт, Л.Бетховен). У 19 ст. ў творчасці кампазітараў-рамантыкаў (Ф.Шуберт, Р.Шуман, Ф.Мендэльсон) з’явілася свабодная варыяцыйная форма, дзе ўсе сродкі выразнасці тэмы могуць вольна вар’іравацца нават да яе жанравых змен. У рус. музыцы 19 ст.найб. пашырана варыяцыйная форма на нязменную мелодыю — сапрана астыната (т.зв. глінкаўскія варыяцыі).
У бел. музыцы ў варыяцыйнай форме напісаны самаст. творы (фп. варыяцыі Л.Абеліёвіча, Г.Вагнера, У.Алоўнікава, Р.Суруса, Э.Тырманд, М.Васючкова; аркестравыя («З беларускага эпасу» Л.Захлеўнага) і часткі цыклічных твораў (у сімфоніі «Беларусь» В.Залатарова, сімфаньеце М.Аладава, фп. трыо А.Багатырова), эпізоды з балетаў «Альпійская балада» і «Выбранніца» Я.Глебава і інш.
Літ.:
Протопопов В. Вариационные процессы в музыкальной форме. М., 1967;
Цуккерман В. Анализ музыкальных произведений. Вариационная форма. 2 изд. М., 1987.