Schuld f -, -en

1) доўг;

éine ~ ábtragen* [tílgen, bezáhlen] пагаша́ць [плаці́ць] доўг; абавя́зак

2) віна́;

~ und Sühne злачы́нства і пакара́нне;

séine ~ éingestehen* [bekénnen*, ánerkennen*] прызна́ць сябе́ вінава́тым;

ich bin mir kéiner ~ bewússt я не лічу́ сябе́ вінава́тым;

óhne méine ~ не па маёй віне́;

~ an etw. (D) trágen* быць вінава́тым у чым-н.;

éine ~ auf sich láden* правіні́цца;

die ~ auf j-n ábwälzen звалі́ць віну́ на каго́-н.;

die ~ fällt auf ihn [liegt bei ihm] гэ́та яго́ віна́

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

І́сціна ’праўда’ (ТСБМ, Бяльк.), ’пазыка без працэнтных нарашчэнняў або сума чыстага падатку без пені’ (Бяльк.), ’ісцінны, сапраўдны доўг’ (Шат.), истина ’чысты капітал’ (Шн., 2, 403), и́сцинна ’праўда’, ’сапраўдная колькасць чаго-н. узятага ці пазычанага’ (Нас.). Рус. и́стина ’праўда’, дыял. и́стинник ’наяўныя грошы, капітал’, ’першапачатковая сума крэдыту без працэнтаў’, укр. їстина ’капітал, асноўны капітал’, ’ісціна’ (Грынч.), польск. iścina ’сапраўднасць, сутнасць’, ’уласнасць’, ’наяўнасць’, чэш. jistina ’наяўнасць, капітал’, славац. istina ’тс’, славен. îstina ’праўда’, ’асноўны капітал’, серб.-харв. и̏стина ’праўда’, балг. и́стина ’тс’, макед. истина ’тс’. Ст.-слав. истина ’праўда, сапраўднасць’, ’дакладнасць’, ст.-рус. истина, истинна ’праўда’, ’сапраўднасць’, ’справядлівасць’, ’сапраўдная колькасць тавараў, грошай (без прыбытку)’, ст.-бел. истина ’праўда’. Прасл. вытворнае з суф. ‑ina (Мейе, Études, 450–452) ад *jьstъ (гл. існы). Трубачоў, Эт. сл., 8, 242; Фасмер, 2, 142; Слаўскі, 1, 472 (семантычны пераход ’правільнасць, праўда’ → ’рэч правільная, сапраўдная, істотная, галоўная, якая забяспечвае’; параўн. лац. capitalis ’галоўны’ — капітал); Шанскі, 2, I, 131 (запазычанне са ст.-слав.). Няма падстаў лічыць бел. слова запазычаным з рускай (як Крукоўскі, Уплыў, 34).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Éhre f -, -n

1) го́нар

2) паша́на;

auf ~! сло́ва го́нару!;

damít kann mann kéine ~ éinlegen гэ́та не ро́біць го́нару;

die létzte ~ erwéisen* адда́ць апо́шні доўг;

er fühlte sich in séiner ~ gekränkt яго́ го́нар задзе́ты

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

extract

1. [ɪkˈstrækt]

v.t.

1) вырыва́ць (зуб), выця́гваць; дабіва́цца (сло́ва пра́ўды, прызна́ньня)

2) здабыва́ць (жале́за, ву́галь)

3) вымуша́ць pf. (доўг)

4) выціска́ць (сок)

5) рабі́ць вы́цягі з кні́гі, выбіра́ць пры́клады

6) Math. здабыва́ць ко́рань

2. [ˈekstrækt]

n.

1) уры́вак -ўку m., вы́цяг -у m. (з тэ́ксту)

2) экстра́кт -у m.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

zwrócić

зак.

1. аддаць; вярнуць;

zwrócić dług — сплаціць доўг;

zwrócić szkodę — аплаціць шкоду;

2. павярнуць;

zwrócić głowę — павярнуць галаву;

3. звярнуць;

zwrócić uwagę — a) na coзвярнуць увагу на што;

komu зрабіць заўвагу каму;

4. вырваць; званітаваць

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Grab n -(e)s, Gräber магі́ла;

zu ~e trágen* хава́ць;

ein frühes ~ ра́нняя смерць;

ins ~ bríngen* даво́дзіць да магі́лы;

j-n zu ~e geléiten адда́ць каму́-н. апо́шні доўг;

verschwíegen wie das ~ не́мы як магі́ла

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

дарава́ць, ‑ру́ю, ‑ру́еш, ‑ру́е; зак. і незак.

1. што. Зняць (знімаць) віну за што‑н.; прабачыць (прабачаць). Усё магу дараваць, а хлусню — ніколі. Асіпенка. Крытык! Родненькі! Даруй Мне з маёю музай! Кіраваць то ты кіруй, Ды не вельмі тузай. Крапіва.

2. што. Вызваліць (вызваляць) ад якога‑н. абавязацельства. Дараваць доўг.

3. што. Падарыць (дарыць). Вам на памяць Серп і Молат Даравала доля, Каб з вас кожны быў, як волат, Не гнуў плеч ніколі. Купала.

4. заг. дару́й(це), часта ў знач. пабочн. Ужываецца пры звароце да каго‑н. для папярэджання аб чым‑н. ці для выражэння просьбы прабачыць у чым‑н. Даруйце, я затрымаўся. □ — Вы мне даруйце, шаноўны дзядзька Ян, — лагодна заўважыў Лабановіч. — Вы валіце ў адну кучу рускую школу і русіфікатарства. Колас.

•••

Дараваць жыццё — памілаваць засуджанага да пакарання смерцю.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Rückstand m -(e)s, -stände

1) даўгі́, доўг; нядо́імка;

in ~ geráten* уле́зці ў даўгі́;;

im ~ sein быць у даўга́х;;

den ~ áufarbeiten дапрацава́ць [дарабі́ць] вы́кананую рабо́ту [пра́цу], нагна́ць [навярста́ць] упу́шчанае;;

die Rückstände éintreiben* сы́скваць даўгі́

2) аста́ча, аста́так; аса́дак

3) нага́р

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

score

[skɔr]

1.

n.

1) вы́нік гульні́

The score was 9 to 2 in our favor — Вы́нік гульні́ быў 9:2 на на́шую кары́сьць

2) нале́жнае n.; доўг до́ўгу m.; раху́нак -ку m.

to pay the score — заплаці́ць доўг, нале́жнае або́ раху́нак

3) два дзяся́ткі, двацца́тка f.

three scores and ten — се́мдзесят

4) Mus. партыту́ра f.

5) рубе́ц -ца́ m., зару́бка, нару́бка f. (на дрэ́ве)

2.

v.t.

1) ве́сьці падлі́к

2) выйграва́ць

to score a point — вы́йграць пункт

to score a victory — атрыма́ць перамо́гу

3) Mus.

а) аркестрава́ць

б) піса́ць партыту́ру

4) падкрэ́сьліваць або́ выкрэ́сьліваць памы́лкі

•

- Don’t worry on that score

- pay off a score

- settle a score

- scores

- on the score of

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

Вінны 1 ’вінаваты’ (БРС, Шн.; КЭС, лаг.; Бяльк., Мат. Гом.); ’той, хто мае доўг’ (КЭС, лаг.; Нас.); ’слухмяны, пакорлівы’ (Нас.). Укр. винний ’вінаваты’; ’даўжнік’, рус. пск. винный ’прычынны’, наўг., калін. ’магчымы, такі, які можа адбыцца’, ст.-рус. винный ’прычынны’; ’вінаваты, абвінавачваемы’; ’даўжнік’, польск. winny ’вінаваты, які заслугоўвае пакарання’, в.-луж. уст. winny ’вінаваты’, чэш. vinný ’тс’, славац. vinný ’вінаваты, вінны’. Паўночнаслав. прыметнік, утвораны пры дапамозе суф. ‑ьn‑ъ ад асновы назоўніка віна́ 1 (гл.).

Ві́нны 2 ’які мае адносіны да віна’, вінны спірт, вінны перагар, вінны колер, вінны смак і інш. (БРС, КТС, Янк. Мат.; КЭС, лаг.; Бяльк.), укр. винний ’вінны, вінаградны’, рус. винный ’вінны’, паўн.-рус. ’напоўнены віном’, калуж. винная трава ’грушанка, Pirola secunda L.’ польск. winny ’вінны, вінаградны’, в.-луж. winny, чэш. vinný, славац. vínny, балг. винен ’тс’, винена болест ’эпілепсія’, ст.-слав. виньнъ. Прасл. vinьnь, якое ў некаторых паўднёваслав. мовах даўно змяніла свой канчатак ‑ьnъ на ‑ов, ‑ован, ‑jen, ‑ьски (Скок, 3, 595), відаць, таму, каб пазбегнуць аманіміі з вінны ’вінаваты’. Тое ж мы маем і ў іншых слав. мовах. Утворана ад віно́ (гл.) пры дапамозе суф. ‑ьnъ.

Вінны 3 ’піковы (пра масць у картах)’ (КТС, Нас.). Утворана ад ві́на 1 (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)