падлама́ць, ‑ламлю, ‑ломіш, ‑ломіць; зак.
Зламаць, надламаць знізу. Падламаць сук. // перан. Пазбавіць сілы. Так няўмольна падламала .. [хлопца] хвароба. Клышка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
проція́ддзе, ‑я, н.
Рэчыва, якое спыняе або аслабляе дзеянне яду. // перан. Сродак супраць чаго‑н. непажаданага або шкоднага.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перапява́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.
1. Незак. да перапець.
2. перан. Паўтараць вядомае, раней сказанае. Перапяваць старыя тэмы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
патало́к, ‑лка, м.
Спец. Найбольшая вышыня пад’ёму лятальнага апарата. Паталок самалёта. // перан. Найбольшая магчымая норма, мяжа чаго‑н.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
трубаду́р, ‑а, м.
1. Гіст. Сярэдневяковы правансальскі паэт-спявак.
2. перан. Той, хто ўслаўляе што‑н. Трубадур капіталізму.
[Фр. troubadour.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
цвердаску́ры, ‑ая, ‑ае.
Разм.
1. З цвёрдай скурай. Цвердаскуры яблык. Цвердаскуры агурок.
2. перан. Неспагадлівы, нячулы (пра чалавека).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шу́лерскі, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да шулера, уласцівы шулеру. Шулерскія прыёмы. Шулерская гульня. // перан. Махлярскі, ашуканскі, несумленны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Прычында́лы, прычанда́лэ, прычында́лле ’жартаўлівая (іншы раз зневажальная) назва розных прылад, рэчаў аднаго якога-небудзь прызначэння’ (ТСБМ, Янк. 1; мсцісл., З нар. сл.; ТС; драг., Нар. лекс.), ’начынне, прылады’ (Янк. 3.), прычында́льля, прыцанда́лле ’ўсякія дробныя рэчы ў гаспадарцы; прылады, начынне’ (Бяльк., Мат. Маг.), прычында́лле ’інструменты’ (Мат. Гом.), прычында́лы перан. ’фокусы’ (Сл. Брэс.), прычы́нды экспр. ’дурыкі’ (ТС). Укр. причанда́ли, причанда́л ’прылады, начынне, рэчы’, рус. причанда́лы, приченда́лы ’прадметы; дэталі прылад працы, розныя прылады, інструменты’, ’непатрэбныя рэчы, барахло’. Да прычына (гл.) з устаўным ‑д‑ (Трубачоў у Фасмера, 3, 369).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
каштава́ць
(польск. kosztować, ад с.-в.-ням. kosten)
l) мець тую або іншую грашовую вартасць, цану; абыходзіцца ў якую-н. суму;
2) перан. патрабаваць вялікіх намаганняў;
3) спрабаваць на смак;
4) перан. зведваць, зазнаваць (напр. к. гора).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
падхапі́ць, -хаплю́, -хо́піш, -хо́піць; -хо́плены; зак.
1. каго-што. Падтрымаць, падняць, трымаючы знізу, схапіць (злавіць тое, што падае).
П. сумку.
П. саслабелую старую.
Імклівая вада падхапіла човен.
2. каго-што. Рэзкім, паспешлівым рухам узяць, прыхапіць мімаходам.
Хлопец падхапіў дзяўчыну і закружыўся ў танцы.
3. перан., што. Адразу або нечакана атрымаць, схапіць, захварэць (разм.).
П. запаленне лёгкіх.
4. перан., што. Скарыстаўшы што-н. зробленае, пушчанае ў ход іншым, прадоўжыць пачатае другім (разм.).
П. чужую ідэю.
5. што. Пачаць падпяваць.
Весела п. песню.
6. перан., што. Падтрымаць, расшыраючы і паглыбляючы якое-н. дасягненне.
П. пачын.
|| незак. падхо́пліваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)