гіпс, -у, м.
1. Мінеральнае рэчыва белага ці жоўтага колеру.
Пласт гіпсу.
2. Скульптурны злепак з такога рэчыва.
3. Хірургічная павязка з такога рэчыва, якую накладваюць пры пераломах, вывіхах.
Нага ў гіпсе.
|| прым. гі́псавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сегрэга́цыя, -і, ж. (кніжн.).
1. Адзін з відаў расавай дыскрымінацыі — абмежаванне ў правах на падставе колеру скуры або нацыянальнай прыналежнасці.
2. Неаднароднасць хімічнага саставу металічных сплаваў, што ўзнікла пры іх крышталізацыі (спец.).
|| прым. сегрэгацы́йны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сі́лас, -а і -у, м.
1. -у. Сакавіты корм для жывёлы з зялёных здробненых частак раслін, які атрымліваецца пры заквашванні.
2. -а. Збудаванне ў выглядзе вежы або ямы для захавання такога корму.
|| прым. сі́ласны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сказі́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -зі́цца; зак.
1. Змяніцца, перайначыцца.
Інфармацыя пры перадачы па тэлебачанні сказілася.
2. Моцна змяніцца (пра твар, знешні выгляд).
Твар сказіўся ад болю.
|| незак. скажа́цца, -а́ецца.
|| наз. скажэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
слу́жка, -і, ДМ -у, Т -ам, м.; ДМ -жцы, Т -ай (-аю), ж., мн. -і, -жак.
1. м. і ж. Работнік (работніца), слуга.
2. м. Слуга ў манастыры, царкве або пры архірэю.
Манастырскі с.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спро́ба, -ы, мн. -ы, спроб, ж.
1. Намаганне зрабіць што-н. пры адсутнасці упэўненасці ў дасягненні поспеху.
Зрабіць спробу пераканаць апанента.
Няўдалая с.
2. Праверка, выпрабаванне дзейнасці чаго-н.
С. адрамантаваць радыёпрыёмнік.
|| прым. спро́бны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пратэктара́т, -а і -у, М -ра́це, м.
1. -у. Форма залежнасці, пры якой слабейшая краіна, фармальна захоўваючы свой дзяржаўны лад, фактычна падпарадкавана мацнейшай імперыялістычнай дзяржаве.
2. -а. Краіна, што знаходзіцца ў такой залежнасці.
На тэрыторыі пратэктарата.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
счаса́ць², счашу́, счэ́шаш, счэ́ша; счашы́; счаса́ны; зак., што.
1. Часаннем зняць верхні слой чаго-н.
С. кару з дрэва.
2. Зрасходаваць пры часанні.
С. палена на трэскі.
|| незак. счэ́сваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. счэ́сванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
устрыма́цца, -я́юся, -а́ешся, -а́ецца; зак., ад чаго.
Стрымаць сябе, адмовіцца ад якога-н. дзеяння.
У. ад спіртных напіткаў.
У. пры галасаванні (не галасаваць ні за, ні супраць).
|| незак. устры́млівацца, -аюся, -аешся, -аецца.
|| наз. устрыма́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
цэйтно́т, -у, М -но́це, мн. -ы, -аў, м.
1. Недахоп часу на абдумванне чарговых хадоў (пры гульні ў шашкі, шахматы; спец.).
2. перан. Востры недахоп часу ў якой-н. справе.
Пастаянны ц.
|| прым. цэйтно́тны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)