1.мед. (пухліна) Áuswuchs m -(e)s, -wüchse, Béule f -, -n; kránkhafte Geschwúlst;
2. (наслаенне) Ánsatz m -(e)s, -sätze; féster Rückstand; Áblagerung f -, -en
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
адэно́ма
(ад гр. aden = залоза + -ома)
дабраякасная пухліна, якая можа развівацца ў залозістых органах (малочнай, шчытападобнай і іншых залозах).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Ánwurfm -(e)s, -würfe
1) буд. тынко́ўка; тынк
2) напа́дкі; хлусня́, паклёп
3) наро́ст, пухлі́на
4) ураста́нне
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
нейралімфамато́з
[ад нейра- + лімфа + гр. (onk)oma, -atos = пухліна]
вірусная хвароба курэй, індыкоў, фазанаў, радзей галубоў і качак; марака хвароба.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
э́пулісэпулі́с
(ад эпі- + гр. ulon = ясна)
дабраякасная пухліна дзясен, якая назіраецца часцей за ўсё пры пастаянным раздражненні тканкі дзясен.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
папіло́ма
(ад лац. papilla = сасок + -ома)
дабраякасная пухліна, якая развіваецца з тканак скуры або слізістых абалонак і мае выгляд сасочкападобнага новаўтварэння.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ГІПЕРЭМІ́Я (ад гіпер... + грэч. haima кроў),
павелічэнне крованапаўнення органа ці тканкі. Адрозніваюць гіперэмію артэрыяльную і вянозную.
Артэрыяльная (актыўная) гіперэмія бывае пры ўзмоцненым прытоку крыві на расшыраных сасудах. Прычыны: павышаная адчувальнасць сасудаў да фізіял. Раздражняльнікаў, уплыў надзвычайных раздражняльнікаў (бактэрыяльныя таксіны, высокая т-ра, прадукты тканкавага распаду і інш.); у чалавека вял. ролю маюць псіхагенныя фактары (сарамлівасць, гнеў і інш.). Прыкметы: расшырэнне дробных сасудаў, павелічэнне іх колькасці і пульсацыі, пачырваненне (напр., гіперэмія твару), павышэнне мясц. крывянога ціску, абмену рэчываў, мясц. т-ры, паскарэнне плыні крыві, узмацненне лімфазвароту і інш. Пры паталаг. зменах у сасудах пры артэрыяльнай гіперэміі можа быць кровазліццё. Вянозная (пасіўная, застойная) гіперэмія бывае пры парушэнні адтоку крыві па венах пры нязменным прытоку ў выніку сціскання вянознай сценкі (рубец, пухліна, варыкознае расшырэнне вен, ацёк і інш.), аслабленай сардэчнай дзейнасці. Характарызуецца запаволеннем плыні крыві (да поўнага яе спынення). Развіваецца кіслароднае галаданне тканак, павышаецца пранікальнасць сасудзістай сценкі, утвараецца ацёк. Працяглы застой крыві і ацёк могуць прывесці да атрафіі парэнхімы органа.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Туберкулёз ‘сухоты’ (ТСБМ, Брасл. сл.). Штучнае слова, утворана ад лац.tūberculum — памяншальнага лац.tūber ‘клубень’, ‘горб’, ‘шышка, пухліна’, ‘нарасць (на дрэве)’ (Голуб-Ліер, 493), што дало тубе́ркул ‘бугарок у тканках арганізма, выкліканы туберкулёзнай палачкай’ (ТСБМ). Распаўсюдзілася праз франц.tuberculose (Арол, 4, 112). Пра ўсталяванне тэрміна ў беларускай медыянай тэрміналогіі гл. Шмідт, Узвышша, 1930, 3, 103.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Во́так ’вадкасць, што выцякае з застарэлых ран’ (КЭС). Рус.оток ’ацёк, падскурная вадзянка’, ст.-рус.отокъ ’тс’, польск.otok ’вадкасць’, чэш.otok, серб.-харв.о̋ток, балг., макед.оток ’пухліна, ацёк’. Прасл.otokъ. Да цяку, цячы з іншай ступенню агаласоўкі. Ад прасл.ototъ ’востраў’ адрозніваецца акцэнтуацыяй, словы паходзяць ад аднаго і таго ж дзеяслова, але семантычна разышліся (Скок, 3, 450).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Паўхі́р ’пухір, пухліна’ (іўеў., Сцяшк. Сл.), дзятл.паўгір ’тс’ (Сл. ПЗБ), паўхір ’мачавы пузыр’ (Касп.). Укр.пухир(ь), пухір ’пузыр’, ’пухір’, польск.pęcherz, ст.-польск.pęchyrz, каш.pąchyr, н.-луж.puchor, в.-луж.pucher, чэш.puchyr, серб.-харв.пуха ’пузыр’. Прасл.рдхугь (Патабня, РФВ, 4, 187). Наяўнасць ‑аў‑ на месцы ‑у уплыў балтыйскіх гаворак. Да пухнуць, пух (гл.).