Го́жы ’прыдатны’, ’прыгожы’, ’варты’ (БРС, Касп., Нас.). Усх.-слав. слова (параўн. рус.го́жий ’тс’, укр.го́жий ’тс’). Агляд матэрыялу гл. у Трубачова, Эт. сл., 6, 190 (праформа *godjьjь; вытворнае ад дзеяслова *goditi; параўн. гадзіць).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
хло́пча, клічнаяформаадназ. «хлопец», м.
Разм. Ужываецца як сяброўскі зварот да каго‑н. [Дзядуля:] — А ты мне ў дарадчыкі, хлопча, не варты, Яшчэ ты, сынок, не дарос.Бялевіч.Лёня спытаў у мяне: — Адкуль ты, хлопча, будзеш родам?Сабаленка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ага́ва
(н.-лац. agave, ад гр. agauos = варты здзіўлення)
дрэвападобная расліна сям. агававых з шорсткім буйным лісцем, пашыраная пераважна ў Цэнтр. Амерыцы; на Беларусі вырошчваецца як дэкаратыўная.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
прэтарыя́нцы
(лац. praetoriani)
1) салдаты асабістай варты прэтара ў Стараж. Рыме, а потым — салдаты імператарскай гвардыі;
2) перан. наёмныя войскі, якія служаць апорай улады, заснаванай на насіллі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Капо́ра1 ’ланцуг для прывязвання лодкі’ (петрык.Мат. Гом.). Няясна. Магчыма, у выніку распадабнення з какора (гл.) ’крывы камель, корань дрэва’, семантыка якой развівалася наступным чынам: ’крывы камель (дуба), які выкарыстоўваўся ў якасці шпангоўта лодкі’ > верхняя частка шпангоўта, за якую прывязвалі лодку’ > ’ланцуг’.
Капо́ра2, напора ’а нічога, дармо’, ’няхай сабе, ліха з ім’ (пін., Нар. лекс., Жыв. сл.). Відавочна, з’яўляецца працягам укр.капар. якое з іўрыцк. kappärä ў пераносным значэнні ’варты жалю’, ’мізэрны’, ’нічога не варты’, якое з дзеяслова карат ’пакрываць’ кірзгг ’выбачыць, пакрыць віну’ (ЕСУМ, 2, 369).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
reliable
[rɪˈlaɪəbəl]
adj.
надзе́йны, ва́рты даве́ру, пэ́ўны
reliable source of news — надзе́йная крыні́ца ве́стак
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
ridiculous
[rɪˈdɪkjələs]
adj.
сьмяхо́тны; дзіва́цкі; абсу́рдны; сьме́ху ва́рты
it is ridiculous — Гэ́та сьме́ху ва́рта
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Лі́мах ’гультай’ у параўнанні лыжэть (—’ляжыць’) бы лі́мах (драг., І. Лучыц-Федарэц.). Відавочна, лімаг, якое з прасл.lěmęgъ ’бэлька’ (гл. лемягі, лемяг). Параўн. польск. пшаснышск. lemięga ’чалавек, не варты ні да чаго, няўклюда’ (Слаўскі, 4, 149).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
jámmervolla
1) ва́рты жа́лю; жа́ласны
2) мізэ́рны, убо́гі
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
kläglicha
1) жа́ласны
2) убо́гі, ва́рты жа́лю, мізэ́рны
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)