ёкаць, 1 і 2 ас. не ўжыв., -ае; незак. (разм.).
1. Утвараць кароткі і адрывісты гук.
2. Раптоўна сціскацца, заміраць ад страху, хвалявання (пра сэрца).
Ёкае сэрца.
|| аднакр. ёкнуць, -не.
|| наз. ёканне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
маршчы́ніць, ‑ню, ‑ніш, ‑ніць; незак., што.
Утвараць маршчыны на твары; моршчыць. Глядзяць кудысь углыб вочы дзедавы, несупынныя думкі яшчэ больш маршчыняць яго лоб. Колас. І маршчынілі маці аблічча весткі сумныя з позніх дарог. Машара. // перан. Утвараць рабізну (пра паверхню вады). Вада была спакойнай, толькі маленькія хвалькі ад ветру маршчынілі яе паверхню. Краўчанка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
лу́скаць, -аю, -аеш, -ае; -аны; незак.
1. што. Раскусваць, разгрызаць (шкарлупіну) з трэскам.
Л. сланечнік.
2. Утвараць чым-н. кароткія адрывістыя гукі, патрэскваць.
Пальцы лускаюць.
|| аднакр. лу́снуць, -ну, -неш, -не; -ні.
|| наз. лу́сканне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
бра́згаць, -аю, -аеш, -ае; незак.
Утвараць кароткія звонкія гукі, удараючы чым-н. па металічных, шкляных і інш. прадметах.
Б. вёдрамі.
|| зак. пабра́згаць, -аю, -аеш, -ае.
|| аднакр. бра́знуць, -ну, -неш, -не; -ні.
|| наз. бра́зганне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
грува́сціцца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -ціцца; незак.
Узвышацца бязладнай кучай, утвараць нагрувашчанне чаго-н.
Грувасціліся горы бітай цэглы.
На беразе возера грувасціліся скалы.
|| зак. нагрува́сціцца, 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв., -ціцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сапці́, -пу́, -пе́ш, -пе́; -пём, -пяце́, -пу́ць; соп, сапла́, -ло́; -пі́; незак.
1. Цяжка дыхаючы, утвараць гукі з прысвістам.
С. носам.
2. Дзьмуць у што-н. (звычайна пра дудку, жалейку; разм.).
|| наз. сапе́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
мы́каць, -аю, -аеш, -ае; незак.
1. Утвараць працяжныя гукі «му-му».
Цяля мыкае.
2. перан. Неразборліва гаварыць што-н.; мармытаць.
|| зак. прамы́каць, -аю, -аеш, -ае.
|| аднакр. мы́кнуць, -ну, -неш, -не; -ні.
|| наз. мы́канне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Вурзґаўка ’дзіцячая цацка, буркаўка’ (в.-дзвін., Шатал.), ву́рзгалка ’тс’ (КСП). Ад ву́рзґаць ’утвараць гук, падобны на гудзенне’ (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
бульката́ць, 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв., -ко́ча; незак.
1. Бурліць, бурна кіпець (пра вадкасць).
Булькоча горная рака.
2. безас. Утвараць глухія перарывістыя гукі пры захворванні горла, грудзей.
У горле булькоча.
|| наз. бульката́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
цвы́ркаць, -аю, -аеш, -ае; незак.
1. Утвараць рэзкія адрывістыя гукі (пра некаторых птушак і насякомых).
2. Ліцца струменьчыкамі.
Пад нагамі хлюпала і цвыркала тонкімі струменьчыкамі вада.
|| аднакр. цвы́ркнуць, -ну, -неш, -не; -ні.
|| наз. цвы́рканне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)