ідэало́гія
(ад гр. idea = паняцце + -логія)
сістэма поглядаў, уяўленняў, ідэй якога-н. грамадства, класа, палітычнай партыі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
кіла-
(фр. kilo, ад гр. chilioi = тысяча)
. першая састаўная частка складаных слоў, якая выражае паняцце «тысяча».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
мела-
(гр. melos = песня)
першая састаўная частка складаных слоў, якая выражае паняцце «звязаны са спевамі, музыкай».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
прэдыка́т
(лац. praedicatum)
1) паняцце, якое раскрывае змест прадмета суджэння і азначае яго;
2) лінгв. выказнік.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
АБХА́ВА (санскр. Небыццё, неіснаванне),
паняцце класічнай інд. філасофіі, якое ў шэрагу навук. школ азначае «адсутнасць», «знішчэнне», «адмаўленне», «смерць»; нярэдка разглядаецца як катэгорыя, процілеглая станоўчай абхаве (быццё, існаванне). У Канады, заснавальніка стараж.-інд. філас. сістэмы вайшэшыкі, абхава проціпастаўляецца 6 станоўчым відам рэальнасці, якія выступаюць як аб’екты пазнання (субстанцыя, якасць, дзеянне, усеагульнасць, асаблівасць, уласцівасць).
т. 1, с. 50
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ВІЯЛЕ́НТЫ (ад лац. violent нястрымны),
віды, найб. магутныя па здольнасці ўтвараць згуртаванні або ўкараняцца ў іх. Энергічна развіваюцца, захопліваюць тэрыторыю, утрымліваюць яе за сабой, прыгнечваюць сапернікаў больш моцнай энергіяй жыццядзейнасці і паўнатой выкарыстання рэсурсаў асяроддзя, становяцца дамінантнымі відамі ў згуртаванні (напр., дуб). Паняцце ўвёў сав. вучоны батанік і географ Л.Р.Раменскі (1936).
т. 4, с. 243
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
БЛЭК ((Black) Джозеф) (16.4.1728, г. Бардо, Францыя — 10.11.1799),
шатландскі хімік і фізік, адзін з заснавальнікаў аналітычнай хіміі. Ганаровы чл. Пецярбургскай АН (1783). Скончыў Эдынбургскі ун-т (1754). Праф. ун-таў у Глазга (з 1756) і Эдынбургу (1766—97). Адкрыў дыаксід вугляроду (вуглякіслы газ, 1756), існаванне скрытай цеплаты плаўлення і параўтварэння (1757); увёў паняцце цеплаёмістасці.
т. 3, с. 197
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МАГНІ́ТНЫ ЗАРА́Д,
дапаможная фіз. велічыня, якая ўводзіцца пры разліках стацыянарных магн. палёў па аналогіі з эл. зарадам, які стварае эл.-статычнае поле. Напр., пры разліках палёў у ферамагн. целах з нераўнамернай намагнічанасцю ўводзяць паняцце аб’ёмнай і паверхневай шчыльнасці М.з. Рэальная крыніца стацыянарнага магн. поля — стацыянарны эл. ток або пастаянны магніт. Гл. таксама Манаполь магнітны.
т. 9, с. 483
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
антрапа-, -антрап
(ад гр. anthropos = чалавек)
першая або другая састаўная частка складаных слоў, якая выражае паняцце «чалавек».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
імуна-
(лац. immunis = свабодны ад чаго-н., некрануты)
першая састаўная частка складаных слоў, якая выражае паняцце «імунітэт».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)