ма́слены, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да масла. Масленая вытворчасць. Масленая пляма.
2. Спец. Які працуе на масле (у 2 знач.), пры дапамозе масла. Маслены выключацель. Маслены фільтр.
3. Намазаны, насычаны маслам. [Таня] нахілілася, падняла масніцу падлогі і дастала, з-пад яе нешта, загорнутае ў масленую анучку. Шамякін. Дудзько са шчаціністай чорнай барадой, з масленымі валасамі, падстрыжанымі «пад гаршчок», .. сядзеў у канцы стала. Пестрак.
4. перан. Саладжавы, ліслівы, падлізлівы. Рэгістратар глытае масленыя словы Гарбулёва. Бядуля. Такі ён [ханжа] маслены, прылізаны, харошы, А што ні слова — то з варэннем пірагі... Валасевіч.
5. перан. Як бы пакрыты маслам; юрлівы (пра вочы, позірк).
•••
Масла масленае гл. масла.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Ма́сла, ма́сло ’харчовы тлушч са смятанкі ці смятаны’, ’мінеральнае тлустае рэчыва’ (ТСБМ, Бес., Яруш., Вешт., Бяльк., Сл. ПЗБ, ТС). Укр., рус. ма́сло, ст.-рус. масло, польск. masło, н.-луж. masło, чэш. maslo, славац. maslo, славен. máslo, серб.-харв. ма̏сло, макед. масло, ст.-слав. масло ’масла’. Прасл. maslo < maz‑slo, утворанае ад mazati ’мазаць’ (гл.) (Бернекер, 2, 23; Фасмер, 2, 578). Масла, выкарыстоўвалася старажытнымі славянамі як мазь, якой націралі цела, валасы; некаторыя народы ім мазалі калёсы. Аналагічна ў германцаў: ст.-в.-ням. ancho ’масла’, роднаснае да лац. unguentum ’мазь’ (Махэк₂, 353). Сюды ж ма́слены ’які з масла, падобны на масла’ (ТСБМ, Кліх), ’ліслівы’, ма́сліцца ’блішчаць, ільсніцца’, ’лашчыцца’, ’валаводзіцца, няньчыцца, цацкацца’, ма́сліць ’задобрываць, схіляць ласкамі і падарункамі’ (Нас., ТСБМ; жлоб., Нар. словатв.) і ўтворанае ад якаснага прыметніка масленіцца (Васілеўскі, БЛ, 10, 17).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
кандэнса́тарны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да кандэнсатара. Кандэнсатарны цэх. // Прызначаны для кандэнсатараў. Кандэнсатарная папера. Кандэнсатарнае масла.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вазелі́навы, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да вазеліну. Вазелінавае масла. // Які змяшчае ў сабе вазелін. Вазелінавае мыла.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Масля́тка ’маслёнка пасля збітага масла’ (светлаг., Мат. Гом.). Да маслюк (гл.). Мена ‑н‑ на ‑т‑ у канчатку пад уплывам астаткі, астатак ’рэшта’, г. зн. ’тое, што астаецца ў канцы працэсу збівання масла’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ка́мфорный камфо́рны, камфо́равы;
ка́мфорное де́рево камфо́рнае (камфо́равае) дрэ́ва;
ка́мфорное ма́сло камфо́рнае ма́сла.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
oil1 [ɔɪl] n.
1. на́фта;
the oil industry на́фтавая прамысло́васць;
an oil refinery нафтаачышча́льны заво́д
2. ма́сла (тэхнічнае);
lubricating oil зма́зачнае ма́сла;
engine oil машы́ннае ма́сла
3. але́й (раслінны), ма́сла (мінеральнае);
coconut/sunflower/olive oil како́савы/слане́чнікавы/алі́ўкавы але́й;
cod liver oil ры́бін тлушч
4. pl. oils але́йныя фа́рбы;
paint in oils піса́ць але́ем
♦
pour oil on troubled waters утаймо́ўваць, супако́йваць хвалява́нне;
burn the midnight oil засе́джвацца за рабо́тай да глыбо́кай но́чы; працава́ць па нача́х
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
закалупну́ць, ‑ну, ‑неш, ‑не; ‑нём, ‑няце; зак., што і чаго.
Калупнуўшы чым‑н., падчапіць, аддзяліць. Закалупнуць нажом масла.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
датапі́ць, ‑таплю, ‑топіш, ‑топіць; зак., што.
Скончыць растопліванне чаго‑н. Датапіць смалу. // і чаго. Натапіць дадаткова. Датапіць масла.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
натапі́ць, ‑таплю, ‑топіш, ‑топіць; зак., чаго.
Растапіць або вытапіць у якой‑н. колькасці. Натапіць воску. Натапіць збан масла.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)