Verbum

МАЎРЫ́ШЧАЎ (Віктар Сямёнавіч) (5.2. 1925, в. Сафонава Мікалаеўскай вобл., Украіна — 10.10.1989),

бел. вучоны-эканаміст. Канд. эканам. н. (1954), праф. (1976). Засл. эканаміст Беларусі (1972). Скончыў Маскоўскі эканам. ін-т (1951). З 1954 у Бел. ін-це нар. гаспадаркі. Навук. працы па праблемах эфектыўнасці прамысл. вытв-сці. Адзін з аўтараў падручніка «Эканоміка прамысловасці СССР» (1975).

Тв.:

Предмет экономики социалистической промышленности. Мн., 1961;

Экономическая эффективность промышленного производства. Мн., 1973 (разам з В.І.Выбарнавым);

Проблемы эффективности промышленного производства. Мн., 1978.

т. 10, с. 221

МАЦВЕ́ЕЎ (Валерый Аксёнавіч) (н. 8.1.1939, Мінск),

бел. вучоны ў галіне сельскай гаспадаркі. Д-р с.-г. н. (1988). Скончыў БСГА (1962). З 1962 у Бел. НДІ пладаводства (у 1974—90 заг. аддзела). Навук. працы па селекцыі пладовых культур. Сааўтар сартоў слівы Нарач, Кромань, Далікатная і інш.; гібрыднай алычы Ветразь, Мара, Віцьба і інш.

Тв.:

Сліва ў вашым садзе. Мн., 1994;

Результаты и перспективы селекции плодовых культур в Республике Беларусь // Плодоводство: Науч. тр. БелНИИП. 1995. Т. 10.

т. 10, с. 228

МАШЧЭ́НСКІ (Аляксандр Аляксандравіч) (н. 15.8.1937, в. Райца Карэліцкага р-на Гродзенскай вобл.),

бел. вучоны ў галіне механізацыі сельскай гаспадаркі. Канд. тэхн. н. (1973), праф. (1989). Скончыў БПІ (1960). З 1977 у Бел. агр,тэхн. акадэміі (у 1982—98 заг. кафедры). Навук. працы па даследаванні аптым. паказчыкаў цягава-счапных уласцівасцей і паліўнай эканамічнасці с.-г. і меліярац. машынна-трактарных агрэгатаў. Навукова абгрунтаваў энергет., кінематычныя і геам. параметры фрэзерных рабочых органаў меліярац. машын.

Тв.:

Энергонасыщенные машины в мелиорации. Мн., 1985.

Л.В.Бароўка.

т. 10, с. 236

«МІ́НСКАЯ ПРА́ЎДА»,

грамадска-паліт. газета, орган Мінскага аблвыканкома і абл. Савета дэпутатаў. Выдаецца з 1.11.1950 у Мінску; спачатку на бел., з 1990 — на бел. і рус. мовах 3—5 разоў на тыдзень. Асвятляе пытанні грамадска-паліт., эканам. і культ. жыцця Мінска і Мінскай вобласці. Матэрыялы змяшчаюцца пад рубрыкамі: «Ідэя, пошук, прадпрымальніцтва», «Спажывецкі рынак», «Галерэя», «Спадчына», «Тэатральны бінокль», «Анонс» і інш. З публіцыстычнымі артыкуламі выступаюць вядомыя дзеячы культуры, мастакі, крытыкі, друкуюцца новыя творы майстроў слова, творы маладых аўтараў.

А.У.Клімовіч.

т. 10, с. 427

НАВУМО́ВІЧ (Сямён Сцяпанавіч) (н. 15.2.1922, г.п. Копысь Аршанскага р-на Віцебскай вобл.),

бел. вучоны ў галіне траўматалогіі і артапедыі. Д-р мед. н. (1973). Скончыў Мінскі мед. ін-т (1951). З 1951 у Бел. НДІ траўматалогіі і артапедыі. Навук. працы па эксперым. пратэзаванні, хірург. дапамозе пры прыроджанай і набытай паталогіі тазасцегнавога сустава, прыроджаных і сістэмных захворваннях дзіцячага ўзросту.

Тв.:

Оперативное лечение переломов шейки бедра. Мн., 1963;

Применение дистракционных аппаратов в детской ортопедии // Здравоохранение Белоруссии. 1975. № 3.

т. 11, с. 112

НАЛІВА́ЙКА (Аляксандр Міхайлавіч) (н. 20.10.1922, в. Вязычын Асіповіцкага р-на Магілёўскай вобл.),

бел. літаратуразнавец, крытык. Канд. філал. н. (1954). Скончыў Магілёўскі пед. ін-т (1951). У 1954—99 працаваў у Бел. дзярж. пед. ун-це імя М.Танка. Аўтар манаграфіі «Аповесць Якуба Коласа «Дрыгва» (1959), вучэбнага дапаможніка «Беларуская савецкая літаратура» (1979), адзін з аўтараў падручніка «Беларуская літаратура» (1971, з Т.Бурэйка). Складальнік «Хрэстаматыі па беларускай дзіцячай літаратуры» (1966, у сааўт.), «Хрэстаматыі па беларускай савецкай літаратуры» (ч. 1—2, 1984).

т. 11, с. 133

«НА́ША ВО́ЛЯ»,

газета рэв.-дэмакр. кірунку ў Зах. Беларусі. Выдавалася з 4 да 12.3.1927 у Вільні на бел. мове замест закрытай газ. «Наш голас». Рэдактар-выдавец М.Машара. Прытрымлівалася праграмных поглядаў Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Крытыкавала адносіны польск. улад да заходнебел. народа, змяшчала матэрыялы пра несправядлівую падатковую сістэму, нявырашанае агр. пытанне, паланізацыю бел. школы. Асвятляла культ. жыццё ў Зах. Беларусі, друкавала творы А.Салагуба, Я.Гаўрыліка і інш. Выйшлі 4 нумары, з іх 2 канфіскаваны. Закрыта польск. ўладамі.

С.В.Говін.

т. 11, с. 247

НЯСВІ́ЖСКАЯ-АТАЛЕ́СКАЯ (Шыфра Шлёмаўна) (26.11.1897, Мінск — люты 1981),

бел. вучоны ў галіне ўнутр. хвароб. Д-р мед. н. (1957), праф. (1962). Скончыла 2-і Маскоўскі ун-т (1925). З 1928 у Мінскім мед. ін-це, у 1960—69 у Бел. НДІ удасканалення ўрачоў (заг. кафедры). Навук. працы па функцыі ўнутр. органаў пры склероме, кіслародным галаданні, таксікозах.

Тв.:

Состояние внутренних органов у больных склеромой // Склерома. Киев, 1959;

К биохимической характеристике коронарной недостаточности (у сааўт.) // Терапевтический архив. 1963. Т. 35, № 4.

т. 11, с. 416

НЯЦЭ́НКА (Генрыета Арцем’еўна) (н. 5.6.1930, С.-Пецярбург),

бел. вучоны ў галіне педагогікі. Д-р пед. н. (1980), праф. (1985). Скончыла Ленінградскі ун-т (1953). У 1982—95 у Бел. ун-це культуры. Навук. працы па праблемах арг-цыі вольнага часу і культ.-асв. работы, псіхал. асаблівасцей моладзі. З 1996 у С.-Пецярбургу.

Тв.:

Психолого-педагогические вопросы клубной работы. Л., 1976;

Что полезно знать клубному работнику. Л., 1976;

Психолого-педагогические основы использования свободного времени. М., 1979.

Р.Л.Ровіна.

т. 11, с. 422

ПАБЕ́ДАЎ (Віктар Сцяпанавіч) (н. 20.11.1924, в. Канстанцінава Гусь-Хрустальнага р-на Уладзімірскай вобл., Расія — 6.3.1988),

бел. вучоны ў галіне лесазнаўства. Д-р с.-г. н. (1982), праф. (1985). Скончыў Маскоўскі лесатэхн. ін-т (1951). З 1955 у Ін-це лесу АН Беларусі. З 1957 у Бел. НДІ лясной гаспадаркі (з 1964 нам. дырэктара). Навук. працы па лесазнаўстве, лесаводстве і аднаўленні лесу, мінер. жыўленні дрэвавых раслін і выкарыстанні ўгнаенняў у лясной гаспадарцы.

Тв.:

Применение удобрений в лесном хозяйстве. М., 1972.

т. 11, с. 462