Ежа, прыгатаваная з тушанага мяса і сала, падкалочаная мукой або без мукі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пратапі́ць, ‑таплю, ‑топіш, ‑топіць; зак., што.
Растопліваючы, давесці да патрэбнага стану (сала, масла і пад.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
растапі́цца, ‑топіцца; зак.
Стаць вадкім ад нагрэву. Воск растапіўся. Сала растапілася. Смала на сонцы растапілася.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Слы́за ‘кавалак сала’, слы́жка ‘тс’ (Сл. Брэс.). Мабыць, з дыялектнай фанетыкай да сліж2; магчыма, паводле формы: брусок адрэзанага сала.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
lard
[lɑ:rd]1.
n.
са́лаn., шма́лец -льцу m.
2.
v.t.
1)
а) шпігава́ць кава́лкамі са́ла
б) ма́заць тлу́шчам
2) Figur. аздабля́ць, перасыпа́ць (мо́ву)
The speaker larded his speech with jokes — Прамо́ўца перасыпа́ў сваю́ прамо́ву жа́ртамі
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
КАЛЯДАВА́ННЕ,
у славян і інш. народаў традыц. звычай абходу хат на каляды і віншаваць гаспадароў. Каляднікі (калядоўшчыкі) насілі звязду і выконвалі велічальныя калядныя песні, тэатралізаваныя сцэнкі з пераапрананнем у «казу», «кабылу», «мядзведзя», «жураўля». За гэта каляднікам давалі дарункі (сала, каўбасы). У аснове К. — стараж.агр. абраднасць, прызначэннем якой было паскарэнне надыходу цяпла (паводле нар. выразу, ад каляд сонца паварочвала на лета) і забеспячэнне багатага ўраджаю ў новым гасп. годзе. К. як рэшткі язычніцтва забаранялася царквой. З цягам часу яно ператварылася ў забаву.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
С,
дзевятнаццатая літара бел. алфавіта. Паходзіць з кірыліцкай С («слова»), утворанай на аснове грэка-візант. Ϛ («сігма»), У старабел. графіцы ў сувязі з функцыянаваннем розных пісьмовых школ і выкарыстаннем розных тыпаў пісьма (устаў, паўустаў, скорапіс) ужывалася ў некалькіх варыянтах, якія памагаюць вызначаць час і месца напісання помнікаў. Абазначала гукі «с», «с’» («столъ», «сила»), У 16 ст., акрамя рукапіснай, набыла друкаваную форму. У сучаснай бел. мове абазначае шумныя глухія фрыкатыўныя пярэднеязычныя зычныя гукі «с», «с’» («сонца», «сяло», «сала»). Бывае вялікая і малая, мае рукапісную і друкаваную форму.