шпунто́ваны
дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, незакончанае трыванне
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
шпунто́ваны |
шпунто́ваная |
шпунто́ванае |
шпунто́ваныя |
| Р. |
шпунто́ванага |
шпунто́ванай |
шпунто́ванага |
шпунто́ваных |
| Д. |
шпунто́ванаму |
шпунто́ванай |
шпунто́ванаму |
шпунто́ваным |
| В. |
шпунто́ваны |
шпунто́ваную |
шпунто́ванае |
шпунто́ваныя
шпунто́ваных |
| Т. |
шпунто́ваным |
шпунто́ванай
шпунто́ванаю |
шпунто́ваным |
шпунто́ванымі |
| М. |
шпунто́ваным |
шпунто́ванай |
шпунто́ваным |
шпунто́ваных |
Кароткая форма: шпунто́вана.
Крыніцы:
krapivabr2012,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
шыфро́ваны
дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, незакончанае трыванне
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
шыфро́ваны |
шыфро́ваная |
шыфро́ванае |
шыфро́ваныя |
| Р. |
шыфро́ванага |
шыфро́ванай
шыфро́ванае |
шыфро́ванага |
шыфро́ваных |
| Д. |
шыфро́ванаму |
шыфро́ванай |
шыфро́ванаму |
шыфро́ваным |
| В. |
шыфро́ваны
шыфро́ванага |
шыфро́ваную |
шыфро́ванае |
шыфро́ваныя |
| Т. |
шыфро́ваным |
шыфро́ванай
шыфро́ванаю |
шыфро́ваным |
шыфро́ванымі |
| М. |
шыфро́ваным |
шыфро́ванай |
шыфро́ваным |
шыфро́ваных |
Кароткая форма: шыфро́вана.
Крыніцы:
krapivabr2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
шыфро́ваны
дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, закончанае трыванне
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
шыфро́ваны |
шыфро́ваная |
шыфро́ванае |
шыфро́ваныя |
| Р. |
шыфро́ванага |
шыфро́ванай
шыфро́ванае |
шыфро́ванага |
шыфро́ваных |
| Д. |
шыфро́ванаму |
шыфро́ванай |
шыфро́ванаму |
шыфро́ваным |
| В. |
шыфро́ваны
шыфро́ванага |
шыфро́ваную |
шыфро́ванае |
шыфро́ваныя |
| Т. |
шыфро́ваным |
шыфро́ванай
шыфро́ванаю |
шыфро́ваным |
шыфро́ванымі |
| М. |
шыфро́ваным |
шыфро́ванай |
шыфро́ваным |
шыфро́ваных |
Кароткая форма: шыфро́вана.
Крыніцы:
krapivabr2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Баўто́нка ’баўтушка, пойла’ (Касп.), ’корм для коней’ (Інстр. III). Параўн. бо́ўтанка ’корм для цялят’ (Інстр. III). Форма баўто́нка — яўна гібрыдная. Калі ад боўтаць рэгулярна ўтвараецца боўтанка, то ад баўта́ць павінна быць баўта́нка. Баўто́нка, мабыць, узнікла метатэзай з боўтанка пад уплывам баўтаць або ж гэта гіперкарэктная форма (‑о‑ замест этымалагічнага ‑а‑) пры перанясенні націску (бо́ўтанка → (баўта́нка) → баўто́нка). Усё да баўтаць, боўтаць (гл.). Таксама гібрыдным здаецца і рус. дыял. (пск.) болтонка ’тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Калі́бр (Сержп.: чэрці ўсялякага калібру); калибиръ ’размер’ (Нас.). Відавочнае запазычанне, фанетычны крытэрый не вельмі пераканаўчы, паколькі такая форма магла натуральна ўтварыцца на бел. глебе з першаснага калібр, гэта дазваляе меркаваць, што запазычана з польск. kaliber ’памер, велічыня’. Польск. слова хутчэй за ўсё да ням. Kaliber, якое з італ. calibro, а гэта з араб. kâlib. Аднак і арабская лексема ўзыходзіць да грэч. καλοπόδιον ’форма, узор’, гл. Фасмер, 2, 166.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
калі́бр, ‑а і ‑у, м.
1. ‑у. Дыяметр канала ствала агнястрэльнай зброі. Зброя розных калібраў. □ Удалося дастаць амаль спраўную супроцьтанкавую гармату, калібр–45. Брыль. // Дыяметр гільзы, кулі або снарада. Гільза дванаццатага калібру. Кулі шаснаццатага калібру.
2. ‑у. Дакладны размер якіх‑н. прадметаў вытворчасці. Калібр цвікоў. Раскласці шрубы па калібрах.
3. ‑у; перан. Памер, велічыня, форма чаго‑н. Палічкі трэцяй шафы займаліся прадуктамі — гарохам, макаронамі, крупамі, — перасыпанымі з магазінных кулькоў у белыя торбочкі рознага калібру. Ракітны.
4. ‑а. Вымяральны інструмент для праверкі размераў, формы вырабаў. Праверыць калібрам.
[Фр. calibre.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Пуццё ’толк, карысць’ (Ян.), дабро’ (Бяльк.), ’толк, лад’; ’балаўнік’ (Юрч. Фраз. 1), параўн. укр. пуття ’толк, карысць’. Форма зборнага назоўніка ад пуць 2 ’лад, парадак’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пастрэлка балотная ’блакітны несапраўдны, Petasites spurius (Retz.) Rchb.’ (гродз., Кіс.). Да страла (гл.): форма ліста нагадвае наканечнік стралы. Аб прэфіксе pa‑ гл. Борысь, Prefiks., 53.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Выглаша́ць ’аб’яўляць’, рус. ’оглашать’ (Яруш.). З польск. wygłaszać ’прамаўляць, голасна паведамляць’, адпаведная беларуская форма была б *выгалашаць (з поўнагалоссем); параўн. галасі́ць ’крычаць на ўвесь голас’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вя́зьмін ’жасмін’ (Др.-Падб., Гарэц., Яруш.). Дыялектная форма (з пратэтычным в‑) слова язмі́н (гл.), запазычанага з польскай мовы. Да фанетыкі параўн. вядва́бны < ядва́бны, вярмо́ < ярмо́.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)