ПА́НДЭР (Хрысціян Іванавіч) (Хрысціян Генрых, 12.7.1794, Рыга — 10.9.1865),

расійскі біёлаг-эвалюцыяніст, адзін з заснавальнікаў эмбрыялогіі ў Расіі. Акад. Пецярбургскай АН (1823). Вучыўся ў Дэрпцкім ун-це (1812—14) і ва ун-тах Германіі. У 1816—18 працаваў у г. Вюрцбург. У 1821—27 у Пецярбургскай АН, з 1842 у Горным дэпартаменце. Навук. працы па эмбрыялогіі, палеанталогіі, агульнай і параўнальнай марфалогіі жывёл, геалогіі. Рэканструяваў прымітыўную форму стараж. бяссківічнага пазваночнага. Паказаў ролю 3 зародкавых лісткоў у фарміраванні органаў, адзінства арганізацыі выкапнёвых і сучасных форм жывёл і іх гіст. пераемнасць. Прызнаваў гіст. змены арганізмаў пад уплывам умоў асяроддзя. Працы П. выкарыстоўваў для абгрунтавання сваёй тэорыі Ч.Дарвін.

т. 12, с. 45

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПА́ЎЛАЎ (Міхаіл Аляксандравіч) (21.1.1863, г. Ленкарань, Азербайджан — 10.1.1958),

расійскі вучоны ў галіне металургіі Акад. АН СССР (1932; чл.-кар. 1927). Герой Сац. Працы (1945). Скончыў Пецярбургскі горны ін-т (1885). У 1904—41 праф. Ленінградскага політэхн. ін-та, адначасова з 1921 — Маскоўскай горнай акадэміі, у 1930—41 — Маскоўскага ін-та сталі. Навук. працы па праблемах інтэнсіфікацыі доменнага працэсу, пашырэння рэсурсаў металургічнай вытв-сці. Удзельнік праектавання буйных металург. з-даў, доменных печаў і сталеплавільных агрэгатаў. Дзярж. прэмія СССР 1943, 1947.

Тв.:

Металлургия чугуна. Ч. 1—3. М., 1948—51;

Расчет доменных шихт. 6 изд. М., 1951.

Літ.:

Федоров А.С. М.​А.​Павлов // Люди русской науки. М., 1965.

М.А.Паўлаў.

т. 12, с. 204

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Грамадскі падзел працы 1/28, 77; 3/67, 206, 596; 5/189, 190, 579; 7/54, 180; 8/398, 571; 10/17, 190

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

адрабі́ць, ‑раблю, ‑робіш, ‑робіць; зак.

1. Разлічыцца за даўгі, атрыманыя грошы і пад. сваёй працай. — Дзякуй вам, дзякуй! — пачаў паўтараць.. Даніла і ледзь не кланяецца гаспадыні. — Мы заплацім, як прыедзе сын, а то я адраблю валі, кашоў напляту. Кулакоўскі.

2. Разм. Скончыць працаваць. Адрабіўшы, можна і адпачыць. // Перастаць рабіць, папрацаваўшы доўгі час, аддаць працы многа сіл, стаць непрыгодным для працы. [Сын з нявесткай:] — Не табе, старой, сягоння Раўнавацца з намі, Ты сваё ўжо адрабіла, Справімся і самі. Русак. — Дзед ужо не работнік... — ледзьве прагаварыла маці праз плач. — Дзед сваё адрабіў... Якімовіч. // Знасіцца ад працяглай работы (пра машыны, прылады і пад.).

3. Папрацаваць нейкі час. Пастушэня гутаркай кароткай быў узрушан, хоць нямала ён у праектнай адрабіў канторы, розных шмат спраектаваў мастоў. Русецкі.

4. чаго, што. Зрабіць так, каб вярнуць што‑н. да ранейшага стану. Адно для Сценкі было ясна: цяпер ён за парогам бацькавай хаты. Таго, што зрабілася, назад не адробіш. Колас.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ствары́ць, ствара́ць stíften vt, gründen vt (заснаваць); áufbauen vt (арганізацыю і г. д.);

ствары́ць спрыя́льныя ўмо́вы для пра́цы günstige ´Frbeitsbedingungen scháffen*;

ствары́ць во́браз (у тэатры і г. д.) éine Gestált [éinen Charákter [k-] ] schaffen* [kre¦íeren];

ствары́ць настро́й Stímmung máchen;

ствары́ць валакі́ту разм. den Ámtsschimmel réiten*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

вы́раб м.

1. (прадукцыі) Produktión f -, Áusstoß m - es, Erzéugung f -;

2. (прадукт працы) Erzéugnis n -ses, -se; Wáre f -, -n;

мясны́я вы́рабы Fléischwaren pl;

сельскагаспада́рчыя вы́рабы lándwirtschaftliche Erzéugnisse pl;

скураны́я вы́рабы Léderwaren pl;

3. тэх. Beárbeitung f -; Gérbung f - (скуры)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

plon, ~u

м.

1. ураджай; збор ураджаю; жніво;

2. перан. плён; вынікі;

obfite ~y — багатыя вынікі;

zbierać plon swej pracy — збіраць плён сваёй працы

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

pośrednictwo

pośrednictw|o

н. пасрэдніцтва; пасярэдніцтва;

za ~em kogo/czego — пры пасярэдніцтве каго/чаго;

biuro ~a pracy — біржа працы;

~o handlowe — камерцыйнае (гандлёвае) пасярэдніцтва

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

bród, brodu

м. брод;

w bród — а) уброд;

przejść rzekę w bród — перайсці раку ўброд;

удосталь; багата;

pracy jest w bród — працы па горла

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

каму́на

(фр. commune, ад лац. communis = агульны)

1) тып гарадскога самакіравання ў сярэдневяковай Еўропе;

2) калектыў людзей, якія аб’ядналіся для сумеснага жыцця і працы пры агульных сродках вытворчасці (напр. сельскагаспадарчая к.);

Парыжская К. — рэвалюцыйны ўрад парыжскіх працоўных у 1871 г.;

2) ніжэйшая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Францыі, Італіі.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)