АЎТО́ ЛІЗ (ад аўта... + ...ліз ),
распад бялкоў у тканках арганізма пад уздзеяннем уласных ферментаў. Пры жыцці арганізма ў адсутнасць паталогіі распад бялкоў цалкам кампенсуецца сінтэзам. Пасля смерці арганізма аўтоліз рэзка ўзмацняецца. Аўтоліз адбываецца і пры выспяванні мяса, цеста , ферментацыі чаю, тытуню, сіласаванні кармоў і інш.
т. 2, с. 123
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЛО́ КШЫНА ,
1) самаробная макарона. Пшанічнае, радзей жытняе цеста , часта з крухмалам, тонка раскочваюць, рэжуць на палосы, падсушваюць і вараць як рэдкую малочную страву ці адцэджваюць і заліваюць тлушчам, салам. Робяць Л. таксама з крухмалу: пякуць наліснікі, потым рэжуць іх і вараць.
2) Страва з Л.
т. 9, с. 340
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
тужэ́ ць , 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. , -э́ е; незак.
Станавіцца тугім, больш тугім (у 1—3 знач. ).
Струна тужэе.
Цеста тужэе.
|| зак. патужэ́ ць , 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. , -э́ е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
блін , -а́ , мн. -ы́ , -о́ ў, м.
Мучны выраб з рэдкага цеста , спечаны на патэльні.
Бліны з макам.
Б. не клін: бруха не расколе (прыказка).
|| прым. блі́ нны , -ая, -ае і бліно́ вы , -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
наслаі́ ць , -лаю́ , -ло́ іш, -ло́ іць; -лаі́ ў, -лаі́ ла; -лаі́ ; -ло́ ены; зак. , чаго.
1. Накласці слаямі.
Н. цеста .
2. Падзяліць на слаі нейкую колькасць чаго-н.
|| незак. насло́ йваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. насло́ йванне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
раскача́ ць (цеста і г. д. ) á usrollen vt , glatt ró llen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
замясі́ ць , ‑мяшу, ‑месіш, ‑месіць; зак. , што .
1. Зрабіць аднародную, вязкую масу, размешваючы, расціраючы што‑н. у вадкасці. Замясіць цеста . Замясіць гліну.
2. Умясіць што‑н. у цеста . Для большай трываласці ў хлебны шарык трэба замясіць кавалачак ваты, якая будзе звязваць мякіш. Матрунёнак .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дакі́ снуць , ‑не; пр. дакіс, ‑ла; зак.
Кіснучы, дайсці да стану гатоўнасці; укіснуць. Капуста дакісла. Цеста дакісла.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
загусці́ ць , ‑гушчу, ‑гусціш, ‑гусціць; зак. , што .
Разм. Зрабіць густым або занадта густым. Загусціць цеста . Загусціць пасевы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
нацукрава́ ць , ‑рую, ‑руеш, ‑руе; зак. , што .
Разм. Пакласці ў што‑н. цукар, насыпаць цукрам. Нацукраваць цеста .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)