Сусве́т ’увесь свет’, ’зямны шар, Зямля з усім, што існуе на ёй’, ’асобная частка сусвету’ (ТСБМ, Байк. і Некр.), сусьве́т ’усясвет, космас’ (Ласт., Яруш.; Беларусіка, 14, 225), сусве́тный ’усясветны; з усяго свету першы’: сусветны злодзей (Нас.), сусве́тны (сусьве́тны) ’усясветны’, ’што паходзіць з белага свету’ (Гарэц., Яруш., Ласт., Варл.), ’касмічны’ (Беларусіка, 19, 226), сусве́цце ’людзі, наезджыя адусюль’ (Барад.). Рус.сусве́тный ’агульны, усясветны’. Відаць, з першаснага усясвет (гл.), што з’яўляецца калькай ням.Weltall ’сусвет’ < Welt ’свет’ і all‑ ’увесь’, з заменай уся‑ на су- са значэннем сукупнасці (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
таталітары́зм
(фр. totalitarisme, ад лац. totus = увесь, цэлы)
таталітарны палітычны, дзяржаўны рэжым.
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
Му́ткі ’капшук’ (ашм., Сл. ПЗБ). Да муды́, му́дзікі (гл.).
Муткі ’дрыжнік сярэдні, Briza media L.’ (маг., Кіс.). Няясна. Да муці́ць (гл.) ’не даваць спакою, трывожыць’: мяцёлка расліны амаль увесь час непакоіцца; трасецца, дрыжыць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
галафа́ны
(ад гр. holos = увесь + phanos = светлы, яскравы)
каўпакі асвятляльных прыбораў, зробленыя з празрыстага шкла.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
тата́льны
(фр. total, ад лац. totalis = увесь, поўны, цэлы)
усеабдымны, усеагульны (напр. т-ая мабілізацыя).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
прокоси́тьсов., в разн. знач. пракасі́ць;
прокоси́ть межу́ пракасі́ць мяжу́;
прокоси́ть весь день пракасі́ць уве́сь дзень.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
overall
[,oʊvərˈɔl]
adj.
1) агу́льны; уве́сь, по́ўны
overall length — агу́льная даўжыня́
2) усеагу́льны
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
перапужа́цьсов. перепуга́ть; переполоши́ть;
п. дзіця́ — перепуга́ть ребёнка;
п. уве́сь дом — переполоши́ть весь дом
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рышту́нак, -нку м., разг. снаряже́ние ср.;
уве́сь р. быў сабра́ны — всё снаряже́ние бы́ло со́брано
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)