Сто́пень ‘ступень, крок’, ‘ступень (мера якасці)’ (Нас., Байк. і Некр.), сто́пэнь ‘адзнака’ (беласт., Сл. ПЗБ), ст.-бел. стопень ‘ступень, этап’ (Ст.-бел. лексікон). Звязана чаргаваннем галосных з ступень (гл.). Паводак націску, магчыма, запазычана з польск. stopień ‘ступень, прыступка, мера якасці’ (тое ж — Сл. ПЗБ, 4, 590).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
непрыто́мнасць, -і, ж.
1. Страта прытомнасці, выкліканая хваравітым станам або душэўным узрушэннем.
Быць у непрытомнасці.
2. Крайняя ступень душэўнага ўзрушэння, пры якой траціцца здольнасць валодаць сабой.
Напалохацца да непрытомнасці.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
раз...² (рас...), прыстаўка прыметнікаў (разм.).
Абазначае:
1) вышэйшую ступень якой-н. якасці, напр.: развясёлы, разудалы, распракляты;
2) наяўнасць чаго-н., што распасціраецца ў розных кірунках, напр.: развілісты, разгалісты, раскідзісты.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
віртуо́знасць, ‑і, ж.
Выдатнае тэхнічнае майстэрства артыста. // Вышэйшая ступень майстэрства ў якой‑н. справе.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
арфагра́фія, ‑і, ж.
Сістэма правіл напісання слоў пэўнай мовы; правапіс. // Ступень засваення правіл правапісу.
[Ад грэч. orthos — правільны і grapho — пішу.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кансістэ́нцыя, ‑і, ж.
Ступень шчыльнасці, цвёрдасці рэчыва; густата чаго‑н. Цвёрдая кансістэнцыя. Вадкая кансістэнцыя.
[Ад лац. consistentia — састаў.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
магістра́нт, ‑а, М ‑нце, м.
Асоба, якай рыхтуецца да абароны дысертацыі на ступень майстра.
[Лац. magistrans, magistrantis.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пе́ракіс, ‑у, м.
Вышэйшая ступень акіслення якога‑н. хімічнага элемента. Перакіс вадароду. Перакіс марганцу.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паддаміна́нта, ‑ы, ДМ ‑нце, ж.
У музыцы — чацвёртая ступень у гаме, верхняя кварта.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кандыда́т, ‑а, М ‑даце, м.
1. Той, хто намечан для выбрання, назначэння або для прыёму куды‑н. Кандыдат у дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР. Залічыць у інстытут кандыдатам.
2. чаго. Малодшая вучоная ступень у дарэвалюцыйнай Расіі, якая прысвойвалася пасля заканчэння з адзнакай вышэйшай навучальнай установы. Кандыдат славеснасці.
•••
Кандыдат навук якіх — малодшая вучоная ступень у СССР, якая прысуджаецца на падставе абароны дысертацыі; асоба, якой прысуджана гэта ступень. Кандыдат філалагічных навук. Ступень кандыдата тэхнічных навук.
Кандыдат у члены КПСС (партыі) — асоба, якая праходзіць устаноўлены статутам выпрабавальны тэрмін перад прыёмам у члены КПСС.
[Ад лац. candidatus — адзеты ў белае.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)