МЯТЛІ́ЦКІ (Мікола) (Мікалай Міхайлавіч; н. 20.3.1954, в. Бабчын Хойніцкага р-на Гомельскай вобл.),
бел.паэт. Скончыў БДУ (1976). Працаваў у штотыднёвіку «Літаратура і мастацтва», з 1983 у выд-ве «Мастацкая літаратура». Друкуецца з 1969. Вострыя праблемы сучаснасці, гонар за свой край, трывога за лёс народа, праблемы духоўнасці — асн. пафас паэзіі М.: зб-кі «Абеліск у жыце» (1980), «Мой дзень зямны» (1985, прэмія Ленінскага камсамола Беларусі 1986), «Ружа вятроў» (1987), «Шлях чалавечы» (1989), «Блаславенне», «Палескі смутак» (абодва 1991), «Чаканне сонца» (1994), «Хойніцкі сшытак» (1999). Кніга «Бабчын» (1996, Дзярж. прэмія Беларусі 1998) — своеасаблівы помнік роднай вёсцы, адселенай у сувязі з аварыяй на Чарнобыльскай АЭС.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НО́РМА ПРО́МЫСЛУ,
якасна-колькасны ліміт здабычы якога-н. прыроднага рэсурсу, што забяспечвае яго самааднаўленне, або для неўзнаўляльных прыродных рэсурсаў, рацыянальныя тэмпы расходавання. Напр., Н.п. дзікіх жывёл, або норма здабычы (вылаву), — гранічная колькасць асобін дадзенага віду ці групы (для рыб — агульная маса), дазволеная да здабычы на пэўнай тэр. ці аднаму паляўнічаму (рыбалову) за пэўны перыяд (дзень, сезон) з улікам полаваўзроставага складу папуляцый. Для ласёў, высакародных аленяў, дзікоў, казуль, баброў і глушцоў (на Беларусі здабываюцца па разавых дазволах) вызначаны працэнт забірання ў залежнасці ад шчыльнасці іх пражывання. Н.п. біял. рэсурсаў дазваляюць падтрымліваць прыродную шчыльнасць, структуру і функцыянаванне папуляцый і экасістэм ці змяняць іх у гаспадарча мэтазгодным кірунку.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
До́ждж ’дождж’ (БРС). Рус.дождь, укр.дощ, польск.deszcz, серб.-харв.да̏жд, ст.-слав.дъѫдь. Прасл.*dъždžь (агляд форм у слав. мовах гл. у Трубачова, Эт. сл., 5, 195–196). Вядомая этымалогія: < *dus‑ di̯u‑ ’дрэннае неба, дрэнны дзень’ (агляд версій гл. у Трубачова, там жа; Фасмера, 1, 521–522), паводле Трубачова, не з’яўляецца надзейнай. Трубачоў (там жа, 196) мяркуе, што прасл. лексема хутчэй за ўсё прасл. інавацыя (можа, гукапераймальнага характару: параўн. літ.duzgė́ti ’шумець’).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ве́чарм., в разн. знач. ве́чер;
літарату́рны в. — литерату́рный ве́чер;
зва́ны в. — зва́ный ве́чер;
в. бале́та — ве́чер бале́та;
до́бры в.! — до́брый ве́чер!;
◊ абы́дзень да ве́чара — че́рез пень коло́ду
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыёмныв разн. знач. приёмный;
п. дзень — приёмный день;
~ныя экза́мены — приёмные экза́мены;
~ная камі́сія — приёмная коми́ссия;
п. сын — приёмный сын;
~ная ма́ці — приёмная мать;
○ п. пако́й — приёмный поко́й
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сма́гнуцьнесов.
1. изныва́ть (томи́ться) от жа́жды;
я цэ́лы дзень ~ну — я це́лый день изныва́ю (томлю́сь) от жа́жды;
2. пересыха́ть; (о губах — ещё) запека́ться;
гу́бы с. — гу́бы пересыха́ют (запека́ются)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сма́жыццанесов.
1.прям., перен. жа́риться;
мя́са с. — мя́со жа́рится;
ён цэ́лы дзень с. на со́нцы — он це́лый день жа́рится на со́лнце;
2.страд. жа́риться; зажа́риваться; см. сма́жыць 1
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
