Карці́на1 ’карціна’. Запазычанне з італ.cartina ’сорт паперы’ (пач. XVII ст.). Параўн. прыклад з Александрыі (Булыка, Запазыч., 142).
Карці́на2 ’ігральная карта’ (Нар. словатв., Гарэц.). Новаўтварэнне ад карта (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
by-word
[ˈbaɪwɜ:rd]
n.
1) пры́маўка, пры́казка f.
2) увасабле́ньне n., пры́клад
a by-word of inequity — увасабле́ньне несправядлі́васьці
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
proverb
[ˈprɑ:vɜ:rb]
n.
1) пры́казка f.
2) Figur.пры́клад, увасабле́ньне
He is a proverb for carelessness — Ён — увасабле́ньне нядба́йства
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
take after
а) быць падо́бным да каго́
б) бе́гчы за кім, лаві́ць каго́
в) браць пры́клад з каго́
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
паслядо́ўнік, ‑а, м.
Той, хто прытрымліваецца чыіх‑н. поглядаў, якога‑н. вучэння і кіруецца імі ў сваёй дзейнасці; той, хто бярэ прыклад з каго‑н. Паслядоўнікі Аляксея Стаханава. □ Апавяданні Я. Коласа і яго паслядоўнікаў прасякнуты пафасам узвелічэння чалавека працы.Пшыркоў.У Сярмяжкі безліч паслядоўнікаў, свой багаты вопыт ён ахвотна перадае другім.Дадзіёмаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шчо́чка, ‑і, ДМ ‑чцы; Рмн. ‑чак; ж.
1.Памянш.-ласк.да шчака (у 1 знач.). А вейкі доўгія-доўгія, на шчочках не высахлі слёзы.Брыль.
2.Спец. Тое, што і шчака (у 2 знач.). Злоўчаным рухам бацька пераломвае.. [стрэльбу], хавае пад пінжак рулю, прыклад, шчочку ад яе кладзе ў кішэню штаноў.Паўлаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Unius dementia efficit multos
Шаленства аднаго перадаецца многім.
Безумие одного передаётся многим.
бел. Злы прыклад і добрага псуе. Адзін другога даводзіць да ліхога. 3 лядачым спазнаўся, з розуму спаўся.
рус. Дурной пример заразителен.
фр. Les mauvaises exemples sont contagieux (Дурные/плохие примеры заразительны).
англ. One fool makes many (Один дурак порождает много).
нем. Ein Bube macht mehr Buben (Один подлец порождает много).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
яскра́вы до́каз ein éindrucksvoller [spréchender] Bewéis
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
АКО́СТА (Acosta),
да Коста (da Costa) Урыэль (каля 1585, Партугалія — 1640), нідэрландскі мысліцель-вальнадумец. Нарадзіўся ў яўр. сям’і, якая прыняла каталіцызм. У 1614 уцёк у Нідэрланды, перайшоў ва іудаізм. За крытыку догмаў іудаізму, пропаведзь «натуральнай рэлігіі» двойчы адлучаны ад сінагогі, яго кн. «Выпрабаванне фарысейскіх традыцый у параўнанні з пісаным законам» (1624) публічна спалена. Аўтар твораў «Тэзісы супраць традыцыі», «Пра смяротнасць душы чалавечай» (1623), «Прыклад чалавечага жыцця» і інш. Акоста крытыкаваў тлумачэнне рабінамі веравучэння Майсея, адмаўляў бессмяротнасць душы і замагільнае жыццё, гал. прынцыпамі чалавечага жыцця абвяшчаў розум і любоў да бліжняга. Скончыў жыццё самагубствам. Погляды Акосты паўплывалі на развіццё вальнадумства ў Зах. Еўропе, на ідэйную эвалюцыю Б.Спінозы.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
жа́рыць, ‑ру, ‑рыш, ‑рыць; незак.
Разм.
1. Моцна прыпякаць. Жарыць-скварыць сонца, Ліст не скалыхнецца, Горача бясконца, Рагамі пот льецца.Колас.
2. Рабіць што‑н. заўзята, з азартам. Жарыць польку. Жарыць у карты. Жарыць з гармат. □ Штык зламаў — крышы прыкладам, Збіў прыклад — жар кулаком.Колас.// Бурна, з сілай праяўляцца (пра з’явы прыроды). Дождж жарыць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)