ЖДАН (Алег) (сапр. Пушкін Алег Аляксеевіч; н. 5.1.1938, г. Смаленск, Расія),

бел. пісьменнік. Скончыў Магілёўскі пед. ін-т (1960), Літ. ін-т імя М.​Горкага (1969), Вышэйшыя курсы сцэнарыстаў і рэжысёраў у Маскве (1978). Працаваў на Бел. тэлебачанні, кінастудыі «Беларусьфільм» 3 1993 у час. «Нёман». Друкуецца з 1963. Піша на рус. мове. Асн. тэмы: жыццё гараджаніна ў першым пакаленні, побыт людзей правінцыяльных гарадоў Беларусі (кн. прозы «У час развітання», 1975, «У гасцях і дома», «Знаёмы», абедзве 1977, «Рысы і абліччы», 1985, «Па абодва бакі прахадной», 1987, «Самастойнае жыццё», 1990). Аўтар сцэнарыяў фільмаў «Сумленны, разумны, нежанаты» і «Хочаце любіце, хочаце не», п’есы «Салгалі Богу, салгалі» (1993). Перакладае на рус. мову творы бел. пісьменнікаў.

т. 6, с. 430

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

талко́вы, ‑ая, ‑ае.

Разм.

1. Разумны, кемлівы; дзелавіты. [Апейка:] — Актывістаў арганізуй, каб памаглі. Падбяры групу талковых, сумленных, пагавары шчыра. Мележ. І калгасныя справы .. [Васіль] павёў так, што хутка стаў вядомы як здольны, талковы рахункавод. Васілевіч. — Канечне, — гаварыў дзед Нічыпар, — старшынёй трэба выбраць чалавека пісьменнага, талковага. П. Ткачоў. // Змястоўны, разумны, дзелавы. Талковы даклад. □ [Тарасевіч:] — А як трэба нашай прамысловасці разумная, удумлівая парада вучонага-эканаміста, талковая рэкамендацыя. Арабей.

2. Ясны, зразумелы, пераканаўчы (пра думкі, словы і пад.). Звычайна паліцэйскія былі альбо п’янчугі, альбо людзі тупыя, не здольныя вымавіць ніводнага талковага слова. Новікаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

sane [seɪn]adj.

1. пры сваі́м ро́зуме

2. разва́жлівы, разу́мны;

a sane person ураўнава́жаная асо́ба;

a sane policy разу́мная палі́тыка

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

рацыяналі́зм

(фр. rationalisme, ад лац. rationalis = разумны)

1) кірунак у ідэалістычнай філасофіі, які лічыць розум адзінай крыніцай пазнання;

2) разумовыя адносіны да жыцця, разумовасць учынкаў.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

bright [braɪt] adj.

1. я́ркі; све́тлы; бліску́чы;

bright eyes я́сныя во́чы;

bright future све́тлая бу́дучыня

2. разу́мны, здо́льны, ке́млівы;

bright imagination жыво́е ўяўле́нне

♦

bright and early зусі́м ра́на;

(as) bright as a button BrE разу́мны, дасці́пны;

look on the bright side глядзе́ць на спра́вы аптымісты́чна

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

ingenious

[ɪnˈdʒi:niəs]

adj.

1) разу́мны, спры́тны, вынахо́длівы

2) вынахо́дліва, па-майстэ́рску сплянава́ны, зро́блены

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

subnormal [ˌsʌbˈnɔ:ml] adj.

1. ніжэ́й за но́рму;

a subnormal temperature тэмперату́ра, ніжэ́йшая за но́рму

2. infml не зусі́м разу́мны, разумо́ва адста́лы

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

understanding​2 [ˌʌndəˈstændɪŋ] adj.

1. разу́мны; які разуме́е;

understanding parents разу́мныя бацькі́

2. чуллі́вы, чу́лы, спага́длівы;

an understanding smile спага́длівая ўсме́шка

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

агу́, выкл.

1. Узаемнае акліканне з мэтай знайсці або не згубіць адзін аднаго. Рыгор яшчэ раз махнуў капелюшом, крыкнуў: агу! і яны [Рыгор і Зося] сышлі са сценкі... Гартны.

2. Зварот да малога дзіцяці з мэтай забавіць яго. — Агу, агу!.. Разумны ж які!.. Мележ.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

oracular

[ɔˈrækjələr]

adj.

1) праро́чы; як ара́кул

2) двухсэ́нсавы, няя́сны, зага́дкавы

3) ве́льмі разу́мны

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)