the area of physics, chemistry — галіна́ фі́зыкі, хі́міі
3) раён -у m., зо́на, мясцо́васьць, вако́ліца f., край -ю m., абша́р -у m.
residential area — жылы́ раён
4) пляц -у m., пляцо́ўка, дзяля́нка f.
playground area — дзіця́чая пляцо́ўка
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
furrow
[ˈfɜ:roʊ]1.
n.
1) баразна́, баразёнка f.
2) каляі́на f. (ад ко́лаў), жо́лаб -у m. (размы́ты вадо́ю), разо́ра f.
3) скла́дка, змо́ршчына f.
4) Poet.
а) ральля́f.
б) ні́ва f.; по́леn.
2.
v.t.
1) ара́ць
2) баразьні́ць
3) мо́ршчыць, утвара́ць мо́ршчыны
4) расьсяка́ць (хва́лі, паве́тра)
3.
v.i.
1) мо́ршчыцца (пра твар), зьбіра́цца ў маршчы́ны
2) рабаці́цца (пра паве́рхню вады́)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Кава́ка ’луста хлеба’ (Мат. Гом.). Вузка рэгіянальнае ўтварэнне, відаць, ад кавалак ’тс’. Параўн. у Коласа: «…хлеба цэлы кавал» і сумежныя бел. спалучэнні: у Растаргуева: кавалак пераважна ’кусок чорнага хлеба’; у Дабравольскага: кавалэк ’тс’. Цяжка вытлумачыць словаўтварэнне. На думку Казловай, Сов. Славяноведение, 90, бел. слова *kovaka < kovati ’біць, рэзаць; рубіць; адрубаць’. У такім выпадку бел. слова — рэлікт (прасл. дыялектызм), што малаверагодна. Больш надзейнымі здаюцца наступныя меркаванні. Кавака ’луста хлеба’ можна разглядаць як пераробку кавалак ’тс’ у дзіцячай мове. Параўн. кабака ’каўбаса’, кабака ’кабан’ у дзіцячай мове (Яшкін, вусн. паведамл.). Параўн. яшчэ: «Занясі ў поле бацьку каваку хлеба» (Мат. Гом.). Іншы варыянт — замена суфікса ў выніку зацямнення структуры слова (працэс перараскладання) з’ява даволі вядомая ў гаворках.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
вы́дранкаПоле сярод лесу на месцы аблогі (Слаўг.). Тое ж вы́дзеркі (Нясв.).
□ ур. Выдранка (поле) каля в. Кульшычы Слаўг.
Беларускія геаграфічныя назвы. Тапаграфія. Гідралогія. (І. Яшкін, 1971, правапіс да 2008 г.)
дакло́нь Роўнае поле з балотцамі, якое мае невялікі нахіл да ракі (Слаўг.).
□ ур. Даклонь (поле) каля в. Рабавічы Слаўг.
Беларускія геаграфічныя назвы. Тапаграфія. Гідралогія. (І. Яшкін, 1971, правапіс да 2008 г.)
бязгно́іца Пустое поле, без гною (Слаўг.).
Беларускія геаграфічныя назвы. Тапаграфія. Гідралогія. (І. Яшкін, 1971, правапіс да 2008 г.)
пабі́цьсов.
1. разби́ть, поби́ть; (во множестве — ещё) переби́ть, переколоти́ть;
п. шкля́нку — разби́ть стака́н;
пабі́ў уве́сь по́суд — переби́л (переколоти́л) всю посу́ду;
п. во́кны — поби́ть (переби́ть) о́кна;
2. (умертвить во множестве) поби́ть, переби́ть;
3. (нанести побои) поби́ть, изби́ть, поколоти́ть;
4. (одержать победу) поби́ть;
п. рэко́рд — поби́ть реко́рд;
у штурха́нні ядра́ ён усі́х пабі́ў — в толка́нии ядра́ он всех поби́л;
5.разг. (изрыть — лицо) исконопа́тить;
во́спа пабі́ла твар — о́спа исконопа́тила лицо́;
6.безл.переводится конструкцией с гл. образова́ться;
нагу́ пабі́ла на ра́ны — на ноге́ образова́лись ра́ны;
7. (повредить) поби́ть;
град пабі́ў жы́та — град поби́л рожь;
8. (на части) раздели́ть;
п. по́ле на ўча́сткі — раздели́ть по́ле на уча́стки;
9.карт. уби́ть, покры́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
до́ркі Узараная аблога; поле сярод лесу (Слаўг.). Тое ж драннё (Слаўг.).
□ ур. Доркі (поле сярод лесу) каля в. Кульшычы Слаўг.
Беларускія геаграфічныя назвы. Тапаграфія. Гідралогія. (І. Яшкін, 1971, правапіс да 2008 г.)
засе́ллеПоле, абшар за сялом (Гродз., Сал.).
□ ур. Заселле (поле) каля в. Дакубава Гродз., ур. Заселле каля в. Яскавічы Сал.
Беларускія геаграфічныя назвы. Тапаграфія. Гідралогія. (І. Яшкін, 1971, правапіс да 2008 г.)
МАГНІТАГІДРАДЫНАМІ́ЧНЫ ГЕНЕРА́ТАР, МГД-генератар,
электрычная ўстаноўка, якая непасрэдна пераўтварае энергію рабочага цела ў электрычную. Прынцып дзеяння заключаецца ў тым, што пры руху рабочага цела — электраправоднага асяроддзя (вадкага або газападобнага электраліту, вадкага металу, іанізаваных газаў — плазмы) упоперак магн. поля ў адпаведнасці з законам электрамагнітнай індукцыі ў рабочым целе індуцыруецца эл. ток, які адводзіцца ў эл. ланцуг. Ідэя М.г. выказана М.Фарадэем у 1831, прынцыпы пабудовы сфармуляваны ў 1907—22, практычная рэалізацыя пачалася ў канцы 1950-х г. з развіццём магнітнай гідрадынамікі і фізікі плазмы. Найб. значныя распрацоўкі МГД-генератараў і МГД-электрастанцый выкананы ў Ін-це высокіх т-рРас.АН.
М.г. складаецца з канала (з саплом, рабочай ч., дыфузарам), у якім фарміруецца паток плазмы, індуктара, што стварае стацыянарнае або пераменнае — бягучае магн.поле, і сістэмы зняцця энергіі з дапамогай электродаў (кандукцыйныя М.г.) або індуктыўнай сувязі патоку з ланцугом нагрузкі (індукцыйныя М.г.). Плазмай з’яўляюцца прадукты згарання прыродных або спец. паліваў з дабаўкамі злучэнняў шчолачных металаў (павялічваюць эл. праводнасць плазмы). Адрозніваюць М.г. імпульсныя (даюць імпульсы току працягласцю да некалькіх мікрасекунд), кароткачасовага дзеяння і тыя, што працуюць працягла. Могуць выкарыстоўвацца на эл. станцыях (у т. л. на АЭС), ва ўстаноўках для пакрыцця пікавых нагрузак і рэзервовых, для сілкавання суднаў, лятальных апаратаў і інш.
У.Л.Драгун.
Схема дыскавага холаўскага магнітагідрадынамічнага генератара: 1 — абмотка індуктара; 2 — канал генератара; 3 — падвод рабочага цела; 4, 5 — выхадны і ўваходны холаўскія электроды; R — супраціўленне нагрузкі; u — скорасць; B — магнітная індукцыя; 1ф — фарадэеўская кампанента току.
