1. Прамежак часу ў дзесяць дзён; дзесяцідзёнка. Першая дэкада верасня. □ Некаторыя цэхі, стараючыся знішчыць прарыў, адмовіліся адзінагалосна на дзве дэкады ад выхадных дзён.Чорны.
2.Дзесяць дзён, прысвечаных якой‑н. грамадскай падзеі, з’яве. Дэкада беларускага мастацтва і літаратуры. Дэкада дзіцячай кнігі.
[Ад грэч. dekás — дзесяцідзёнка.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дзесяцівёрстка, ‑і, ДМ ‑тцы; Рмн. ‑так; ж.
Разм. Геаграфічная карта з маштабам дзесяць вёрст у цалі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́карпаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што.
Разм. Корпаючы, дастаць, выняць. Міколка выкарпаў з цяпла дзесяць печаных бульбін.Лынькоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
decade
[ˈdekeɪd]
n.
1) дзе́сяць гадо́ў, дзесяціго́дзьдзе -я n.
2) дзяся́тка f.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
мэ́ндаль
(польск. mendel, ад ням. Mandel)
дзесяць снапоў збожжа, пастаўленых у кучку для прасушкі і накрытых распасцёртым снапом зверху; бабка.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
недавыкана́нне, ‑я, н.
1.Дзеяннепаводлезнач.дзеясл. недавыканаць.
2. Недавыкананая частка чаго‑н. Недавыкананне складае дзесяць працэнтаў плана.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паўста́нец, ‑нца, м.
Удзельнік паўстання. Праз пяць-дзесяць хвілін атрад паўстанцаў, чалавек сорак, быў у поўным баявым парадку...Чарот.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
АЗНАВУ́Р ((Aznavour) Шарль) (сапр.Азнавуран Варэнаг; н. 22.5.1924, Парыж),
французскі шансанье, кампазітар, кінаакцёр. З сям’і арм. эмігрантаў. Аўтар песень (з 1960-х г. іх аркеструе П.Марыа), аперэт, музыкі да кінафільмаў. Здымаўся ў кінафільмах «Д’ябал і дзесяць запаведзяў», «Страляйце ў піяніста» і інш. Аўтар кн. «Азнавур вачамі Азнавура» (1970). Яго творчасці прысвечаны франц.дакумент. фільм «Спявае Шарль Азнавур».
кіраўнік нац.-вызв. руху на Філіпінах. У 1892 уступіў у «Філіпінскую лігу», якая прапаведавала мірны рух за сац. рэформы, заснаваў тайны рэв. саюз Каціпунан і склаў адзін з яго праграмных дакументаў — «Дзесяць запаведзяў сыноў народа». У 1896—97 узначаліў паўстанне супраць ісп. панавання. Абвінавачаны ў змове, расстраляны паўстанцамі на чале з Э.Агінальда.